اعتدال در سیره معصوم: تفاوت میان نسخه‌ها

چنین تأکیدات محکمی [[دلیل]] بر آن است که [[ائمه اطهار]]{{عم}}، مسلک‌هایی را که گرفتار [[افراط]] و [[تفریط]] می‌شدند، تأیید نمی‌کردند. از نظر ایشان کسانی که از [[حد وسط]] و [[اعتدال]] خارج می‌شوند، برخلاف سیره معصومان{{عم}} گام برداشته و مورد تأیید نخواهند بود<ref>ممکن است این پرسش به وجود آید که اگر شیوه زندگی کردن و سیره ائمه اطهار{{عم}} در حد اعتدال بوده، پس چرا در دوره‌های مختلف، اختلافاتی در این زمینه مشاهده می‌شود. به طور مثال پیامبر اکرم{{صل}} و امام علی{{ع}} در لباس و مسکن و غذا در نهایت سادگی زندگی می‌کردند ولی برخی از ائمه{{عم}} همچون امام صادق{{ع}} و امام رضا{{ع}} و یا دیگران این‌گونه نبودند. در پاسخ به این پرسش باید توجه داشت که ساده‌زیستی پیامبر{{صل}} و امام علی{{ع}} بر اساس دو انگیزه بود: نخست آنکه شیوه ساده‌زیستی وظیفه رهبران حق و حاکمان سیاسی است، زیرا آنان وظیفه دارند سطح زندگی خود را با ضعیف‌ترین افراد جامعه هماهنگ سازند چنانکه امام علی{{ع}} می‌فرمود: آیا به همین قناعت کنم که گفته شود من امیر مؤمنان هستم؟ اما با مؤمنان در سختی‌های روزگار شریک نباشم؟ و در تلخی‌های زندگی پیشوای آنان نباشم؟ (نهج‌البلاغه، نامه ۴۵). آن حضرت در روایت دیگر فرمود: خداوند مرا رهبر خلقش قرار داد و بر من واجب کرد که در مورد خورد و خوراک و پوشاک همانند مردم تهیدست و ناتوان بر خود تنگ گیرم تا فقیر از فقر من پیروی کند (و به ستوه نیاید) و ثروتمند به خاطر ثروتش طغیان نکند. (ابوجعفر محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۴۱۰). دوم آنکه باید بر این نکته توجه داشت که در عصر پیامبر و امام علی{{ع}} نوع مردم فقیر بودند و اگر آن حضرت بالاتر از سطح عامه مردم زندگی می‌کرد انگشت‌نما می‌شد. به همین دلیل حماد بن عثمان روایت می‌کند: من در حضور امام صادق{{ع}} بودم که شخصی به آن حضرت گفت: شما فرمودید علی بن ابی‌طالب{{ع}} لباس زبر و خشن می‌پوشید در صورتی که در تن شما لباس نو و مناسب می‌بینم. امام صادق{{ع}} فرمود: امام علی{{ع}} آن لباس را در عصری می‌پوشید که بدنما نبود و اگر همان لباس را امروز می‌پوشید، به بدی انگشت‌نما می‌شد. پس بهترین لباس هر زمان لباس مردم آن زمان است. (ابوجعفر محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۴۱۱). بنابراین هیچ تضادی در سیره اهل بیت{{عم}} و شیوه زندگی پیشوایان معصوم{{عم}} با یکدیگر وجود ندارد و اعتدال نیز به مقتضای وضعیت موجود تبیین می‌شود. پیامبر اکرم{{صل}}، امام علی{{ع}} و امام حسن مجتبی هنگام حکومت، ساده‌زیستی را رعایت می‌کردند. یکی به دلیل شرایط زمان و دیگر به دلیل آنکه خود، حاکم سیاسی بودند و باید خود را با فقیرترین افراد تحت حکومت تطبیق دهند، اما پیشوایانی که به طور رسمی حاکم سیاسی نبودند و از طرفی وضع مالی نوع مردم هم خوب بود، آنان نیز زندگی متوسط را اختیار می‌کردند.</ref>.<ref>[[محمد ملک‌زاده|ملک‌زاده، محمد]]، [[سیره سیاسی معصومان در عصر حاکمیت جور (کتاب)|سیره سیاسی معصومان در عصر حاکمیت جور]]، ص ۲۲۶.</ref>