حسن بن سری کرخی
این مدخل زیرشاخهٔ بحث اصحاب امام صادق است. حسن بن سری کرخی از چند منظر متفاوت، بررسی میشود: حسن بن سری کرخی در تراجم و رجال - پرسش مرتبط نداردآشنایی اجمالی
حسن بن سری عبدی انباری کاتب کرخی[۱] از راویان امامی و از اصحاب امام باقر(ع) و امام صادق(ع) در طبقه پنجم جای دارد[۲] و از آن دو بزرگوار روایت کرده است[۳]؛ به گونهای که از امام صادق(ع) روایاتی را بدون واسطه و از امام باقر(ع) با واسطه حدیث نقل کرده است. با وجود ذکر عناوین متعدد برای وی در کتب رجالی، علما این عناوین را متحد و مربوط به یک شخص دانستهاند[۴]. وی همچنین، از محدثانی همچون جابر بن یزید جعفی، عمر بن یزید و ابو مریم حدیث آموخته و روایت کرده است[۵] و دارای شاگردان و راویانی نیز بوده که مشهورترین ایشان یونس بن عبدالرحمن، ابان بن عثمان الأحمر، جعفر بن بشیر و محمد بن سنان میباشند[۶].
درباره شخصیت حسن بن سری، میان علما و رجالنویسان اختلاف است: برخی چون آیتالله خویی با استناد به خالی بودن برخی نسخههای رجال نجاشی از واژه «ثقه»، در توثیق وی تردید کرده و آن را مشکوک دانستهاند[۷]. در مقابل، بزرگانی چون علامه حلی، ابن داوود، شوشتری و مامقانی بر وثاقت وی تأکید کردهاند[۸]. مامقانی نوشته است: چشمپوشی از توثیق علامه و ابن داوود جرئت بزرگی است؛ چراکه آن دو ضابطانی جلیلالقدرند و اعتماد بر نظرشان لازم است، ضمن آنکه روایت جمعی از بزرگان نیز این توثیق را تأیید میکند[۹]. طبق روایتی که محمد بن حسن صفار در بصائر الدرجات از سعد بن ابیالاصبغ نقل میکند، گویا حسن بن سری در زمان امام صادق(ع) در محضر ایشان بر سر مسئلهای مجادله کرده و سخن حضرت را رد کرده است[۱۰]؛ با این حال، علما به دلیل ضعف سند و وجود راویان مهمل، این روایت را موجب قدح و سقوط اعتبار وی ندانستهاند[۱۱]. یک اثر علمی از آثار اوست که حسن بن محبوب آن را روایت کرده است[۱۲].[۱۳]
منابع
پانویس
- ↑ بفتح السین المهملة، و کسر الراء المهملة، و شد الخاتمة. (الشافی فی شرح الکافی، ج۲، ص۲۹۷) السری لقب برای اسماعیل است. علامه حلی به گزارش از رجال الکشی در ترجمه برادر راوی (علی بن السری) نوشته است: قال نصر بن الصباح: علی بن إسماعیل ثقة و هو علی بن السری فلقب إسماعیل بالسری. (خلاصة الأقوال (رجال العلامة الحلی)، ص۹۶، ش۲۸؛ إختیار معرفة الرجال (رجال الکشی)، ص۵۹۸، ش۱۱۱۹).
منسوب إلی عبد القیس (کبیر طائفة) بالبصرة. (تهذیب المقال، ج۲، ص۸۰). - ↑ الموسوعة الرجالیه، ج۴، ص۱۰۳.
- ↑ الکافی، ج۸، ص۱۶۸، ح۱۹۰: عن الحسن بن السری، عن أبی مریم، عن أبی جعفر(ع)....
المحاسن، ج۲، ص۶۰۹، ح۱۰؛ الکافی، ج۲، ص۶۷۲، ح۳: عن الحسن بن السری، عن أبی عبدالله(ع).... - ↑ ر.ک: منهج المقال، ج۴، ص۵۷ (ش ۱۳۸۷) و ۵۹ (ش ۱۳۸۸)؛ تلخیص المقال، ص۶۴؛ نقد الرجال، ج۲، ص۲۶، ش۱۲۷۸؛ إستقصاء الإعتبار، ج۵، ص۱۴۹-۱۵۰؛ منتهی المقال، ج۲، ص۳۸۹، (ش ۷۳۱ و ۷۳۲)؛ مستدرکات علم رجال الحدیث، ج۲، ص۳۹۴، ش۳۵۵۲.
- ↑ المحاسن، ج۱، ص۲۴۱، ح۲۲۶؛ تهذیب الأحکام، ج۲، ص۷۱، ح۲۶۲؛ الکافی، ج۸، ص۱۶۸، ح۱۹۰.
- ↑ المحاسن، ج۱، ص۲۴۱، ح۲۲۶، ج۲، ص۶۰۹، ح۱۰؛ الکافی، ج۲، ص۶۷۲، ح۳؛ ج۵، ص۳۶۵، ح۳؛ ج۸، ص۱۶۸، ح۱۹۰؛ الغیبه (نعمانی)، ص۳۶، ح۷؛ من لا یحضره الفقیه، ج۴، ص۴۵۵؛ تهذیب الأحکام، ج۲، ص۶۵، ح۲۳۲.
- ↑ معجم رجال الحدیث، ج۵، ص۳۳۲، ش۲۸۴۷؛ ج۱۳، ص۳۹، ش۸۱۶۱: لم یظهر اشتمال نسخة النجاشی علی التوثیق، بل الظاهر أن النسخ کانت مختلفة، فلا وثوق بصدور التوثیق من النجاشی.
- ↑ خلاصة الأقوال (رجال العلامة الحلی)، ص۴۲، ش۲۳: الحسن بن السری الکاتب الکرخی ثقة و أخوه علی بن السری، رویا عن أبی عبدالله(ع)
خلاصة الأقوال (رجال العلامة الحلی)، ص۹۶، ش۲۸: علی بن السری الکرخی روی عن أبی عبدالله(ع): ثقة قال النجاشی و ابن عقدة؛
الرجال (ابن داود)، ص۱۰۷، ش۴۱۳: الحسن بن السری العبدی الأنباری الکاتب الکرخ و أخوه علی ق [جخ، ست، کش] ثقتان؛
الرجال (ابن داود)، ص۲۴۴، ش۱۰۳۲: علی بن السری الکرخی ق [جخ، کش] مجهول الحال [عق، جش] ثقة.
قاموس الرجال، ج۳، ص۲۵۱، ش۱۹۰۷؛ تنقیح المقال، ج۱۹، ص۲۵۷، ش۵۱۹۱. - ↑ قاموس الرجال، ج۳، ص۲۵۱، ش۱۹۰۷.
- ↑ بصائر الدرجات، ج۱، ص۱۲۲-۱۲۳، ح۲-۴.
- ↑ تکملة الرجال، ج۱، ص۳۸۳؛ معجم رجال الحدیث، ج۵، ص۳۳۲، ش۲۸۴۷؛ تهذیب المقال، ج۲، ص۸۰.
- ↑ رجال النجاشی، ص۴۷، ش۹۷: الحسن بن السری الکاتب الکرخی و أخوه علی رویا عن أبی عبدالله(ع) له کتاب رواه عنه الحسن بن محبوب أخبرناه إجازة الحسین، عن ابن حمزة، عن ابن بطة، عن الصفار قال: حدثنا أحمد بن محمد بن عیسی، عن الحسن بن محبوب، عن الحسن بن السری؛
الفهرست (طوسی)، ص۱۲۸، ش۱۷۴: الحسن بن السری الکاتب. له کتاب. رویناه بالإسناد الأول (ابن أبی جید، عن ابن الولید، عن الصفار) عن أحمد بن محمد بن عیسی، عن الحسن ابن محبوب، عن الحسن بن السری. - ↑ ر.ک: جوادی آملی، عبدالله، رجال تفسیری ج۶، ص۴۸۸-۵۰۲.