فلسفه جهاد در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

فلسفه جهاد در قرآن (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲، ساعت ۱۲:۴۴

۳۸ بایت حذف‌شده ، ‏۳۱ ژوئیهٔ ۲۰۲۲

جز

وظیفهٔ شمارهٔ ۵

دیداریویکی‌متن

HeydariBot

۱۱۸٬۲۸۱

ویرایش

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-{{امامت}}
 {{مدخل مرتبط
 | موضوع مرتبط = جهاد
@@ خط ۱۱: / خط ۱۰: @@
 تشریع جهاد در اسلام و وجود آیات متعدد درباره جایگاه و اهمیت آن و نیز وقوع جنگ‌های متعدد در [[صدر اسلام]] میان مسلمانان و [[دشمنان]] آنها، بسیاری از [[جاهلان]] و [[معاندان]] را بر آن داشته که به ناحق اسلام و مسلمانان را به [[خشونت]] و جنگ‌طلبی متهم کرده، بگویند اسلام با تشریع جهاد از [[سیره]] [[پیامبران الهی]] که تنها برپایه دعوت و [[هدایت]] [[انسان‌ها]] به راه [[حق]] [[استوار]] بود بیرون رفته<ref>المیزان، ج ۲، ص۶۷.</ref> یا اسلام [[دین]] جنگ و [[خشونت]] است<ref>حقایق الاسلام، ص۱۶۶.</ref> یا [[ترویج]] [[اسلام]] با [[شمشیر]] بوده و اسلام [[دین]] [[کشتار]] و [[تخریب]] است<ref>الصحیح من سیرة النبی، ج ۴، ص۳۱۳.</ref>. در پاسخ به این [[شبهات]] باید گفت:
-#[[حکم جهاد]]، ویژه اسلام نیست، بلکه این [[تکلیف]] در دیگر [[شرایع الهی]] مانند [[یهودیت]] و [[مسیحیت]] نیز بوده است.
+# [[حکم جهاد]]، ویژه اسلام نیست، بلکه این [[تکلیف]] در دیگر [[شرایع الهی]] مانند [[یهودیت]] و [[مسیحیت]] نیز بوده است.
 #در اسلام جهاد، واپسین مرحله تحقق یافتن [[اهداف الهی]] به شمار می‌رود و [[مسلمانان]] در مرحله نخست مأمورند که با [[حکمت]] و گفتار [[نیک]] و [[جدال]] [[نیکو]] [[دشمنان اسلام]] را به [[دین خدا]] فراخوانند: {{متن قرآن|ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيلِهِ وَهُوَ أَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِينَ}}<ref>«(مردم را) به راه پروردگارت با حکمت و پند نیکو فرا خوان و با آنان با روشی که بهتر باشد چالش ورز! بی‌گمان پروردگارت به آن کس که راه وی را گم کرده داناتر است و او به رهیافتگان داناتر است» سوره نحل، آیه ۱۲۵.</ref>؛ همچنین باید از روش [[مبارزه منفی]] و [[کناره‌گیری]] از [[کافران]] بهره گیرند: {{متن قرآن|وَلَا تَرْكَنُوا إِلَى الَّذِينَ ظَلَمُوا فَتَمَسَّكُمُ النَّارُ وَمَا لَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ مِنْ أَوْلِيَاءَ ثُمَّ لَا تُنْصَرُونَ}}<ref>«و به ستمگران مگرایید  که آتش (دوزخ) به شما رسد در حالی که شما را در برابر خداوند، سروری نباشد، آنگاه یاری نخواهید شد» سوره هود، آیه ۱۱۳.</ref>، {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَتَّخِذُوا عَدُوِّي وَعَدُوَّكُمْ أَوْلِيَاءَ تُلْقُونَ إِلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ وَقَدْ كَفَرُوا بِمَا جَاءَكُمْ مِنَ الْحَقِّ يُخْرِجُونَ الرَّسُولَ وَإِيَّاكُمْ أَنْ تُؤْمِنُوا بِاللَّهِ رَبِّكُمْ إِنْ كُنْتُمْ خَرَجْتُمْ جِهَادًا فِي سَبِيلِي وَابْتِغَاءَ مَرْضَاتِي تُسِرُّونَ إِلَيْهِمْ بِالْمَوَدَّةِ وَأَنَا أَعْلَمُ بِمَا أَخْفَيْتُمْ وَمَا أَعْلَنْتُمْ وَمَنْ يَفْعَلْهُ مِنْكُمْ فَقَدْ ضَلَّ سَوَاءَ السَّبِيلِ}}<ref>«ای مؤمنان! اگر برای جهاد در راه من و به دست آوردن خرسندی من (از شهر خود) بیرون می‌آیید، دشمن من و دشمن خود را دوست مگیرید که به آنان مهربانی ورزید در حالی که آنان به آنچه از سوی حق برای شما آمده است کفر ورزیده‌اند؛ پیامبر و شما را (از شهر خود) بیرون می‌کنند که چرا به خداوند -پروردگارتان- ایمان دارید، پنهانی به آنان مهربانی می‌ورزید و من به آنچه پنهان و آنچه آشکار می‌دارید داناترم و از شما هر کس چنین کند به یقین، راه میانه را گم کرده است» سوره ممتحنه، آیه ۱.</ref> و [[جهاد]] با [[دشمنان]] آخرین راه حل است<ref>المیزان، ج ۴، ص۱۶۱؛ المؤتمرات الثلاثه، ص۱۴۰.</ref>.
-#[[هدف]] از [[تشریع]] جهاد، ترویج اسلام از راه [[اجبار]]، [[اکراه]] و [[تحمیل]] [[عقیده]] بر دیگران نیست؛ زیرا از یک سو [[اعتقاد]] به [[دین]] امری [[قلبی]] است و تنها از راه [[رضایت]] [[باطنی]] و [[اختیار]] امکانپذیر است: {{متن قرآن|لَا إِكْرَاهَ فِي الدِّينِ}}<ref>«در (کار) دین هیچ اکراهی نیست » سوره بقره، آیه ۲۵۶.</ref>، {{متن قرآن|وَلَوْ شَاءَ رَبُّكَ لَآمَنَ مَنْ فِي الْأَرْضِ كُلُّهُمْ جَمِيعًا أَفَأَنْتَ تُكْرِهُ النَّاسَ حَتَّى يَكُونُوا مُؤْمِنِينَ}}<ref>«و اگر پروردگارت می‌خواست، تمام آن کسان که روی زمین‌اند همگی ایمان می‌آوردند؛ آیا تو مردم را ناگزیر می‌کنی که مؤمن باشند؟» سوره یونس، آیه ۹۹.</ref>. [[قرآن]] نیز [[تسلط]] و جباریت [[پیامبر]] بر [[انسان‌ها]] را [[نفی]] کرده: {{متن قرآن|لَسْتَ عَلَيْهِمْ بِمُصَيْطِرٍ}}<ref>«تو بر آنان چیره نیستی» سوره غاشیه، آیه ۲۲.</ref>، {{متن قرآن|وَمَا أَنْتَ عَلَيْهِمْ بِوَكِيلٍ}}<ref>«ما تو را بر آنان نگهبان نگمارده‌ایم » سوره انعام، آیه ۱۰۷.</ref>، {{متن قرآن|وَمَا أَنْتَ عَلَيْهِمْ بِجَبَّارٍ}}<ref>«تو بر آنان چیره نیستی  » سوره ق، آیه ۴۵.</ref> و تنها [[وظیفه پیامبر]] [[اکرم]]{{صل}} را در این باره، [[ابلاغ دین]] [[خدا]] دانسته است: {{متن قرآن|مَا عَلَى الرَّسُولِ إِلَّا الْبَلَاغُ}}<ref>«بر پیامبر جز پیام رسانی نیست » سوره مائده، آیه ۹۹.</ref>؛ {{متن قرآن|وَقَالَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا لَوْ شَاءَ اللَّهُ مَا عَبَدْنَا مِنْ دُونِهِ مِنْ شَيْءٍ نَحْنُ وَلَا آبَاؤُنَا وَلَا حَرَّمْنَا مِنْ دُونِهِ مِنْ شَيْءٍ كَذَلِكَ فَعَلَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَهَلْ عَلَى الرُّسُلِ إِلَّا الْبَلَاغُ الْمُبِينُ}}<ref>«و مشرکان گفتند: اگر خداوند می‌خواست نه ما و نه پدرانمان به جای او چیزی را نمی‌پرستیدیم و چیزی را بی (فرمان) وی حرام نمی‌شمردیم؛ پیشینیان ایشان نیز بدین‌گونه رفتار می‌کردند و آیا جز پیام‌رسانی آشکار بر عهده پیامبران است؟» سوره نحل، آیه ۳۵.</ref>، {{متن قرآن|يَعْرِفُونَ نِعْمَتَ اللَّهِ ثُمَّ يُنْكِرُونَهَا وَأَكْثَرُهُمُ الْكَافِرُونَ}}<ref>«نعمت خداوند را می‌شناسند سپس آن را انکار می‌کنند و بیشتر آنان ناسپاسند» سوره نحل، آیه ۸۳.</ref>،  {{متن قرآن|قُلْ أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّمَا عَلَيْهِ مَا حُمِّلَ وَعَلَيْكُمْ مَا حُمِّلْتُمْ وَإِنْ تُطِيعُوهُ تَهْتَدُوا وَمَا عَلَى الرَّسُولِ إِلَّا الْبَلَاغُ الْمُبِينُ}}<ref>«بگو: از خداوند فرمانبرداری کنید و از پیامبر فرمان برید و اگر رو بگردانید جز این نیست که آنچه بر گردن او نهاده‌اند بر اوست و آنچه بر گردن شما نهاده‌اند بر شماست  و اگر از او فرمان برید راهیاب می‌شوید و بر (عهده) پیامبر جز پیام‌رسانی آشکار نیست» سوره نور، آیه ۵۴.</ref>.
+# [[هدف]] از [[تشریع]] جهاد، ترویج اسلام از راه [[اجبار]]، [[اکراه]] و [[تحمیل]] [[عقیده]] بر دیگران نیست؛ زیرا از یک سو [[اعتقاد]] به [[دین]] امری [[قلبی]] است و تنها از راه [[رضایت]] [[باطنی]] و [[اختیار]] امکانپذیر است: {{متن قرآن|لَا إِكْرَاهَ فِي الدِّينِ}}<ref>«در (کار) دین هیچ اکراهی نیست» سوره بقره، آیه ۲۵۶.</ref>، {{متن قرآن|وَلَوْ شَاءَ رَبُّكَ لَآمَنَ مَنْ فِي الْأَرْضِ كُلُّهُمْ جَمِيعًا أَفَأَنْتَ تُكْرِهُ النَّاسَ حَتَّى يَكُونُوا مُؤْمِنِينَ}}<ref>«و اگر پروردگارت می‌خواست، تمام آن کسان که روی زمین‌اند همگی ایمان می‌آوردند؛ آیا تو مردم را ناگزیر می‌کنی که مؤمن باشند؟» سوره یونس، آیه ۹۹.</ref>. [[قرآن]] نیز [[تسلط]] و جباریت [[پیامبر]] بر [[انسان‌ها]] را [[نفی]] کرده: {{متن قرآن|لَسْتَ عَلَيْهِمْ بِمُصَيْطِرٍ}}<ref>«تو بر آنان چیره نیستی» سوره غاشیه، آیه ۲۲.</ref>، {{متن قرآن|وَمَا أَنْتَ عَلَيْهِمْ بِوَكِيلٍ}}<ref>«ما تو را بر آنان نگهبان نگمارده‌ایم» سوره انعام، آیه ۱۰۷.</ref>، {{متن قرآن|وَمَا أَنْتَ عَلَيْهِمْ بِجَبَّارٍ}}<ref>«تو بر آنان چیره نیستی » سوره ق، آیه ۴۵.</ref> و تنها [[وظیفه پیامبر]] [[اکرم]]{{صل}} را در این باره، [[ابلاغ دین]] [[خدا]] دانسته است: {{متن قرآن|مَا عَلَى الرَّسُولِ إِلَّا الْبَلَاغُ}}<ref>«بر پیامبر جز پیام رسانی نیست» سوره مائده، آیه ۹۹.</ref>؛ {{متن قرآن|وَقَالَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا لَوْ شَاءَ اللَّهُ مَا عَبَدْنَا مِنْ دُونِهِ مِنْ شَيْءٍ نَحْنُ وَلَا آبَاؤُنَا وَلَا حَرَّمْنَا مِنْ دُونِهِ مِنْ شَيْءٍ كَذَلِكَ فَعَلَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَهَلْ عَلَى الرُّسُلِ إِلَّا الْبَلَاغُ الْمُبِينُ}}<ref>«و مشرکان گفتند: اگر خداوند می‌خواست نه ما و نه پدرانمان به جای او چیزی را نمی‌پرستیدیم و چیزی را بی (فرمان) وی حرام نمی‌شمردیم؛ پیشینیان ایشان نیز بدین‌گونه رفتار می‌کردند و آیا جز پیام‌رسانی آشکار بر عهده پیامبران است؟» سوره نحل، آیه ۳۵.</ref>، {{متن قرآن|يَعْرِفُونَ نِعْمَتَ اللَّهِ ثُمَّ يُنْكِرُونَهَا وَأَكْثَرُهُمُ الْكَافِرُونَ}}<ref>«نعمت خداوند را می‌شناسند سپس آن را انکار می‌کنند و بیشتر آنان ناسپاسند» سوره نحل، آیه ۸۳.</ref>،  {{متن قرآن|قُلْ أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَإِنَّمَا عَلَيْهِ مَا حُمِّلَ وَعَلَيْكُمْ مَا حُمِّلْتُمْ وَإِنْ تُطِيعُوهُ تَهْتَدُوا وَمَا عَلَى الرَّسُولِ إِلَّا الْبَلَاغُ الْمُبِينُ}}<ref>«بگو: از خداوند فرمانبرداری کنید و از پیامبر فرمان برید و اگر رو بگردانید جز این نیست که آنچه بر گردن او نهاده‌اند بر اوست و آنچه بر گردن شما نهاده‌اند بر شماست  و اگر از او فرمان برید راهیاب می‌شوید و بر (عهده) پیامبر جز پیام‌رسانی آشکار نیست» سوره نور، آیه ۵۴.</ref>.
-#[[جهاد]] در [[اسلام]] [[جنگی]] با اهداف [[مقدس]] بر پایه [[عدالت]] و تحقق [[مصالح]] و حکمت‌های [[الهی]] است، چنان‌که در [[قرآن]] این نوع [[جنگ]]، [[پیکار در راه خدا]] خوانده شده است: {{متن قرآن|الَّذِينَ آمَنُوا يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ}}<ref>«مؤمنان در راه خداوند جنگ می‌کنند » سوره نساء، آیه ۷۶.</ref>، {{متن قرآن|فَقَاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ}}<ref>«در راه خداوند نبرد کن! » سوره نساء، آیه ۸۴.</ref>، {{متن قرآن|انْفِرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ}}<ref>«در راه خداوند رهسپار (جنگ) گردید» سوره توبه، آیه ۳۸.</ref>، {{متن قرآن|وَجَاهِدُوا بِأَمْوَالِكُمْ وَأَنْفُسِكُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ}}<ref>«با مال و جانتان در راه خداوند جهاد کنید» سوره توبه، آیه ۴۱.</ref>.
+# [[جهاد]] در [[اسلام]] [[جنگی]] با اهداف [[مقدس]] بر پایه [[عدالت]] و تحقق [[مصالح]] و حکمت‌های [[الهی]] است، چنان‌که در [[قرآن]] این نوع [[جنگ]]، [[پیکار در راه خدا]] خوانده شده است: {{متن قرآن|الَّذِينَ آمَنُوا يُقَاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ}}<ref>«مؤمنان در راه خداوند جنگ می‌کنند» سوره نساء، آیه ۷۶.</ref>، {{متن قرآن|فَقَاتِلْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ}}<ref>«در راه خداوند نبرد کن!» سوره نساء، آیه ۸۴.</ref>، {{متن قرآن|انْفِرُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ}}<ref>«در راه خداوند رهسپار (جنگ) گردید» سوره توبه، آیه ۳۸.</ref>، {{متن قرآن|وَجَاهِدُوا بِأَمْوَالِكُمْ وَأَنْفُسِكُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ}}<ref>«با مال و جانتان در راه خداوند جهاد کنید» سوره توبه، آیه ۴۱.</ref>.
 مهم‌ترین حکمت‌های [[تشریع]] [[جهاد]] از دیدگاه قرآن عبارت‌اند از:
@@ خط ۴۵: / خط ۴۴: @@
 [[رده:جهاد]]
-[[رده:مدخل]]