جز
ربات: جایگزینی خودکار متن (-:::::# +#)
جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-:::::* +*)) |
جز (ربات: جایگزینی خودکار متن (-:::::# +#)) |
||
| خط ۶۲: | خط ۶۲: | ||
«این [[دعا]] از حیث [[سند]]، اگرچه [[مسند]] نباشد، مع ذلک اطمینانبخش و معتبر است و برای اینکه آن را بخوانیم و مانند یکی از دعاهای مشهور و متداول مواظبت بر آن داشته باشیم، به اعتبار بیشتر نیازی نیست؛ زیرا: | «این [[دعا]] از حیث [[سند]]، اگرچه [[مسند]] نباشد، مع ذلک اطمینانبخش و معتبر است و برای اینکه آن را بخوانیم و مانند یکی از دعاهای مشهور و متداول مواظبت بر آن داشته باشیم، به اعتبار بیشتر نیازی نیست؛ زیرا: | ||
#این [[دعا]] را سیّد [[جلیل]]، [[صاحب]] [[مناقب]] و [[مفاخر]] "[[سید رضیالدین علی بن طاووس]]" که از اعلام قرن هفتم هجری و از [[رجال]] بزرگ [[شیعه]] و در [[علم]] و [[ورع]] و [[زهد]] و [[عبادت]] معروف و بااطّلاع از کتب و تصنیفات بوده، در کتاب مستطاب "[[اقبال الاعمال]]" (ص ۲۹۵-۲۹۹) و در کتاب "مصباح الزائر" فصل هفتم، و [[شیخ]] [[جلیل]] "[[محمّد بن جعفر بن علی مشهدی حائری]]" از اعلام قرن ششم در کتاب "[[مزار]]" معروف به "[[مزار]] [[محمّد بن المشهدی]]" که [[علاّمه مجلسی]] آن را "[[مزار]] [[کبیر]]" نامیده، (دعای صد و هفتم) [[نقل]] کردهاند و همچنین در [[مزار]] قدیم که ظاهرا از تألیفات "[[قطب]] راوندی" است، نیز [[نقل]] شده و [[نقل]] [[دعا]] در مثل هریک از این سه کتاب، [[دلیل]] این است که این شخصیتهای بزرگ و متبحّر و حدیثشناس، این [[دعا]] را معتبر شناختهاند. | |||
#پیش از این سه بزرگوار، [[شیخ]] [[جلیل]] [[ثقه]] "[[ابوالفرج محمّد بن علی بن یعقوب بن اسحاق بن ابی قره قنانی]]" معاصر [[نجاشی]] از شیوخ و بزرگان قرن پنجم، در کتاب دعایی که [[شیخ]] [[محمّد بن المشهدی]] در کتاب [[مزار]]، و [[سید بن طاووس]] در مصباح الزائر و [[اقبال]]، از آن بسیار [[نقل]] کرده و بر آن [[اعتماد]] فرمودهاند، و همچنین از مآخذ کتاب [[مزار]] قدیم میباشد، این [[دعا]] را [[روایت]] کرده است و چنانچه گفته شد ایشان نیز از [[رجال]] [[شیعه]] میباشد و علاوه بر کتاب دعای مذکور، کتاب دیگری به نام "التهجد" دارد، و در کتبی مثل [[رجال]] [[نجاشی]] و علاّمه توثیق شده است و [[نقل]] ایشان نیز [[دلیل]] این است که این [[دعا]] را معتبر شناخته و بلکه استحباب [[خواندن]] آن را در [[اعیاد]] اربعه تأیید کرده است، چنانچه ظاهر این است که سیّد بن طاووس و [[شیخ]] [[محمّد بن المشهدی]] نیز آن را بخصوص [[مستحب]] میدانستهاند. | |||
#[[شیخ]] [[جلیل]] [[ثقه]]، [[ابوجعفر محمّد بن الحسین بن سفیان بزوفری]]<ref>بزوفر بفتحتین و سکون واو، و فتح فاء، ده بزرگی است از توابع قوسان در نزدیکی واسط و بغداد، در کنار نهر موفقی در غربی دجله (معجم البلدان، ج ۲، ص ۱۶۶).</ref> در کتاب دعای خود، [[دعای ندبه]] را [[روایت]] کرده است و ایشان از [[مشایخ]] [[شیخ مفید]] است که بر حسب اسانید [[روایات]] کتاب امالی [[شیخ]] [[ابی علی طوسی]]، [[شیخ مفید]] از او بسیار [[روایت]] کرده و برای او طلب [[رحمت]] نموده است، و محدّث نوری، در خاتمه "مستدرک"، او را [[چهل]] و دومین [[شیخ]] از [[مشایخ]] [[شیخ مفید]] شمرده، و [[وثاقت]] و جلالت [[قدر]] او را [[گواهی]] فرموده است، و این [[شیخ]] [[جلیل]] نیز صریحاً به استحباب [[خواندن]] این [[دعا]] [[فتوا]] داده است»<ref>[[لطفالله صافی گلپایگانی|صافی گلپایگانی، لطفالله]]، [[ فروغ ولایت در دعای ندبه (کتاب)|فروغ ولایت در دعای ندبه]]، [[سلسله مباحث امامت و مهدویت ج۱ (کتاب)|سلسله مباحث امامت و مهدویت]]، ج۱، ص۳۸۲-۳۸۵.</ref>. | |||
}} | }} | ||
{{پاسخ پرسش | {{پاسخ پرسش | ||
| خط ۷۵: | خط ۷۵: | ||
امّا [[سند]] این [[دعا]]: این [[دعا]] در سه کتاب معروف و معتبر قدیمی آمده است: | امّا [[سند]] این [[دعا]]: این [[دعا]] در سه کتاب معروف و معتبر قدیمی آمده است: | ||
#کتاب [[مزار کبیر (کتاب)|مزار کبیر]]، تألیف محدّث و دانشمند معروف قرن ششم [[محمد بن جعفر المشهدی]]. | |||
#کتاب [[مزار قدیم (کتاب)|مزار قدیم]] که مؤلف آن از دانشمندان معاصر مرحوم [[طبرسی]] نویسنده کتاب [[احتجاج]] از قرن ششم است. | |||
#کتاب [[مصباح الزائر (کتاب)|مصباح الزائر]] تألیف [[سید رضی الدین بن طاووس]] که از زهّاد و بزرگان محدّثان قرن هفتم است. [[مرحوم مجلسی]] هم در [[بحار الانوار]] از این کتابها [[نقل]] کرده است و در هر سه کتاب [[دعا]] از محمد بن علی بن یعقوب بن اسحاق بن ابی قره و او از [[محمد]] بن [[حسین]] بن سفیان البزوفری که در زمان [[غیبت صغری]] میزیسته است که وی به وسیله مکاتبه از طریق نوّاب با [[امام مهدی|امام]] {{ع}} تماس گرفته است و او از [[امام مهدی|حضرت مهدی]] [[امام مهدی|صاحب الامر]] {{ع}} [[نقل]] میکند که [[دستور]] دادند این [[دعا]] را بخوانند. | |||
نفر اوّل یعنی [[محمد بن علی بن یعقوب]] طبق کتب تراجم و رجال از [[علما]] و [[روایت]] [[شیعه]] و از افراد ثقه و مورد اطمینان است و دارای تألیفات متعددی میباشد. | نفر اوّل یعنی [[محمد بن علی بن یعقوب]] طبق کتب تراجم و رجال از [[علما]] و [[روایت]] [[شیعه]] و از افراد ثقه و مورد اطمینان است و دارای تألیفات متعددی میباشد. | ||
| خط ۸۸: | خط ۸۸: | ||
در کتاب سخنان نخبه در شرح [[دعای ندبه]] آمده است در کتابهای زیر وارد شده است: | در کتاب سخنان نخبه در شرح [[دعای ندبه]] آمده است در کتابهای زیر وارد شده است: | ||
#[[مزار کبیر (کتاب)|مزار کبیر]]، تألیف محدّث و دانشمند معروف قرن ششم [[محمد بن جعفر المشهدی]]؛ | |||
#کتاب [[مصباح الزائر (کتاب)|مصباح الزائر]]، ابن طاووس؛ | |||
#کتاب [[اقبال (کتاب)|اقبال]]، [[سید بن طاووس]]؛ | |||
#[[بحار الانوار]]، مجلسی؛ | |||
#[[زاد المعاد (کتاب)|زاد المعاد]]، مجلسی؛ | |||
#[[تحفة الزائر (کتاب)|تحفة الزائر]]»<ref>[[سید جعفر موسوینسب|موسوینسب، سید جعفر]]، [[دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان (کتاب)|دویست پرسش و پاسخ پیرامون امام زمان]]، ص۳۵۳-۳۵۵.</ref>. | |||
}} | }} | ||
{{پاسخ پرسش | {{پاسخ پرسش | ||
| خط ۱۵۴: | خط ۱۵۴: | ||
«روش عرف و عقلا در مسائل تاریخی، قبول هر خبری است که در کتب تاریخی معتبر یا مشهور [[نقل]] شده باشد. ولی علمای [[اسلام]] در قبول [[اخبار]] و روایاتی که مربوط به [[احکام شرع]] و [[معارف دینی]] است به این مقدار اکتفا نمیکنند، بلکه درصدد بحث و تحقیق برآمده و در [[سند]] [[احادیث]] و [[عدالت]] و [[وثاقت]] [[راویان حدیث]] بررسی کامل میکنند، و مادامی که [[اطمینان]] کامل و [[وثوق]] به [[احادیث]] پیدا نکنند به آن عمل نمینمایند. این دقت و تحقیق به جهت حصول [[اطمینان]] به صدور [[حدیث]] از [[معصوم]] در مورد [[تکالیف]] الزامی، اعم از [[وجوب]] و [[حرمت]] دو چندان میشود، ولی در مورد [[مستحبات]] احتیاج مبرم به این گونه بررسی نیست. مورد [[ادعیه]] از این قسم است، زیرا به جهت استحباب قرائت آن احتیاج مبرمی به بررسی سندی ندارد، بلکه قرائت آن به رجا و [[امید]] مطلوبیّت کافی است، و میتوان از قوت متن و الفاظ و مضامین [[دعا]] پی به اعتبار آن برد؛ زیرا این مضامین در [[آیات]] و [[روایات معتبر]] نیز وارد شده است. خصوصاً آنکه مطابق [[اخبار]] من بلغ که دلالت بر [[تسامح]] در [[ادله]] [[سنن]] و [[مستحبات]] دارد، احتیاج چندانی به بررسی [[سند]] [[ادعیه]] مستحبّه نیست»<ref>[[علی اصغر رضوانی|رضوانی، علی اصغر]]، [[موعودشناسی و پاسخ به شبهات (کتاب)|موعودشناسی و پاسخ به شبهات]]، ص ۴۸۷.</ref>. | «روش عرف و عقلا در مسائل تاریخی، قبول هر خبری است که در کتب تاریخی معتبر یا مشهور [[نقل]] شده باشد. ولی علمای [[اسلام]] در قبول [[اخبار]] و روایاتی که مربوط به [[احکام شرع]] و [[معارف دینی]] است به این مقدار اکتفا نمیکنند، بلکه درصدد بحث و تحقیق برآمده و در [[سند]] [[احادیث]] و [[عدالت]] و [[وثاقت]] [[راویان حدیث]] بررسی کامل میکنند، و مادامی که [[اطمینان]] کامل و [[وثوق]] به [[احادیث]] پیدا نکنند به آن عمل نمینمایند. این دقت و تحقیق به جهت حصول [[اطمینان]] به صدور [[حدیث]] از [[معصوم]] در مورد [[تکالیف]] الزامی، اعم از [[وجوب]] و [[حرمت]] دو چندان میشود، ولی در مورد [[مستحبات]] احتیاج مبرم به این گونه بررسی نیست. مورد [[ادعیه]] از این قسم است، زیرا به جهت استحباب قرائت آن احتیاج مبرمی به بررسی سندی ندارد، بلکه قرائت آن به رجا و [[امید]] مطلوبیّت کافی است، و میتوان از قوت متن و الفاظ و مضامین [[دعا]] پی به اعتبار آن برد؛ زیرا این مضامین در [[آیات]] و [[روایات معتبر]] نیز وارد شده است. خصوصاً آنکه مطابق [[اخبار]] من بلغ که دلالت بر [[تسامح]] در [[ادله]] [[سنن]] و [[مستحبات]] دارد، احتیاج چندانی به بررسی [[سند]] [[ادعیه]] مستحبّه نیست»<ref>[[علی اصغر رضوانی|رضوانی، علی اصغر]]، [[موعودشناسی و پاسخ به شبهات (کتاب)|موعودشناسی و پاسخ به شبهات]]، ص ۴۸۷.</ref>. | ||
*«[[دعای ندبه]] را عدهای از [[علما]] و [[محدثین]] [[نقل]] کردهاند از آن جمله: | *«[[دعای ندبه]] را عدهای از [[علما]] و [[محدثین]] [[نقل]] کردهاند از آن جمله: | ||
#[[شیخ]] مشهدی در [[المزار (کتاب)|المزار]] از [[محمد بن ابی قره]] و او از کتاب [[ابی جعفر محمد بن الحسین بن سفیان بزوفری]] [[نقل]] کرده و آن را به [[امام مهدی|امام زمان]] {{ع}} نسبت داده است<ref>المزار، ص ۵۷۳، دعای ۱۰۷</ref>. | |||
#[[سید بن طاووس]] در [[مصباح الزائر (کتاب)|مصباح الزائر]] و [[اقبال الاعمال (کتاب)|اقبال الاعمال]] از بعض [[اصحاب]] ما از [[محمد بن علی بن ابی قره]] به [[نقل]] از کتاب [[محمد بن حسین بن سفیان بزوفری]] [[نقل]] کرده و آن را به [[امام مهدی|امام زمان]] {{ع}} نسبت داده است<ref>مصباح الزائر، ص ۴۴۶؛ اقبال الاعمال، ص ۲۹۵-۲۹۹</ref>. | |||
#[[علامه مجلسی]] در کتاب [[زاد المعاد (کتاب)|زاد المعاد]] میگوید: و امّا [[دعای ندبه]] که مشتمل بر [[عقاید]] حقّه و تأسّف بر [[غیبت]] [[قائم]] {{ع}} است، به [[سند]] معتبر از [[امام صادق|امام جعفر صادق]] {{ع}} [[نقل]] شده است...<ref>زاد المعاد، ص ۴۸۸</ref>. | |||
#قبل از این بزرگان، این [[دعا]] را [[شیخ]] جلیل ثقه [[ابوالفرج محمد بن علی بن یعقوب بن اسحاق بن ابی قره قنانی]] که معاصر [[شیخ نجاشی]] و از اعلام قرن پنجم بوده، [[نقل]] کرده است. کسی که [[شیخ]] [[محمد بن مشهدی]] در کتاب [[المزار (کتاب)|المزار]] از او زیاد [[نقل]] میکند. | |||
#و نیز [[شیخ]] جلیل ثقه [[ابوجعفر محمد بن حسین بن سفیان بزوفری]] در کتاب [[الدعاء (کتاب)|الدعاء]] [[نقل]] کرده است. او که از [[مشایخ]] [[شیخ مفید]] به حساب میآید مورد تأیید خاص او قرار گرفته است. حاجی نوری در خاتمه [[المستدرک (کتاب)|المستدرک]] او را از [[مشایخ]] [[شیخ مفید]] برشمرده و به [[وثاقت]] و جلالت [[قدر]] او [[شهادت]] داده است. | |||
مرحوم [[آیت اللّه]] بروجردی میفرمود: یکی از راههای [[شناخت]] [[رجال]]، [[شناخت]] شخصیت [[شاگردان]] آنان است. و هر گاه مشاهده شد که اشخاصی همچون [[شیخ مفید]] از شخص معینی زیاد [[روایت]] [[نقل]] میکند و هرگز مذمّتی در [[حق]] او ندارد این به نوبه خود نشانه این است که آن شخص مورد [[وثوق]] و [[اطمینان]] است»<ref>[[موعودشناسی و پاسخ به شبهات (کتاب)|موعودشناسی و پاسخ به شبهات]]، ص ۴۹۰.</ref>. | مرحوم [[آیت اللّه]] بروجردی میفرمود: یکی از راههای [[شناخت]] [[رجال]]، [[شناخت]] شخصیت [[شاگردان]] آنان است. و هر گاه مشاهده شد که اشخاصی همچون [[شیخ مفید]] از شخص معینی زیاد [[روایت]] [[نقل]] میکند و هرگز مذمّتی در [[حق]] او ندارد این به نوبه خود نشانه این است که آن شخص مورد [[وثوق]] و [[اطمینان]] است»<ref>[[موعودشناسی و پاسخ به شبهات (کتاب)|موعودشناسی و پاسخ به شبهات]]، ص ۴۹۰.</ref>. | ||
| خط ۱۶۹: | خط ۱۶۹: | ||
«[[دعای ندبه]] از دعاهای معتبری است که از [[ناحیه]] [[امام صادق]] {{ع}} [[نقل]] شده است و [[علما]] و [[محدثین]] به آن توجه داشتهاند و در آثارشان آن را [[نقل]] نمودهاند و برخی از فقها نیز به بخشهایی از این [[دعا]] [[تمسک]] کردهاند. ضمن آن که مضامین عالی موجود در [[دعا]]، حکایت صدور از [[ناحیه]] [[معصوم]] دارد. در این رابطه تاکنون چند اثر به زیور طبع آراسته شده که برخی از آنها عبارتاند از: | «[[دعای ندبه]] از دعاهای معتبری است که از [[ناحیه]] [[امام صادق]] {{ع}} [[نقل]] شده است و [[علما]] و [[محدثین]] به آن توجه داشتهاند و در آثارشان آن را [[نقل]] نمودهاند و برخی از فقها نیز به بخشهایی از این [[دعا]] [[تمسک]] کردهاند. ضمن آن که مضامین عالی موجود در [[دعا]]، حکایت صدور از [[ناحیه]] [[معصوم]] دارد. در این رابطه تاکنون چند اثر به زیور طبع آراسته شده که برخی از آنها عبارتاند از: | ||
#[[با دعای ندبه در پگاه جمعه (کتاب)|با دعای ندبه در پگاه جمعه]]، نوشته [[علی اکبر مهدی پور]]، انتشارات [[موعود]] تهران. | |||
#[[حجیت سندی دعای ندبه (کتاب)|حجیت سندی دعای ندبه]]، نوشته گروه تحقیقات اندیشه اعتقادات نقلی، انتشارات تا [[ظهور]] [[قم]]. | |||
اما این [[دعا]]، با [[زیارت]] ندبه نیز متفاوت است. [[زیارت]] ندبه همان دعای آل یس است که [[امام مهدی]] {{ع}} در پاسخ به چگونه توجه یافتن به محضر ایشان آن را [[نقل]] فرمودهاند و این گونه شروع میشود: {{عربی|سْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ لَا لِأَمْرِ اللَّهِ تَعْقِلُونَ ... سلام علی آل یس ذلک هو الفضل المبین}}<ref>مصباح الزائر، ص۴۳۰؛ المزار الکبیر، ص۵۶۷؛ بحار الانوار، ج۶۴، ص۳۶</ref>»<ref>[[مهدویت پرسشها و پاسخها (کتاب)|مهدویت پرسشها و پاسخها]]، ص ۳۰۹.</ref>. | اما این [[دعا]]، با [[زیارت]] ندبه نیز متفاوت است. [[زیارت]] ندبه همان دعای آل یس است که [[امام مهدی]] {{ع}} در پاسخ به چگونه توجه یافتن به محضر ایشان آن را [[نقل]] فرمودهاند و این گونه شروع میشود: {{عربی|سْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ لَا لِأَمْرِ اللَّهِ تَعْقِلُونَ ... سلام علی آل یس ذلک هو الفضل المبین}}<ref>مصباح الزائر، ص۴۳۰؛ المزار الکبیر، ص۵۶۷؛ بحار الانوار، ج۶۴، ص۳۶</ref>»<ref>[[مهدویت پرسشها و پاسخها (کتاب)|مهدویت پرسشها و پاسخها]]، ص ۳۰۹.</ref>. | ||