مشقر

از امامت‌پدیا، دانشنامهٔ امامت و ولایت

آشنایی اجمالی

«مشقر» در شمال شهر «هجر» و در نزدیکی آن قرار داشت.[۱] به گفته ابن اعرابی «مشقر شهری بزرگ و کهن است که در میانه آن یک قلعه بر روی کوه کوچکی به نام عطاله وجود دارد و در بالای آن کوه، چاهی کنده‌اند تا به زمین رسیده‌اند و آب هجر به سوی این چاه جاری شده و آب آن را زیاد می‌کند».[۲] به نظر می‌رسد که مشقر در گذشته، یک مرکز اداری بوده و یک مسجد جامع نیز داشته است. [۳]

مقارن با آغاز دعوت اسلامی در مکه و پیش از هجرت نبی مکرم اسلام(ص)،[۴] جنگی مشهور در این مکان، بین برخی از عرب‌ها و ایرانیان رخ داده است. در این جنگ، -که در عرب به نام "نبرد مشقر" شهرت دارد - معکبر - فرمانده ایرانی - به دلیل دستبرد بنی تمیم به اموال ارسالی یمن برای خسرو پرویز[۵] بر آنان حمله برد و بنی تمیم را مجبور به عقب نشینی به داخل قلعه کرده و سپس در آنجا آنها را به قتل رسانده است. مشقر در حال حاضر از بین رفته و اثری از آن بر جای نمانده است.[۶][۷]

منابع

پانویس

  1. البکری، معجم ما استعجم ۱۱۲۳۲ و بنگرید میدانی مجمع الأمثال، ج ۲: ۱۳۶. برخی از منابع هم گفته‌اند: مشقر در هجر است. (یاقوت، معجم البلدان، ج ۴ ۵۴۱ و، بنگرید، القزوینی، آثار البلاد ۱۱۱-۱۱۰؛ ابن عبد الحق مراصد الإطلاع، ج ۳ ص۱۰۵)
  2. ابن الفقیه البلدان ۳۰ و بنگرید، یاقوت معجم البلدان، ج ۴ ۵۴۱؛ ابن عبد الحق مراصد الإطلاع، ج ۳، ۱۵۰
  3. درباره بازار مشقر بنگرید به فصل ششم کتاب «بحرین در صدر اسلام».
  4. ابن الأثیر، الکامل، ج ۱: ۶۲۱ و بنگرید جرجی زیدان العرب قبل الإسلام ۲۵۶
  5. ابوعبیده، النقائض، ج: ۱ ۱۴۹ ابن عبد ربه العقد الفرید، ج ۵ ۲۲۴ الزمخشری، المستقصی فی أمثال العرب، ج ۲۰۲۲ حمزة الاصفهانی، تاریخ سنی ملوک الأرض و الأنبیاء: ۱۱۶، ۱۱۹
  6. ابن بلیهد، صحیح الأخبار، ج ۵۹۱ الإحسائی تحفة المستفید، ج ۱: ۲۸
  7. حسینی ایمنی، سید علی اکبر، مکاتبه اختصاصی با دانشنامه مجازی امامت و ولایت.