سیاست در معارف و سیره علوی: تفاوت میان نسخهها
←جستارهای وابسته
(←منابع) |
برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
||
| خط ۱۵: | خط ۱۵: | ||
جایگاه [[سیاست]] از نظر [[امام علی]]{{ع}} بسیار فراتر و [[برتر]] از یک [[قرارداد اجتماعی]] بین [[مردم]] و [[حکومت]] است. مبنای اساسی [[نظام سیاسی]] از دیدگاه آن بزرگوار، تلاش و [[مجاهدت]] مشترک [[امام]] و [[امت]] برای اعتلای کلمه [[حق]] و اعتلای همه جانبه امت است؛ مجاهدتی که برخاسته از [[بینش الهی]] و [[نظام ارزشی]] واحدی است و امام و امت آن را با [[جان]] و [[دل]] پذیرفتهاند و [[ضرورت]] آن را [[باور]] دارند.<ref>[[علی ذوعلم|ذوعلم، علی]]، [[امام علی و سیاست (مقاله)| مقاله «امام علی و سیاست»]]، [[دانشنامه امام علی ج۶ (کتاب)|دانشنامه امام علی ج۶]]، ص ۱۶.</ref> | جایگاه [[سیاست]] از نظر [[امام علی]]{{ع}} بسیار فراتر و [[برتر]] از یک [[قرارداد اجتماعی]] بین [[مردم]] و [[حکومت]] است. مبنای اساسی [[نظام سیاسی]] از دیدگاه آن بزرگوار، تلاش و [[مجاهدت]] مشترک [[امام]] و [[امت]] برای اعتلای کلمه [[حق]] و اعتلای همه جانبه امت است؛ مجاهدتی که برخاسته از [[بینش الهی]] و [[نظام ارزشی]] واحدی است و امام و امت آن را با [[جان]] و [[دل]] پذیرفتهاند و [[ضرورت]] آن را [[باور]] دارند.<ref>[[علی ذوعلم|ذوعلم، علی]]، [[امام علی و سیاست (مقاله)| مقاله «امام علی و سیاست»]]، [[دانشنامه امام علی ج۶ (کتاب)|دانشنامه امام علی ج۶]]، ص ۱۶.</ref> | ||
==راهبردهای [[سیاسی]]== | |||
در عرصه [[سیاست]] و [[حاکمیت]]، [[راهبردهای]] [[جامعه آرمانی]] [[علوی]] بر چهار رکن [[استوار]] است: | |||
نخست، [[هدایت]] [[جامعه]] به سوی [[حق]] و [[میراندن]] [[باطل]]: به تصریح [[امام علی]]{{ع}} یکی از مهمترین [[دلایل]] وی برای به عهده گرفتن زمام [[حکومت]]، [[اقامه حق]] و [[عدل]] بوده است<ref>ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۲، ص۱۸۵.</ref>، و بالاترین [[بندگان]] نزد [[خداوند]]، پیشوای صالحی است که در راه اقامه [[موازین]] حق و [[نابودی باطل]] بکوشد و جامعه را هدایت کند<ref>{{متن حدیث|أَنَّ أَفْضَلَ عِبَادِ اللَّهِ عِنْدَ اللَّهِ إِمَامٌ عَادِلٌ هُدِيَ وَ هَدَى فَأَقَامَ سُنَّةً مَعْلُومَةً وَ أَمَاتَ بِدْعَةً مَجْهُولَةً}}؛ ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۹، ص۲۶۱.</ref>. | |||
دوم، رعایت موازین [[عدالت]] و در نتیجه، ایجاد [[مودت]] و [[دوستی]] میان [[مردم]]: از نظر امام علی{{ع}} بیشترین [[فضایل]] [[حاکمان]]، در توسعه عدالت و [[نفی تبعیض]] است و چنین روشی، موجب [[همدلی]] مردم با یکدیگر میشود<ref>{{متن حدیث|وَ لْيَكُنْ أَحَبَّ الْأُمُورِ إِلَيْكَ أَوْسَطُهَا فِي الْحَقِّ وَ أَعَمُّهَا فِي الْعَدْلِ وَ أَجْمَعُهَا لِرِضَى الرَّعِيَّةِ... إِنَّ أَفْضَلَ قُرَّةِ عَيْنِ الْوُلَاةِ اسْتِقَامَةُ الْعَدْلِ فِي الْبِلَادِ وَ ظُهُورُ مَوَدَّةِ الرَّعِيَّةِ}}؛ موسوعة الامام علی{{ع}}، ج۴، ص۲۲۵.</ref>. [[سیره امام]] نیز نشان میدهد که وی بر رعایت موازین عدل در امور حکومت تأکید فراوان داشت و به اندازهای در این زمینه سخت میگرفت که همواره [[قدرتمندان]] و ثروتاندوزان از وی میهراسیدند. | |||
سوم، [[ترغیب]] و [[تشویق]] مردم به مشارکت در ساماندهی امور عمومی جامعه: امام علی{{ع}} همواره مردم را به حضور در عرصههای سیاسی ترغیب میکرد و با بلیغترین سخنان مردم را به عرصههای [[اجتماعی]] میکشاند. وی دائماً به مردم گوشزد میکرد که از [[مجاهدت]] در [[راه خدا]] باز نایستند و بدانند که اگر طریق [[الهی]] را در پیش گیرند و [[استقامت]] ورزند، همواره [[پیروز]] و سربلند خواهند بود و خداوند آنان را [[یاری]] خواهد کرد<ref>{{متن قرآن|وَأَنْتُمُ الْأَعْلَوْنَ وَاللَّهُ مَعَكُمْ وَلَنْ يَتِرَكُمْ أَعْمَالَكُمْ}} «در حالی که شما برترید و خداوند با شماست و هرگز از (پاداش) کردارهایتان نمیکاهد» سوره محمد، آیه ۳۵؛ ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۵، ص۱۶۸.</ref>. خود نیز مادامی که [[مردم]] او را [[یاری]] میکردند، با [[ظلم]] و [[فساد]] و [[تبعیض]] مقابله کرد و با [[اصحاب صفین]] و [[جمل]] جنگید. هنگامی هم که مردم از گرد او پراکنده شدند، همچنان راه [[حق]] را ادامه داد و تنها به [[شکوه]] از [[رفتار]] مردم اکتفا کرد<ref>ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۱۱، ص۲۹.</ref>. | |||
چهارم، رعایت [[موازین اخلاق]] و [[پرهیز]] از تبانی و [[توطئه]] در عرصه [[سیاست]] و [[حکومت]]: [[امام علی]]{{ع}} در واقعه [[قتل عثمان]]، در [[عزل]] [[معاویه]] از [[فرمانداری]] [[شام]]، در مقابله با سهمخواهی [[طلحه]] و [[زبیر]] از حکومت و به راه انداختن [[جنگ جمل]]، هر گونه تبانی با دیگر [[سیاستمداران]] را مطلقاً [[نفی]] میکرد و تأکید میورزید که [[حاکمان]] باید با [[هوای نفس]] [[مبارزه]] کنند، تا بتوانند [[مسیر حق]] و [[عدالت]] را در [[جامعه]] بگشایند و همواره توجه داشته باشند که در [[زمامداری]] خویش، با [[خدا]] [[معامله]] کردهاند. نیز به [[روز جزا]] بیندیشند؛ زیرا از جمله [[حقوقی]] که بر گردن [[زمامداران]] است، «[[حفظ]] [[پاکی]] خویش»<ref>{{متن حدیث|وَ مِنَ الْحَقِّ عَلَيْكَ حِفْظُ نَفْسِكَ}}؛ ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، ج۱۷، ص۱۴۵، و نیز ر.ک: موسوعة الامام علی{{ع}}، ج۴، ص۱۲۷.</ref> است.<ref>[[سید عباس نبوی|نبوی، سید عباس]]، [[جامعه آرمانی (مقاله)| مقاله «جامعه آرمانی»]]، [[دانشنامه امام علی ج۶ (کتاب)|دانشنامه امام علی ج۶]]، ص ۱۸۴.</ref> | |||
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||