بجیله در تاریخ اسلامی: تفاوت میان نسخهها
←بجلیان و نقش آنان در قیام امام حسین{{ع}}
| خط ۶۳: | خط ۶۳: | ||
== بجلیان و نقش آنان در [[قیام امام حسین]]{{ع}} == | == بجلیان و نقش آنان در [[قیام امام حسین]]{{ع}} == | ||
پس از [[مرگ معاویه]] و عدم [[بیعت]] [[امام حسین]]{{ع}} با [[یزید]]، سران [[شیعه]] از جمله [[رفاعة بن شداد بجلی]] در [[منزل]] [[سلیمان بن صرد خزاعی]] جمع شدند و با ارسال نامه به سوی آن [[حضرت]] ایشان را به [[کوفه]] [[دعوت]] کردند. <ref> دینوری، الامامه و سیاسة، ج۲، ص۷؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۳، ۱۵۷؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک، ج۵، ص۳۵۲.</ref> و پس از ورود [[سیدالشهداء]]{{ع}} به [[کربلا]] و آغاز [[نهضت عاشورا]] جمعی از آنان از جمله [[زهیر بن قین بجلی]] از [[فرماندهان]] و یاران نزدیک امام حسین{{ع}} <ref> | پس از [[مرگ معاویه]] و عدم [[بیعت]] [[امام حسین]]{{ع}} با [[یزید]]، سران [[شیعه]] از جمله [[رفاعة بن شداد بجلی]] در [[منزل]] [[سلیمان بن صرد خزاعی]] جمع شدند و با ارسال نامه به سوی آن [[حضرت]] ایشان را به [[کوفه]] [[دعوت]] کردند. <ref> دینوری، الامامه و سیاسة، ج۲، ص۷؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۳، ۱۵۷؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک، ج۵، ص۳۵۲.</ref> و پس از ورود [[سیدالشهداء]]{{ع}} به [[کربلا]] و آغاز [[نهضت عاشورا]] جمعی از آنان از جمله [[زهیر بن قین بجلی]] از [[فرماندهان]] و یاران نزدیک امام حسین{{ع}} <ref>ر. ک. بلاذری، انساب الاشراف، ج۳، ص۱۹۶؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک (تاریخ الطبری)، ج۵، ص۴۴۱ و خوارزمی، مقتل الحسین{{ع}}، ج۲، ص۲۰.</ref> و پسر عمویش [[سلیمان بن مضارب بجلی]]<ref> محمد السماوی، ابصار العین فی انصار الحسین{{ع}}، ص۱۶۹.</ref> و [[نافع بن هلال بجلی]]<ref> محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک (تاریخ الطبری)، ج۵، صص۴۴۱-۴۴۲ و ابناثیر، الکامل فی التاریخ، ج۴،صص۷۱-۷۲. </ref> در کنار آن حضرت جنگیدند تا این که به [[شهادت]] رسیدند. در آن سوی میدان نیز برخی از جنگاوران این [[قوم]] حضور داشتند که [[عبدالرحمن بن ابی خشکاره بجلی]] از [[قاتلان]] [[مسلم بن عوسجه]]<ref> محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک(تاریخ الطبری)، ج۵، صص۴۳۵-۴۳۶؛ ابناثیر، الکامل فی التاریخ، ج۴، صص۶۷-۶۸.</ref> و از [[غارت]] برندگان لباسها و کالای ورس<ref> ورس دانههای رنگی زرد است که از آن برای رنگآمیزی لباس و غیره استفاده میکردند.</ref> [[امام حسین]]{{ع}}،<ref> بلاذری، انساب الاشراف، ج۶، ص۴۰۹؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک(تاریخ الطبری)، ج۶، ص۵۸؛ ابناثیر، الکامل فی التاریخ، ج۴، ص۲۴۰.</ref> [[حجار بن ابجر بجلی]] از [[اشراف کوفه]]<ref> دینوری، اخبار الطوال، ص۲۱۴؛ ابوالفرج اصفهانی، الاغانی، ج۱۴، ص۴۲۲. </ref> و از جمله دعوتکنندگان امام حسین{{ع}} به [[کوفه]]<ref> شیخ مفید، الإرشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، ج۲، ص۳۸؛ ابوعلی مسکویه، تجارب الامم، ج۲، ص۴۰. </ref> [[عزرة بن قیس احمسی]]<ref> طبرسی، اعلام الوری بأعلام الهدی، ج۱، ص۴۵۱؛ ابن اعثم الکوفی، الفتوح، ج۵، ص۸۶.</ref> از دعوت کنندگان امام حسین{{ع}} به کوفه<ref> دینوری، اخبار الطوال، ص۲۲۹؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۳، ص۱۵۸.</ref> و از سران و [[فرماندهان]] [[سپاه عمر بن سعد]] در [[کربلا]] <ref> محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک(تاریخ الطبری)، ج۵، ص۴۲۲؛ بلاذری، انساب الاشراف، ج۳، ص۱۸۷. </ref> و [[عبدالله بن ابی حصین ازدی بجلی]]،<ref> محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک (تاریخ الطبری)، ج۵، ص۴۱۲.</ref> از جمله این افرادند. | ||
[[قبیله]] [[بجیله]] و حضور در قیامهای [[شیعی]] [[عراق]] | == [[قبیله]] [[بجیله]] و حضور در قیامهای [[شیعی]] [[عراق]] == | ||
پس از واقعه تلخ [[عاشورا]] و با آغاز نهضتهای [[ضد]] [[اموی]] [[کوفیان]] علیه [[خاندان]] سفاک اموی، بسیاری از [[مردم]] بجیله به این [[قیامها]] پیوستند که باز هم چهره ممتاز این [[قوم]] [[رفاعة بن شداد بجلی]] است. او در کنار [[سلیمان بن صرد]] از سران [[توابین]] بود<ref> بلاذری، انساب الاشراف، ج۶، ص۳۶۴.</ref> و با سرانجام یافتن این [[قیام]] و کشته شدن سلیمان بن صرد بسیاری دیگر از سران و [[یاران]] توابین، باقی [[سپاه]] را جمع کرد و به عراق بازگشت. وی در [[قیام مختار]] حضور داشت<ref> ابن کثیر، البدایة و النهایة، ج۸، ص۲۶۴.</ref> اما هنگامی که [[احساس]] کرد مختار افکاری دارد که آنها را پنهان میکند، از مختار جدا شد و در صف [[مخالفان]] او قرار گرفت<ref>ابن کثیر، البدایة و النهایة، ج۸، ص۲۹۱.</ref> اما هنگامی که صدای «یا لثارات [[عثمان]]» را از مخالفان مختار شنید [[غضبناک]] شد و به [[سپاه]] مختار پیوست. تا این که سرانجام در [[سال ۶۶ هجری]] در سپاه مختار کشته شد.<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک، ج۶، ص۶۱۶؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۴، ص۲۳۵.</ref> علاوه بر [[رفاعه]] بسیاری از [[مردم]] [[بجیله]] در سپاه مختار حضور داشتند چندان که بجیله یکی از قبایلی بود که در کنار [[قبایل]] کنده، [[ازد]]، [[نخع]]، [[خثعم]]، قیس، [[رباب]]، [[اسد]]، [[تمیم]]، [[همدان]] و [[مذحج]] ترکیب قیبلهای سپاه مختار را در نبردهایش تشکیل میداد.<ref>دینوری، اخبار الطوال، ص۳۰۰-۳۰۵.</ref> از جمله این بجلیها احمر بن شمیط [[بجلی]] از [[فرماندهان]] [[شجاع]] مختار بود که در اکثر وقایع او علیه [[بنی امیه]] و [[عبیدالله بن زیاد]] حضور داشت. مختار او را به [[فرماندهی سپاه]] خود به [[جنگ]] [[مصعب بن زبیر]] فرستاد. تا این که در جنگ مذار در [[سال ۶۷ هجری]] در [[نبرد]] با زبیریان کشته شد. <ref> زرکلی، الاعلام، ج۱، ص۲۷۶.</ref> علاوه بر آنان، از [[راشد]]،<ref> دینوری، اخبار الطوال، ص۲۹۸.</ref> زربی<ref> دینوری، اخبار الطوال، ص۳۰۱.</ref> و [[ابوعمره کیسان]]<ref> ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۵، ص۷۴.</ref> که از نقش آفرینان و تأثیر گذاران بزرگ [[قیام مختار]] بودند نیز در شمار وابستگان و [[موالیان]] [[بجیله]] نام برده شده است. در کنار این گروه، جماعتی از بجلیان نیز در پی قیام مختار به [[دعوت]] برخی از بزرگان خود -[[عبدالرحمن بن سعید]] و [[بشیر]] بن [[جریر]]- علیه مختار، در میدان [[سبیع]] گرد هم آمدند و به نبرد با مختار و یارانش پرداختند. <ref> محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک، ج۶، ص۴۵.</ref> | پس از واقعه تلخ [[عاشورا]] و با آغاز نهضتهای [[ضد]] [[اموی]] [[کوفیان]] علیه [[خاندان]] سفاک اموی، بسیاری از [[مردم]] بجیله به این [[قیامها]] پیوستند که باز هم چهره ممتاز این [[قوم]] [[رفاعة بن شداد بجلی]] است. او در کنار [[سلیمان بن صرد]] از سران [[توابین]] بود<ref> بلاذری، انساب الاشراف، ج۶، ص۳۶۴.</ref> و با سرانجام یافتن این [[قیام]] و کشته شدن سلیمان بن صرد بسیاری دیگر از سران و [[یاران]] توابین، باقی [[سپاه]] را جمع کرد و به عراق بازگشت. وی در [[قیام مختار]] حضور داشت<ref> ابن کثیر، البدایة و النهایة، ج۸، ص۲۶۴.</ref> اما هنگامی که [[احساس]] کرد مختار افکاری دارد که آنها را پنهان میکند، از مختار جدا شد و در صف [[مخالفان]] او قرار گرفت<ref>ابن کثیر، البدایة و النهایة، ج۸، ص۲۹۱.</ref> اما هنگامی که صدای «یا لثارات [[عثمان]]» را از مخالفان مختار شنید [[غضبناک]] شد و به [[سپاه]] مختار پیوست. تا این که سرانجام در [[سال ۶۶ هجری]] در سپاه مختار کشته شد.<ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک، ج۶، ص۶۱۶؛ ابن اثیر، الکامل فی التاریخ، ج۴، ص۲۳۵.</ref> علاوه بر [[رفاعه]] بسیاری از [[مردم]] [[بجیله]] در سپاه مختار حضور داشتند چندان که بجیله یکی از قبایلی بود که در کنار [[قبایل]] کنده، [[ازد]]، [[نخع]]، [[خثعم]]، قیس، [[رباب]]، [[اسد]]، [[تمیم]]، [[همدان]] و [[مذحج]] ترکیب قیبلهای سپاه مختار را در نبردهایش تشکیل میداد.<ref>دینوری، اخبار الطوال، ص۳۰۰-۳۰۵.</ref> از جمله این بجلیها احمر بن شمیط [[بجلی]] از [[فرماندهان]] [[شجاع]] مختار بود که در اکثر وقایع او علیه [[بنی امیه]] و [[عبیدالله بن زیاد]] حضور داشت. مختار او را به [[فرماندهی سپاه]] خود به [[جنگ]] [[مصعب بن زبیر]] فرستاد. تا این که در جنگ مذار در [[سال ۶۷ هجری]] در [[نبرد]] با زبیریان کشته شد. <ref> زرکلی، الاعلام، ج۱، ص۲۷۶.</ref> علاوه بر آنان، از [[راشد]]،<ref> دینوری، اخبار الطوال، ص۲۹۸.</ref> زربی<ref> دینوری، اخبار الطوال، ص۳۰۱.</ref> و [[ابوعمره کیسان]]<ref> ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۵، ص۷۴.</ref> که از نقش آفرینان و تأثیر گذاران بزرگ [[قیام مختار]] بودند نیز در شمار وابستگان و [[موالیان]] [[بجیله]] نام برده شده است. در کنار این گروه، جماعتی از بجلیان نیز در پی قیام مختار به [[دعوت]] برخی از بزرگان خود -[[عبدالرحمن بن سعید]] و [[بشیر]] بن [[جریر]]- علیه مختار، در میدان [[سبیع]] گرد هم آمدند و به نبرد با مختار و یارانش پرداختند. <ref> محمد بن جریر طبری، تاریخ الأمم و الملوک، ج۶، ص۴۵.</ref> | ||