جاهلیت در تاریخ اسلامی: تفاوت میان نسخهها
←سرپرستی کعبه
(←منابع) |
|||
| خط ۱۷۴: | خط ۱۷۴: | ||
دیدگاه دیگر در انتقال تولیت کعبه آن است که قصی تولیت آن را پس از جنگهایی با خزاعه، به [[زور]] از آنان گرفت<ref>تاریخ یعقوبی، ج۱، ص۲۴۰؛ البدایة و النهایه، ج۲، ص۲۰۷.</ref>. دیدگاه سوم آن است که حلیل خزاعی به هنگام مرگ [[وصیت]] کرد که تولیت کعبه از دامادش قصی باشد. این نظر خزاعیهاست<ref>تاریخ یعقوبی، ج۱، ص۲۳۹.</ref>. | دیدگاه دیگر در انتقال تولیت کعبه آن است که قصی تولیت آن را پس از جنگهایی با خزاعه، به [[زور]] از آنان گرفت<ref>تاریخ یعقوبی، ج۱، ص۲۴۰؛ البدایة و النهایه، ج۲، ص۲۰۷.</ref>. دیدگاه سوم آن است که حلیل خزاعی به هنگام مرگ [[وصیت]] کرد که تولیت کعبه از دامادش قصی باشد. این نظر خزاعیهاست<ref>تاریخ یعقوبی، ج۱، ص۲۳۹.</ref>. | ||
به هر حال، قصی در [[قرن دوم]] پیش از [[هجرت]]، [[خانه کعبه]] را [[تجدید]] بنا کرد<ref>تاریخ الخمیس، ج۱، ص۱۹.</ref> و در کنار آن، [[دار الندوه]] را ساخت. قریش برای [[حکومت]]، [[قضاوت]] و [[مشورت]] در این محل گرد هم میآمدند<ref>بنگرید: سیره حلبی، ج۱، ص۱۲- ۱۵؛ تاریخ الخمیس، ج۱، ص۱۵۵؛ تاریخ الامم و الملوک، ج۲، ص۱۸- ۱۹.</ref>.<ref>[[سید جعفر مرتضی عاملی|عاملی، سید جعفر مرتضی]]، [[سیرت جاودانه ج۱ (کتاب)|سیرت جاودانه ج۱]]، ص۱۷۹.</ref>. | به هر حال، قصی در [[قرن دوم]] پیش از [[هجرت]]، [[خانه کعبه]] را [[تجدید]] بنا کرد<ref>تاریخ الخمیس، ج۱، ص۱۹.</ref> و در کنار آن، [[دار الندوه]] را ساخت. قریش برای [[حکومت]]، [[قضاوت]] و [[مشورت]] در این محل گرد هم میآمدند<ref>بنگرید: سیره حلبی، ج۱، ص۱۲- ۱۵؛ تاریخ الخمیس، ج۱، ص۱۵۵؛ تاریخ الامم و الملوک، ج۲، ص۱۸- ۱۹.</ref>.<ref>[[سید جعفر مرتضی عاملی|عاملی، سید جعفر مرتضی]]، [[سیرت جاودانه ج۱ (کتاب)|سیرت جاودانه ج۱]]، ص۱۷۹.</ref>. | ||
==[[سنت]] [[حلف]]== | |||
در [[عصر جاهلیت]]، [[اعراب]] علاوه بر تعصّبی که به [[قبیله]] و [[خویشاوند]] خود داشتند به وسیله قسم نیز هم [[پیمان]] میشدند که این هم پیمانی از راه قسم را «حلف» مینامیدند. | |||
به موجب این سنت که عملاً [[حکم]] پیمانی شبه نظامی در میان هم سوگندان را داشت، [[قبایل]] [[ضعیف]] به بهرهبرداری از [[حمایت]] نظامی قبیله قدرتمندی که با او پیمان حلف میبستند مبادرت میورزیدند. | |||
از آنجا که محیط [[عربستان]] در [[عصر جاهلی]] مبتنی بر [[غارت]] و [[چپاول]] بود، گاه دو قبیله برای غارت قبیلهای دیگر هم پیمان میشدند. گاهی نیز قبیلهای کوچک و ضعیف، برای [[حفظ]] خود از چپاول دیگر قبایل، با قبیله بزرگتر و قویتری هم پیمان میشد. | |||
از نکات جالب در این حلفها این بود که در این حلفها [[تعصّب]] [[دینی]] و [[نژادی]] وجود نداشته است؛ مثلاً در [[یثرب]] عصر جاهلیت، [[اوسیان]] با [[بنی قریظه]] و [[خزرجیان]] با [[بنی قینقاع]] که دو [[طایفه]] [[یهودی]] بودند هم پیمان بودند و این در حالی بود که [[اوس و خزرج]] هر دو از اعراب جنوبی و از یک نیای مشترک به نام «[[حارثة بن ثعلبة بن عمروبن عامر]]» بودند<ref>احمد بن یعقوب یعقوبی، تاریخ یعقوبی، ترجمه محمد ابراهیم آیتی، ج۱، ص۲۴۹.</ref>. | |||
حلف المطیبین، حلف الاحلاف، حلف الاحابیش، لعقة الدم و [[حلف الفضول]] از حلفهای معروف عصر جاهلیتاند.<ref>[[سید صفیه میرحسینی|میرحسینی]] و [[ابراهیم فلاح|فلاح]]، [[شیوههای مبارزه پیامبر با فرهنگ جاهلی (کتاب)|شیوههای مبارزه پیامبر با فرهنگ جاهلی]]، ص ۳۰.</ref> | |||
==سنت جوار== | |||
سنت جوار یکی دیگر از پیمانهایی بود که در [[جامعه جاهلی]] [[تکوین]] یافته و منبعث از شرایط خاص [[حیات اجتماعی]] این [[جامعه]] بود. جوار عمدتاً طالب حمایت فرد از مجیر برای [[دفاع]] از [[زندگی]] و [[مال]] و [[ناموس]] او بود. به موجب این سنت که باید رسماً اعلام میشد تا [[مردم]] از آن باخبر شوند و [[حقوق]] جوار را محترم شمارند، وقتی یک فرد و گاه یک [[عشیره]]، یا قبیله به [[تنهایی]] نمیتوانست از [[جان]] و مال خود دفاع کند و در عین حال مجبور به اقامت در جایی و یا رفت و آمد به مکانی نو بود، به فرد صاحب نفوذی [[متوسل]] میشد و با استفاده از [[سنت]] جوار، [[امنیت]] خویش را تحصیل میکرد<ref>طبرسی، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج۵، ص۸ و محمد بن احمد قرطبی، الجامع لاحکام القرآن، ج۸، ص۷۵.</ref>.<ref>[[سید صفیه میرحسینی|میرحسینی]] و [[ابراهیم فلاح|فلاح]]، [[شیوههای مبارزه پیامبر با فرهنگ جاهلی (کتاب)|شیوههای مبارزه پیامبر با فرهنگ جاهلی]]، ص ۳۱.</ref> | |||
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||