محل سکونت امام مهدی کجاست؟ (پرسش): تفاوت میان نسخه‌ها

| عنوان پاسخ‌دهنده = ۱. آیت الله امینی؛

| تصویر = 173589.jpg

::::::«مسکن آنجناب تعیین نشده و شاید مسکن معینی نداشته باشد و به طور ناشناس، در بین [[مردم]] زندگی و رفت‌وآمد کند و نیز ممکن است نقاط دورافتاده را برای زندگی [[انتخاب]] کند. در [[احادیث]] وارد شده است که در موسم [[حج]] حاضر می‌شود و در [[اعمال]] [[حج]] شرکت می‌کند، او [[مردم]] را می‌شناسد اما [[مردم]] او را نمی‌شناسند<ref>بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۱۵۲.</ref>.

::::::'''سؤال''': [[شیعیان]] [[عقیده]] دارند که [[امام زمان]] در شهر [[سامره]]، در همان سردابی که منسوب به اوست و محل [[زیارت]] است، [[غائب]] شده و در همانجا زندگی می‌کند و از همانجا [[ظهور]] خواهد کرد. اگر در آن [[سرداب]] است چرا دیده نمی‌شود؟ کی برایش [[آب]] و غذا می‌برد؟ چرا از آنجا خارج نمی‌شود؟

| عنوان پاسخ‌دهنده = ۲. حجت الاسلام محمدی اشتهاردی؛

| تصویر = 152012.jpg

::::::«از قواعد و [[روایات]] [[معصومین]]{{عم}} استفاده می‌شود که [[امام]] [[قائم]] {{ع}} هم اقامت‌گاه مخصوص دارد و هم زن و فرزند. در مورد اقامت‌گاه آن حضرت {{ع}}، نخست باید توجه داشت که آن حضرت {{ع}} همه ساله در مراسم عظیم [[حج]] شرکت می‌کند<ref>بحار الانوار، ج ۵۲، ص ۱۵۱؛ ۱۵۶.</ref> و بعضی از سعادت‌مندان در مراسم [[حج]] به محضرش شرفیاب شده‌اند. همچنین هرجا که بخواهد از مشاهد مشرفه و ... خواهد رفت. اما در مورد اقامت‌گاه آن حضرت و فرزندان و بستگان و [[یاران]] مخصوص ([[اوتاد]]) چندین مکان مانند: [[مدینه]]، دشت [[حجاز]]، [[کوه رضوی]]، کرعه‌<ref>کرعه نام قریه‌ای است در یمن؛ المجالس السنیه، ج ۵، ص ۷۰۸.</ref> و سرزمین‌های دوردست و ... گفته شده است. در میان این [[گفتار]] آنچه بیشتر نظرها را جلب می‌کند، این است که اقامت‌گاه آن حضرت و فرزندانش و گروهی از [[خواص]] یارانش در جزیره‌ای از دریای بزرگ می‌باشد. از [[امام هادی]] {{ع}} داستانی [[نقل]] شده که خلاصه‌اش این است: "[[حضرت مهدی]] {{ع}} و فرزندانش در جزیره‌هایی بسیار بزرگ و پهناور در دریا زندگی می‌کنند و عدد [[شیعیان]] آنجا بسیار زیاد است، و فرزندان وی هر یک [[حاکم]] جزیره‌ای هستند و [[خدا]] بهتر می‌داند"<ref>اثبات الهداة، ج ۷، ص ۵۸.</ref>»<ref>[[ محمد محمدی اشتهاردی|محمدی اشتهاردی، محمد]]، [[حضرت مهدی فروغ تابان ولایت (کتاب)|حضرت مهدی فروغ تابان ولایت]]، ص ۴۵-۴۶.</ref>.

}}

| عنوان پاسخ‌دهنده = ۳. حجت الاسلام موسوی‌نسب؛

| تصویر = 13681056.jpg

::::::«دوران زندگی حضرت و محل سکونت آن جناب قبل از [[ظهور]] به ۳ قسم تقسیم می‌گردد:

:::::#محل سکونت حضرت در زمان حیات پدرشان؛

| عنوان پاسخ‌دهنده = ۴. حجت الاسلام مروجی طبسی؛

| تصویر = 11130.jpg

::::::«۱. '''دوران پیش از [[غیبت]]''': بدون شک، [[امام مهدی|امام عصر]] {{ع}} در شهر [[سامرا]] به [[دنیا]] آمد. آن حضرت تا روز [[شهادت]] [[امام حسن عسکری]] {{ع}} در منزل پدرش در شهر [[سامرا]] بود. [[حکیمه]]، عمه [[امام حسن عسکری]] {{ع}} چندین [[بار]] [[حضرت مهدی]] {{ع}} را پیش از [[شهادت]] [[امام عسکری]] {{ع}}، در خانه پدرش دیده بود و [[امام عسکری]] {{ع}} در یکی از ملاقات‌های [[احمد بن اسحاق]] با ایشان که در منزل آن حضرت بود، فرزند خود را به او نشان داد<ref>بشارة الاسلام، ص ۱۶۷.</ref>. [[یعقوب بن منقوش]] از [[امام عسکری]] {{ع}} پرسیده بود: مولای من! بعد از شما، چه کسی به [[امامت]] می‌رسد؟ آن حضرت فرمود: "پرده را کنار بزن. او نیز پرده را کنار زد و کودکی از پس پرده بیرون آمد و بر زانوی پدر نشست". [[امام عسکری]] {{ع}} در حال احتضار به پیشکار خود به نام [[عقید]] فرمود: "وارد اتاق شو، کودکی را در حال سجده می‌بینی، او را نزد من بیاور"<ref>کتاب الغیبه، ص ۱۶۵.</ref>.

::::::۲. '''دوران [[غیبت صغری]]''': در دوران [[غیبت صغری]] که [[حدود]] ۷۴ سال طول کشید، محل سکونت [[حضرت مهدی]] {{ع}} مشخص نبود. به نظر می‌رسد آن حضرت در عراق سکونت داشت؛ زیرا چهار [[نایب خاص]] آن حضرت که با او رابطه مستقیم داشتند، در عراق، به ویژه در شهر [[بغداد]] می‌زیستند. و از اینکه نامه‌های [[مردم]] را می‌گرفتند وبه حضرت می‌رساندند و جوابش را دریافت می‌کردند. می‌توان حدس زد که حضرت محل سکونت خود را جایی قرار داده بود که امکان دسترسی نایبان و تماس با حضرتش آسان باشد؛ بدین جهت، جز این چهار نفر، کسی از محل سکونت آن حضرت اطلاعی نداشت.

| عنوان پاسخ‌دهنده = ۶. حجت الاسلام و المسلمین سلیمیان؛

| تصویر = 136863.JPG

::::::«طوی در لغت، به معنای پیچیدن و در [[نور]] دیدن است و برخی مشتقات آن "مانند طایه" به سرزمین هموار و صخره‏‌های بزرگ در ریگ‌زارهای پهناور گفته می‌‏شود<ref>  احمد بن فارس، معجم مقاییس اللغة، ج ۳، ص ۴۳۰</ref>.  

::::::[[ذی طوی]] در یک فرسخی [[مکه]]، و داخل [[حرم]] قرار داشته و از آن‏جا خانه‌‏های [[مکه]] دیده می‌‏شد<ref>  طریحی، مجمع البحرین، ج ۱، ص ۲۷۹</ref>؛ اما امروز به [[دلیل]] گسترش این شهر مقدس، به طور معمول چنین وضعیتی وجود ندارد.

| عنوان پاسخ‌دهنده = ۷.حجت الاسلام و المسلمین یعقوبی؛

| تصویر = 13681127.jpg

::::::«از مسائلی که درباره زندگی [[امام زمان]] {{ع}}، مورد بحث گفت‌وگوست، مکان و محل سکونت ایشان است. آیا آن حضرت، در مکان خاصی سکونت دارد، یا نه؟ اگر در مکان ویژه‌ای است آن مکان کجاست؟ اگر مسکن خاصی ندارد، پس چگونه زندگی می‌کند و شناخته نمی‌شود؟ [[روایات]] و اخباری که در این زمینه است گوناگون و گاه، مخالف یکدیگرند. پیش از بررسی این [[احادیث]]، یادآوری یک نکته ضروری است: آیا منظور از [[غیبت ]] [[امام مهدی|حضرت حجت]]{{ع}}، [[غیبت ]] شخصی است، یا [[غیبت ]] عنوانی؟ به عبارت دیگر، آیا آن حضرت، به گونه‌ای زندگی می‌کند که هیچ‌گاه با [[مردم]] در تماس نیست و امکان ندارد کسی مکان ایشان را پیدا کند؟ یا این‌که آن حضرت با [[مردم]] در حشر و نشر است، با آنان زندگی می‌کند و معاشرت دارد، لکن به گونه ناشناس. او، [[مردم]] را می‌شناسد، ولی [[مردم]] ایشان را نمی‌شناسند. در عین‌ حال، مکانی را برای سکونت [[برگزیده]] است. بحث از مکان و مسکن آن حضرت، در هردو فرض قابل بررسی است. روایاتی که در این زمینه وجود دارد چند دسته‌اند:

::::#برخی از آنها محل خاصی را تعیین نمی‌کند و [[جایگاه]] حضرت را در بیابان‌ها و کوه‌ها معرفی می‌کند. از آن جمله [[حضرت مهدی]] {{ع}}، به پسر [[مهزیار]] می‌فرماید: "فرزند [[مهزیار]]! پدرم [[امام عسکری]]{{ع}}، از من [[پیمان]] گرفت ... و [[فرمان]] داد که برای سکونت کوه‌های سخت و سرزمین‌های خشک و دوردست را برگزینم"<ref>{{عربی|"يَا ابْنَ الْمَازِيَارِ أَبِي أَبُو مُحَمَّدٍ عَهِدَ إِلَيَّ ... وَ أَمَرَنِي أَنْ لَا أَسْكُنَ مِنَ الْجِبَالِ إِلَّا وَعْرَهَا وَ مِنَ الْبِلَادِ إِلَّا عَفْرَهَا..."}}؛ کتاب الغیبة، شیخ طوسی، ۲۶۶.</ref>. این بخش از [[روایات]]، گویای آن است که حضرت از حوزه دسترسی [[مردم]] به دور است و به سختی و دشواری زندگی می‌کند و کسی از محل سکونت وی [[آگاه]] نیست. این‌که در کدام منطقه و کدام سرزمین است، مشخص نیست.

| عنوان پاسخ‌دهنده = ۸. حجت الاسلام و المسلمین رحیمی؛

| تصویر = 151864.jpg

::::::«روشن نیست که حضرت جا و مکان خاصی داشته که در آنجا زندگی کند، در عین حال این سخن را [[انکار]] نیز نمی‌توان کرد. [[جزیره خضرا]] هم که بعضی آن را محل زندگی آن حضرت دانسته‌اند، به جز حدس، [[دلیل]] دیگری ندارد چه بسا [[دلیل]] بر نادرستی آن نیز باشد، ولی ممکن است در محلی ناشناخته زندگی کند.  

::::::شاید [[بهترین]] پاسخ همان فراز [[دعای ندبه]] باشد: {{عربی|"لَيْتَ‌ شَعْرِي‌ أَيْنَ‌ اسْتَقَرَّتْ‌ بِكَ‌ النَّوَى، بَلْ أَيُّ أَرْضٍ تُقِلُّكَ أَوْ ثَرَى، أَ بِرَضْوَى أَمْ غَيْرِهَا أَمْ ذِي طُوًى، عَزِيزٌ عَلَيَّ أَنْ أَرَى الْخَلْقَ وَ لَا تُرَى"}}؛ ‌ای کاش می‌دانستم که دوری به کجا سرکشیده و چه [[زمینی]] و خاکی تو را برداشته، در کوه رضوائی یا کوه دیگر، یا در سرزمین طوائی. سخت است بر من که خلق را ببینم و تو را نبینم»<ref>[[عباس رحیمی|رحیمی، عباس]]، [[امید فردا (کتاب)|امید فردا]]، ص۳۲.</ref>.

| عنوان پاسخ‌دهنده = ۱۰. آقای رضوانی (پژوهشگر حوزه علمیه قم)؛

| تصویر = 15207.jpg

::::::«از [[روایات]] بسیاری استفاده می‌شود که [[امام زمان]] {{ع}} نه تنها در [[سرداب مقدس]] مخفی نیست بلکه هیچ مکان معیّنی ندارد.

::::::[[امام زمان]] {{ع}} در خطاب خود به [[ابراهیم بن مهزیار]] فرمود: پدرم مرا وصیّت کرده که در سرزمین‌های مخفی و دور سکنی گزینم تا امرم از [[مردم]] مخفی بماند و محلّم از کیدهای اهل [[ضلالت]] و [[ارتداد]] و از حوادث امتّ‌های [[گمراه]] محفوظ بماند. لذا این سفارش، مرا به تپه‌های بلند کشانده است<ref>بحارالأنوار، ج ۹۹، ص ۱۰۸</ref>. آری، مطابق برخی از [[روایات]]، مکان خاصی برای حضرت وجود دارد که تنها [[خواص]] از شیعیانش از آن اطلاع دارند. [[اسحاق بن عمار]] از [[امام صادق]] {{ع}} [[نقل]] می‌کند که فرمود: برای [[قائم]] دو [[غیبت]] است: یکی کوتاه و دیگری طولانی. در [[غیبت]] کوتاه کسی غیر از [[خواص]] از شیعیانش از مکان او اطّلاع ندارند. و در [[غیبت]] طولانی نیز تنها [[خواص]] از دوستدارانش از مکان او آگاهند<ref>{{عربی|لِلْقائِمِ غَيْبَتانِ: إِحْداهُما قَصِيرَةٌ وَ الْأُخْري طَوِِيلَةٌ الْغَيْبَةُ الْأُولي لَا يَعْلَمُ بِمَكانِهِ فِيها إِلاّ خاصَّةٌ شِيعَتِهِ وَ الْاُخْري لا يَعْلَمُ بِمَكانِهِ فِيها إِلّا خاصَّةُ مَوالِيهِ}}؛ کافی، ج ۱، ص ۳۴۰، ح ۱۹</ref>»<ref>[[علی اصغر رضوانی|رضوانی، علی اصغر]]، [[موعودشناسی و پاسخ به شبهات (کتاب)|موعودشناسی و پاسخ به شبهات]]، ص ۴۲۷.</ref>.

| عنوان پاسخ‌دهنده = ۱۱. آقای دکتر شفیعی سروستانی (پژوهشگر معارف مهدویت)؛

| تصویر = 13681061.jpg

::::::« موضوع محل اقامت و سکونت [[امام مهدی]] {{ع}} نیز در زمان [[غیبت]] نیز از جمله موضوع‌هایی است که ذهن بسیاری از [[مردم]] را به خود مشغول داشته است و معمولا در مجالس و محافل مهدوی مورد پرسش قرار می‌گیرد.

:::::*پیش از پاسخ‌گویی به این پرسش، یادآوری این نکته ضروری است که برای [[غیبت امام مهدی]] {{ع}} از دو معنا قابل تصور است:

| عنوان پاسخ‌دهنده = ۱۲. آقای تونه‌ای (پژوهشگر معارف مهدویت)؛

| تصویر = 13681078.jpg

:::::*«از مسائلى که درباره [[امام زمان]] {{ع}} مطرح است، مکان و محل زندگى ایشان است. روایاتى که در این زمینه وجود دارد سه دسته‌اند:

::::#برخى از آن‌ها محل خاصى را تعیین نمى‌کند و [[جایگاه]] حضرت را در بیابان‌ها و کوه‌ها معرفى مى‌کند. از آن جمله، [[امام مهدی|حضرت مهدى]] {{ع}} به پسر مهزیار مى‌فرماید: "فرزند مهزیار! پدرم [[امام حسن]] {{ع}} از من [[پیمان]] گرفت... و [[فرمان]] داد که براى سکونت، کوه‌هاى سخت و سرزمین‌هاى خشک و دوردست را برگزینم"<ref>غیبة طوسى، ص ۲۶۶</ref>. این بخش از [[روایات]] گویاى آن است که حضرت از حوزه دسترسى [[مردم]] به دور است و به سختى و دشوارى زندگى مى‌کند و کسى از محل زندگى وى [[آگاه]] نیست.  

| عنوان پاسخ‌دهنده = ۱۳. پژوهشگران مؤسسه آینده روشن؛

| تصویر = 1368303.jpg

::::::«در [[زمان غیبت کبرا]]، مکان مشخصی برای سکونت حضرت {{ع}} ذکر نشده است. البته بعضی از مکان‌ها و مقام‌ها به نام مبارک ایشان مزین است؛ مانند [[مدینه منوره]] و [[مکه معظمه]]، چون حضرت هرساله در مراسم [[حج]] [[حضور]] دارند. در مکان‌های خاص دیگری مانند [[مسجد مقدس جمکران]]، [[مسجد سهله]]، [[مسجد کوفه]]، [[مقام]] حضرت [[صاحب‌الامر]] در [[وادی‌السلام نجف]]، [[حرم ائمه معصومین]] و... نیز به‌طور پراکنده [[حضور]] دارند. البته باید توجه داشت که مکان‌های منتسب به حضرت، به معنای [[حضور]] و اقامت ایشان در آنجا نیست»<ref>[[مهدویت پرسش‌ها و پاسخ‌ها (کتاب)|مهدویت پرسش‌ها و پاسخ‌ها]]، ص ۴۸.</ref>.

}}

| عنوان پاسخ‌دهنده = ۱۴. پژوهشگران مرکز فرهنگی تبلیغی آینده سازان؛

| تصویر = 152168.jpg

::::::«درباره مسکن [[صاحب الامر]] نظرات متفاوتی وجود دارد:

:::::#برخی مکان خاصی را برای آن [[حضرت]] قائل هستند. حال این مکان خاص کجاست، برخی آن را در [[مدینه]] و برخی آن را [[کوه رضوی]] و برخی آن را [[ذی طوی]] و برخی مکان‌های دیگر دانسته‌اند.