پرش به محتوا

مقام مرجعیت دینی: تفاوت میان نسخه‌ها

۱٬۲۸۹ بایت اضافه‌شده ،  ‏۶ ژوئیهٔ ۲۰۱۸
خط ۱۲: خط ۱۲:


==مقدمه==
==مقدمه==
* یکی از [[مناصب]] مهم و آسمانی [[پیامبر]] {{صل}} [[تبیین آموزه‌های دینی]] بود که به دلیل ارتباط او با [[وحی]]، تبیین و تفاسیر وی از [[آموزه‌های دین]] به‌منزله [[حجت الهی]] برای [[مسلمانان]] تلقی می‌‌شد که همه می‌‏بایست قلباً و عملاً [[مطیع]] و [[ملتزم]] به آن گردند که در اصطلاح از آن به «[[مرجعیت علمی‌]] و [[مرجعیت دینی|دینی]]» یاد می‌‌شود.  
* یکی از [[شئون نبوت]] [[ابلاغ وحی آسمانی]] به [[مردم]] و [[تبیین]] و [[تفسیر]] صحیح و ناب از آن برای مخاطبان بود، با وجود [[پیامبر اسلام]] {{صل}}‌ احتمال [[تفسیر]] ناصواب از [[دین]] در حد صفر بود، امّا بعد از رحلت آن حضرت، احتمال ارائه قرائت‌های متنوع و ناصواب از دین، احتمال بالایی داشت و با رسوخ [[تفاسیر]] و [[بدعت]] و تحریف‌های ناصواب در [[آخرین کتاب]] و [[شریعت آسمانی]]، اصالت آن و در نتیجه اعتبار آن مخدوش می‌‌شد، از این‌رو تعیین یک [[مرجع علمی‌]] معتبر و [[معصومانه]] ضروری می‌‌نمود. [[مقام]] و [[شأن امامت]] در [[اسلام]] به چنین نیازی پاسخ می‌‌دهد<ref>ر.ک. [[محمد حسن قدردان قراملکی|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[امامت ۲ (کتاب)|امامت]]، ص ۴۴-۴۵.</ref>.
* یکی از [[مناصب]] مهم و آسمانی [[پیامبر]] {{صل}} [[تبیین آموزه‌های دینی]] بود که به دلیل ارتباط او با [[وحی]]، تبیین و تفاسیر وی از [[آموزه‌های دین]] به‌منزله [[حجت الهی]] برای [[مسلمانان]] تلقی می‌‌شد که همه می‌‏بایست قلباً و عملاً [[مطیع]] و [[ملتزم]] به آن گردند که در اصطلاح از آن به «[[مرجعیت علمی‌]] و [[مرجعیت دینی|دینی]]» یاد می‌‌شود<ref>ر.ک. [[محمد حسن قدردان قراملکی|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[امامت ۲ (کتاب)|امامت]]، ص ۴۲.</ref>.  
* [[شیعه]] معتقد است [[پیامبر اسلام]] {{صل}} این [[منصب]] خود را نیز به [[امامان]] [[تفویض]] نموده است و به دلیل [[عصمت]] و [[ارتباط ائمه با عالم غیب]] از طریق [[الهام]] نه [[وحی]]، تبیین و تفسیر آنان از [[آموزه‌های دینی]] مانند [[پیامبر]]، [[حجت الهی]] خواهد بود. لکن [[اهل سنت]] به دلیل [[انکار شرط عصمت]] و [[ارتباط با عالم غیب]] در [[امامت]] از یک‌سو، و پذیرفتن [[عدم عصمت خلفای راشدین]] و [[خطاهای علمی‌]] آنان، نمی‌‌توانند [[امام]] و [[حاکم]] را به وصف «[[مرجعیت علمی‌]] و [[مرجعیت دینی|دینی]]» متصف نمایند<ref>ر.ک. [[محمد حسن قدردان قراملکی|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[امامت ۲ (کتاب)|امامت]]، ص ۴۲.</ref>.
* [[شیعه]] معتقد است [[پیامبر اسلام]] {{صل}} این [[منصب]] خود را نیز به [[امامان]] [[تفویض]] نموده است و به دلیل [[عصمت]] و [[ارتباط ائمه با عالم غیب]] از طریق [[الهام]] نه [[وحی]]، تبیین و تفسیر آنان از [[آموزه‌های دینی]] مانند [[پیامبر]]، [[حجت الهی]] خواهد بود. لکن [[اهل سنت]] به دلیل [[انکار شرط عصمت]] و [[ارتباط با عالم غیب]] در [[امامت]] از یک‌سو، و پذیرفتن [[عدم عصمت خلفای راشدین]] و [[خطاهای علمی‌]] آنان، نمی‌‌توانند [[امام]] و [[حاکم]] را به وصف «[[مرجعیت علمی‌]] و [[مرجعیت دینی|دینی]]» متصف نمایند<ref>ر.ک. [[محمد حسن قدردان قراملکی|قدردان قراملکی، محمد حسن]]، [[امامت ۲ (کتاب)|امامت]]، ص ۴۲.</ref>.
==دیدگاه [[اهل سنت]] درباره مرجعیت دینی==
==دیدگاه [[اهل سنت]] درباره مرجعیت دینی==
*به اعتقاد [[اهل سنت]]، [[پیامبر اکرم]]{{صل}}، همه آنچه را که لازم بود، بازگفته و با رفتن او بیان واقعی و عاری از خطا درباره دین، تمام شد همانند انقطاع [[وحی]]. به تدریج این اندیشه که صحابۀ [[پیامبر]] در تفسیر دین از صلاحیت برخوردارند، قوت گرفت اما تنها هم زمانی عده‌ای با [[پیامبر]] نمی‌تواند مبنای صلاحیت علمی و اخلاقی صحابه باشد. مجتهد دانستن صحابه و اینکه اگر رأیشان در امور اصابت کند، مأجورند و اگر خطا کنند، معذورند، تأثیرات بسیار عمیقی بر جامعه اسلامی نهاد. خلفای وقت در عین حال که در ظاهر، از اهل بیت احترام می‌کردند، در باطن تا می‌توانستند در تضعیف موقعیت اجتماعی آنها می‌کوشیدند؛ از سوی دیگر، روز به روز بر احترام صحابه می‌افزودند و مردم در فراگرفتن حدیث از آنها تشویق  می‌شدند. البته صحابه در شعاع کلمه{{عربی|اندازه=150%|" حَسْبُنَا كِتَابُ‏ اللَّه‏‏‏ ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏"}} خود را از هر کتاب علمی مستغنی می‌دانستند. ولی نبودن روح تحقیق در عامه صحابه و قدغن نمودن از کتابت و پیدا شدن ظاهر الاسلام‌های اسرائیلی دست به دست داده و حدیث را از ارزش واقعی اندختند؛ زیرا: احادیث مجعول یا ضعیف، داخل معارف اسلامی گردید و ثانیاً، کمیت قابل توجهی از حدیث به دست فراموشی سپرده شد و از میان رفت. ثالثاً با این همه تظاهر که در صدر اسلام به دین می‌شده از هر صد صحابی چهار یا پنج حدیث بیشتر در دست نیست<ref>ر.ک. [[محمد سعیدی مهر|سعیدی مهر، محمد]]؛ [[امیر دیوانی|دیوانی، امیر]]، [[معارف اسلامی ج۲ (کتاب)|معارف اسلامی]]، ج۲، ص:۹۱ - ۹۵.</ref>.
*به اعتقاد [[اهل سنت]]، [[پیامبر اکرم]]{{صل}}، همه آنچه را که لازم بود، بازگفته و با رفتن او بیان واقعی و عاری از خطا درباره دین، تمام شد همانند انقطاع [[وحی]]. به تدریج این اندیشه که صحابۀ [[پیامبر]] در تفسیر دین از صلاحیت برخوردارند، قوت گرفت اما تنها هم زمانی عده‌ای با [[پیامبر]] نمی‌تواند مبنای صلاحیت علمی و اخلاقی صحابه باشد. مجتهد دانستن صحابه و اینکه اگر رأیشان در امور اصابت کند، مأجورند و اگر خطا کنند، معذورند، تأثیرات بسیار عمیقی بر جامعه اسلامی نهاد. خلفای وقت در عین حال که در ظاهر، از اهل بیت احترام می‌کردند، در باطن تا می‌توانستند در تضعیف موقعیت اجتماعی آنها می‌کوشیدند؛ از سوی دیگر، روز به روز بر احترام صحابه می‌افزودند و مردم در فراگرفتن حدیث از آنها تشویق  می‌شدند. البته صحابه در شعاع کلمه{{عربی|اندازه=150%|" حَسْبُنَا كِتَابُ‏ اللَّه‏‏‏ ‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏"}} خود را از هر کتاب علمی مستغنی می‌دانستند. ولی نبودن روح تحقیق در عامه صحابه و قدغن نمودن از کتابت و پیدا شدن ظاهر الاسلام‌های اسرائیلی دست به دست داده و حدیث را از ارزش واقعی اندختند؛ زیرا: احادیث مجعول یا ضعیف، داخل معارف اسلامی گردید و ثانیاً، کمیت قابل توجهی از حدیث به دست فراموشی سپرده شد و از میان رفت. ثالثاً با این همه تظاهر که در صدر اسلام به دین می‌شده از هر صد صحابی چهار یا پنج حدیث بیشتر در دست نیست<ref>ر.ک. [[محمد سعیدی مهر|سعیدی مهر، محمد]]؛ [[امیر دیوانی|دیوانی، امیر]]، [[معارف اسلامی ج۲ (کتاب)|معارف اسلامی]]، ج۲، ص:۹۱ - ۹۵.</ref>.
۲۲۴٬۹۰۳

ویرایش