←وحی و الهام منبع علم امام از دیدگاه روایات
| خط ۸: | خط ۸: | ||
# [[امام صادق]]{{ع}} در این زمینه میفرمایند: "همانا [[علم]] ما یا مربوط به گذشته است و یا نوشتهشده و یا وارد شدن در [[دل]] و یا [[تأثیر در گوش]]. سپس فرمود: اما گذشته، علم به امور پیشین است و اما نوشته شده مربوط به امور [[آینده]] است و امّا وارد شده به دل الهام است و اما تأثیر در گوش[[امر]] [[فرشته]] است"<ref>صفار، محمد بن حسن، بصائرالدرجات، ج ۱، ص۳۱۸.</ref>.<ref>ر.ک: مصباح یزدی، محمد تقی، یاد او، ص۸۸؛ بیابانی اسکویی، محمد، امامت؛ نیرومند، رضا، مرتضوی، سید محمد، محمدزاده نقاشان، الهام، رابطه الهام و تحدیث در علم امامان شیعه، ص۵۷.</ref> علومی که مربوط به گذشته است ماضی نام دارد که [[تفسیر]] و توضیح و تبیینش به وسیلۀ [[پیامبر]]{{صل}} انجام گرفته و به [[امام]] رسیده است، مانند [[علوم]] و [[معارف قرآنی]]، [[سنت نبوی]] و [[کتابهای آسمانی]] به یادگار مانده از گذشتگان. علومی که مربوط به آینده است غابر نام دارد که آنها هم توسط پیامبر{{صل}} به صورت شفاهی و کتبی در [[اختیار]] امام قرار گرفته است و از امامی به امام دیگر منتقل شده است. در واقع همان علوم موروثی است که در روایت از آنها یاد شده و [[ائمه]]{{ع}} از این علوم برای وقایع آینده استفاده میکنند. قسم سوم علومی است که به وسیلۀ [[الهام]] در [[اختیار]] [[امام]] قرار میگیرد و متفاوت با دیگر [[علوم حصولی]] است که حادث نام دارند؛ [[روایات]]، این نوع [[علم]] را چنین توصیف میکنند: این علم یا با انداختن به [[قلوب]]، یا با گفتن در گوش حاصل میشود<ref>ر.ک: [[محمد حسن نادم|نادم، محمد حسن]]، [[علم غیب از نگاه عقل و وحی (کتاب)|علم غیب از نگاه عقل و وحی]]، ص۳۳۰.</ref>. | # [[امام صادق]]{{ع}} در این زمینه میفرمایند: "همانا [[علم]] ما یا مربوط به گذشته است و یا نوشتهشده و یا وارد شدن در [[دل]] و یا [[تأثیر در گوش]]. سپس فرمود: اما گذشته، علم به امور پیشین است و اما نوشته شده مربوط به امور [[آینده]] است و امّا وارد شده به دل الهام است و اما تأثیر در گوش[[امر]] [[فرشته]] است"<ref>صفار، محمد بن حسن، بصائرالدرجات، ج ۱، ص۳۱۸.</ref>.<ref>ر.ک: مصباح یزدی، محمد تقی، یاد او، ص۸۸؛ بیابانی اسکویی، محمد، امامت؛ نیرومند، رضا، مرتضوی، سید محمد، محمدزاده نقاشان، الهام، رابطه الهام و تحدیث در علم امامان شیعه، ص۵۷.</ref> علومی که مربوط به گذشته است ماضی نام دارد که [[تفسیر]] و توضیح و تبیینش به وسیلۀ [[پیامبر]]{{صل}} انجام گرفته و به [[امام]] رسیده است، مانند [[علوم]] و [[معارف قرآنی]]، [[سنت نبوی]] و [[کتابهای آسمانی]] به یادگار مانده از گذشتگان. علومی که مربوط به آینده است غابر نام دارد که آنها هم توسط پیامبر{{صل}} به صورت شفاهی و کتبی در [[اختیار]] امام قرار گرفته است و از امامی به امام دیگر منتقل شده است. در واقع همان علوم موروثی است که در روایت از آنها یاد شده و [[ائمه]]{{ع}} از این علوم برای وقایع آینده استفاده میکنند. قسم سوم علومی است که به وسیلۀ [[الهام]] در [[اختیار]] [[امام]] قرار میگیرد و متفاوت با دیگر [[علوم حصولی]] است که حادث نام دارند؛ [[روایات]]، این نوع [[علم]] را چنین توصیف میکنند: این علم یا با انداختن به [[قلوب]]، یا با گفتن در گوش حاصل میشود<ref>ر.ک: [[محمد حسن نادم|نادم، محمد حسن]]، [[علم غیب از نگاه عقل و وحی (کتاب)|علم غیب از نگاه عقل و وحی]]، ص۳۳۰.</ref>. | ||
#همچنین [[ابوبصیر]] میگوید [[امام صادق]]{{ع}} دربارۀ آیۀ: {{متن قرآن|وَ يَسْئَلُونَكَ عَنِ الرُّوحِ قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ | #همچنین [[ابوبصیر]] میگوید [[امام صادق]]{{ع}} دربارۀ آیۀ: {{متن قرآن|وَ يَسْئَلُونَكَ عَنِ الرُّوحِ قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ ِ رَبِّي}} میفرماید: {{متن حدیث|خَلْقٌ أَعْظَمُ مِنْ جَبْرَئِیلَ وَ مِیکَائِیلَ لَمْ یَکُنْ مَعَ أَحَدٍ مِمَّنْ مَضَی غَیْرِ مُحَمَّدٍ{{صل}} وَ هُوَ مَعَ الْأَئِمَّةِ یُسَدِّدُهُمْ وَ لَیْسَ کُلَّمَا طُلِبَ وُجِد}}<ref>مجلسی، محمد تقی، مرأة العقول فی شرح اخبار آل الرسول، ج ۳، ص۱۷۰.</ref>. | ||
#امام صادق{{ع}} در پاسخ از سؤال [[عمار ساباطی]] که پرسید اگر شما به [[حکومت]] رسیدید، چگونه [[حکم]] میکنید؟ فرمود: "به [[حکم خدا]] و [[حکم داود]] و چنانچه موضوعی پیش بیاید که حکم آن نزد ما حاضر نباشد، [[روح القدس]] آن را به ما [[القا]] میکند"<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ۱۰، ص۲۷۳.</ref>.<ref>ر.ک: [[سید حسن مصطفوی|مصطفوی، سید حسن]]، [[احمد مروی|مروی، احمد]]، [[دلایل عقلی و نقلی علم غیب امامان معصوم (مقاله)|دلایل عقلی و نقلی علم غیب امامان معصوم]]، فصلنامه قبسات، ص۲۸.</ref> | #امام صادق{{ع}} در پاسخ از سؤال [[عمار ساباطی]] که پرسید اگر شما به [[حکومت]] رسیدید، چگونه [[حکم]] میکنید؟ فرمود: "به [[حکم خدا]] و [[حکم داود]] و چنانچه موضوعی پیش بیاید که حکم آن نزد ما حاضر نباشد، [[روح القدس]] آن را به ما [[القا]] میکند"<ref>کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، ج ۱۰، ص۲۷۳.</ref>.<ref>ر.ک: [[سید حسن مصطفوی|مصطفوی، سید حسن]]، [[احمد مروی|مروی، احمد]]، [[دلایل عقلی و نقلی علم غیب امامان معصوم (مقاله)|دلایل عقلی و نقلی علم غیب امامان معصوم]]، فصلنامه قبسات، ص۲۸.</ref> | ||
# [[رسول اکرم]]{{صل}} میفرمایند: {{متن حدیث|أَعْطَانِی الْوَحْیَ وَأَعْطَی عَلِیّاً الْإِلْهَام}}<ref>طوسی، محمد بن حسن، امالی، ص۱۸۹؛ اربلی، علی بن عیسی، کشف الغمة فی معرفة الأئمة، ج ۱، ص۳۹۰؛ دیلمی، حسن بن محمد، إرشاد القلوب إلی الصواب، ج ۲، ص۲۵۴.</ref> | # [[رسول اکرم]]{{صل}} میفرمایند: {{متن حدیث|أَعْطَانِی الْوَحْیَ وَأَعْطَی عَلِیّاً الْإِلْهَام}}<ref>طوسی، محمد بن حسن، امالی، ص۱۸۹؛ اربلی، علی بن عیسی، کشف الغمة فی معرفة الأئمة، ج ۱، ص۳۹۰؛ دیلمی، حسن بن محمد، إرشاد القلوب إلی الصواب، ج ۲، ص۲۵۴.</ref> | ||