ابراهیم حذاء: تفاوت میان نسخه‌ها

{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[ابراهیم حذاء در تراجم و رجال]] | پرسش مرتبط  = }}

== مقدمه ==

ابراهیم حذاء<ref>ر. ک: معجم رجال الحدیث، ج۱، ص۳۲۶، ش۳۵۰؛ مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۱، ص۱۳۳، ش۱۵۸.</ref> در سند ۱ [[روایت]] [[تفسیر کنز الدقائق]] به نقل از [[کتاب کافی]] آمده:

 

== شرح حال [[راوی]] ==

نام ابراهیم حذاء در [[سند روایت]] دیگر کافی نیز یاد گردیده: {{متن حدیث|عَنْهُ<ref>ضمیر عنه به قرینه سند پیشین به احمد بن محمد بن خالد برمی‌گردد.</ref> عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ إِبْرَاهِيمَ الْحَذَّاءِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ صَغِيرٍ عَنْ جَدِّهِ شُعَيْبٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ {{ع}} يَقُولُ: الدُّنْيَا سِجْنُ الْمُؤْمِنِ فَأَيُّ سِجْنٍ جَاءَ مِنْهُ خَيْرٌ}}<ref>الکافی، ج۲، ص۲۵۰، ح۷.</ref>؛

روایت دیگری نیز با همین سند در کافی نقل شده؛ با این تفاوت که به جای ابراهیم حذاء، نام «داوود حذاء» قرار گرفته: {{متن حدیث|عَنْهُ<ref>ضمیر عنه به قرینه سند قبلی به احمد بن محمد بن خالد برمی‌گردد.</ref>، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ، عَنْ دَاوُدَ الْحَذَّاءِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ صَغِيرٍ، عَنْ جَدِّهِ شُعَيْبٍ، عَنْ مُفَضَّلٍ، قَالَ: قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ {{ع}}: كُلَّمَا ازْدَادَ الْعَبْدُ إِيمَاناً، ازْدَادَ ضِيقاً فِي مَعِيشَتِهِ}}<ref>الکافی، ج۲، ص۲۶۱، ح۴.</ref>؛

# [[صحت]] هر دو عنوان «ابراهیم حذاء»؛ «داوود حذاء» چون نام هر دو نفر در [[سند روایت]] یاد شده است<ref>ر. ک: عنوان [[داوود]] الحذاء ([[الکافی]]، ج۶، ص۴۶۶، ح۷)؛ نیز عنوان ابراهیم الحذاء.

# [[اتحاد]] دو عنوان و تصحیف یکی از آن دو، به دلیل [[اتحاد]] [[راوی]] و مروی عنه.

== طبقه راوی ==

از [[تاریخ]] ولادت و [[وفات]] راوی اطلاعی در دسترس نیست؛ لکن در [[اسناد روایات]] از کسانی مانند [[محمد بن صغیر]]<ref>تفسیر کنز الدقائق، ج۱۲، ص۵۸.</ref>، [[احمد بن عبدالله اسدی]]<ref>الکافی، ج۶، ص۳۷۶، ح۴.</ref> و [[فضیل بن عثمان]]<ref>تهذیب الأحکام، ج۵، ص۲۲۵، ح۷۶۲؛ الإستبصار، ج۲، ص۲۷۴، ح۹۷۱.</ref> [[روایت]] کرده که از [[مشایخ]] [[حدیثی]] وی شمرده می‌گردند، چنان که [[احمد بن محمد بن عیسی اشعری]]<ref>تفسیر کنز الدقائق، ج۱۲، ص۵۸.</ref> و [[محمد بن علی ابوسمینه]]<ref>الکافی، ج۲، ص۲۵۰، ح۷.</ref> از ایشان [[حدیث]] نقل کرده‌اند که از [[شاگردان]] حدیثی وی به شمار می‌آیند.

[[آیت الله بروجردی]]، در [[طبقات رجال]] کافی احتمال می‌دهد که ابراهیم حذاء از طبقه هفتم باشد<ref>ر. ک: الموسوعة الرجالیه (طبقات رجال الکافی)، ص۲۸.</ref><ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۱ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۱ ص ۲۶۱.</ref>

== جایگاه حدیثی راوی ==

# ملاحظه حال کسانی که از وی [[نقل حدیث]] کردند.

# بررسی متن روایت ایشان.

از اسناد روایات فهمیده می‌شود که «محمد بن علی» و «احمد بن محمد بن عیسی» از وی حدیث نقل کردند. (چنان که گذشت) مراد از «محمد بن علی»، [[محمد بن علی صیرفی]] معروف به «أبوسمینة» است که از سوی [[احمد بن محمد بن عیسی]] به جهت نقل از [[ضعفا]] و [[غلو]] در احادیثش از [[قم]] [[اخراج]] گردید<ref>ر. ک: خلاصة الأقوال (رجال العلامة الحلی)، ص۲۵۳، ش۲۹.</ref>. بر این اساس، شاید کسی به [[ضعیف]] بودن ابراهیم حذاء نظر دهد؛ ولی از سوی دیگر، [[احمد بن محمد بن عیسی اشعری قمی]] که از بزرگان دوران خود<ref>{{متن حدیث|... و أبوجعفر، شیخ القمیین، و وجههم و فقیههم، غیر مدافع. و کان أیضاً الرئیس الذی یلقی السلطان بها، و لقی الرضا {{ع}} و له کتب و لقی أباجعفر الثانی {{ع}} و أبا الحسن العسکری {{ع}}}}؛ (رجال النجاشی، ص۸۲ - ۸۳، ش۱۹۸)؛ نیز ر. ک: الفهرست (طوسی)، ص۶۰، ش۷۵؛ خلاصة الأقوال (رجال العلامة الحلی)، ص۱۳ - ۱۴، ش۲.</ref> و در امر [[حدیث]] بسیار سخت‌گیر بوده و [[راویان]] بزرگی مانند [[احمد بن محمد بن خالد برقی]] و [[سهل بن زیاد]] را به بهانه [[نقل روایت]] از ضعفا از قم اخراج کرده<ref>ر. ک: الرجال (ابن الغضائری)، ص۳۹، ش۱۰، الرجال (ابن داوود)، ص۴۰، ش۱۱۹؛ خلاصة الأقوال (رجال العلامة الحلی)، ص۱۴ - ۱۵، ش۷.</ref>، از ایشان [[روایت]] کرده، که [[نشانه]] [[اعتماد]] وی به ابراهیم حذاء است، پس ممکن است کسی به حُسن حال وی [[حکم]] کند، مگر گفته شود که نقل روایت [[احمد بن محمد بن عیسی اشعری]] از ابراهیم حذاء بر اثر اعتماد به وی نبوده، بلکه به جهت متن روایت بوده که [[آثار صدق]] از آن آشکار است و این احتمال را عبارت [[شیخ طوسی]] [[تأیید]] می‌کند که در ترجمه «محمد بن علی صیرفی» می‌نویسد که ایشان دارای [[کتب حدیثی]] متعدد بوده و گروهی از [[اصحاب]]، آنها را روایت کردند، مگر آن روایاتی را که با تخلیط، یا غلو یا تدلیس همراه بوده است<ref>{{عربی|محمد بن علی الصیرفی الکوفی، یکنی أباسمینة، له کتب، و قیل إنها مثل کتب الحسین بن سعید. أخبرنا جماعة، عن محمد بن علی بن الحسین، عن أبیه و محمد بن الحسن و محمد بن علی ماجیلویه، عن محمد بن أبی القاسم، عن محمد بن علی الصیرفی، إلا ما کان فیها من تخلیط أو غلو أو تدلیس أو ینفرد به و لا یعرف من غیر طریقه}}؛ (الفهرست (طوسی)، ص۴۱۲، ش۶۲۵).</ref>.

با این احتمال، دلیلی بر [[حُسن]] حال ابراهیم حذاء نیست؛ ولی به روایاتش می‌‌توان [[اعتماد]] کرد؛ زیرا از قوت متن برخوردار است، از این رو بعضی از محققان نوشته‌اند: روایاته سدیدة <ref>تنقیح المقال، ج۳، پانوشت ص۳۴۲، ش۱۸۹.</ref><ref>[[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۱ (کتاب)|رجال تفسیری]]، ج۱ ص ۲۶۱-۲۶۳.</ref>

# [[پرونده:IM009725.jpg|22px]] [[عبدالله جوادی آملی|جوادی آملی، عبدالله]]، [[رجال تفسیری ج۱ (کتاب)|'''رجال تفسیری ج۱''']]

[[رده:رجال تفسیری]]