بحث:غیب مطلق چیست و مصداقهای آن کداماند؟ (پرسش): تفاوت میان نسخهها
بحث:غیب مطلق چیست و مصداقهای آن کداماند؟ (پرسش) (نمایش مبدأ)
نسخهٔ ۱۳ مارس ۲۰۱۸، ساعت ۲۲:۴۴
، ۱۳ مارس ۲۰۱۸بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
==مصباح یزدی== | |||
مقام ذات و كنه باريتعالي، و بهتعبيرديگر مقام احديت، مقام تجلي ذات براي ذات و مقام غيبالغيب است كه هنوز اسما و صفات ظاهر نشدهاند. اين مقام، يعني كنه ذات حق معلوم، مدرك و مشهودِ هيچكس نتواند بود و حتي رسول خدا(صلى الله عليه وآله) به مقام ذات دسترس ندارد. در آثار عرفاني، گاهي لفظ «الله» اسم علم براي ذات دستنايافتني خداوند و كنه خداوند است و معناي الوهيت، تدبير و مانند اينها در آن لحاظ نشده است. در مقابل، مقام واحديت قرار دارد كه مقام ظهور اسما و صفات و مظاهر آنها، يعني ذوات و ماهيات اشياست. اگر گفته ميشود كه ما نميتوانيم به ذات خداوند علم داشته باشيم، منظور مقام ذات در اصطلاح عرفاست كه مقدم بر مرتبه و مقام اسما و صفات و تجليات الهي است و حتي انبيا و اوليا و ملائكة مقرب راهي به اين مقام معرفت ندارند. اين مقام، تنها معلوم و مشهودِ خود خداوند است. بر اين اساس، از نگاه عرفا نميتوان علم حضوري به مقام ذات پيدا كرد؛ زيرا درك اين مقام كه غيب محض است، منحصر به خود خداوند است كه بر ذات خويش احاطه دارد و ساير موجودات چون نميتوانند بر ذات الهي احاطه داشته باشند ـ چه آنكه، احاطة محدود بر نامحدود و نامتناهي محال است ـ راهي به ادراك مقام ذات الهي، كه مستلزم احاطه بر آن است، ندارند. ازاينرو قرآن ميفرمايد: لايُحيطوُنَ بِهِ علماً؛(1) «و آنان احاطة علمي به خداوند ندارند.» | |||
روشن شد كه منظور كساني كه علم به ذات الهي را ممكن و بلكه لازمة وجود معلول ميدانند، ذات در اصطلاح فلسفه و كلام است كه عين صفات است و هيچ نحو تعددي بين آن ذات و صفات وجود ندارد. در مقابل، كساني كه ميگويند علم ما به وجه و تجليات الهي تعلق ميگيرد، نه به ذات او، منظورشان ذات در اصطلاح عرفاني، يعني مقام غيبالغيوب است كه در حيطة شهود، علم و ادراك ما نميگنجد و درك و شهود آن اختصاص به خداوند دارد. پس بنا بر اصطلاح ذات خداوند از ديدگاه فلسفي، ميتوان به ذات خداوند علم حصولي و حضوري يافت و از اين ديدگاه، علم حضوري به ذات خداوند، بهمعناي احاطه بر كنه و ذات خداوند نيست؛ زيرا هيچكس جز خداوند احاطه بر ذات او ندارد و علم حضوري ديگران به ذات الهي فروتر از آن مرتبه است. بهعلاوه، اين علم حضوري كه براي ما ميسور و دستيافتني است، شدت و ضعف دارد و بنا بر مقام و مرتبة انسانها از مراتب گوناگوني برخوردار است. | |||
منبع: کتاب "سجادههاي سلوک" جلد دوم صفحه 223- 224 | |||
==عسکری امامخان== | ==عسکری امامخان== | ||
منشأ و قلمرو علم امام (پایاننامه) | منشأ و قلمرو علم امام (پایاننامه) | ||