ابوجریر قمی: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - 'سلسله' به 'سلسله'
جز (جایگزینی متن - ']]↵{{پایان منابع}}↵↵{{اصحاب امام رضا}}↵↵==' به ']] {{پایان منابع}} ==')
جز (جایگزینی متن - 'سلسله' به 'سلسله')
خط ۱۲: خط ۱۲:
به هر حال، ابوجریر دو [[روایت]] از [[امام رضا]]{{ع}} دارد. بر اساس یکی از آنها وی از آن [[حضرت]] درباره [[پاکی]] پرهای پرندگان سؤال می‌کند و [[امام]] در پاسخ به [[سنت]] [[پدر]] خود اشاره می‌کند که از آن به عنوان متکا بهره می‌گرفته است<ref>الکافی، ج۶، ص۴۵۰؛ وسائل الشیعة، ج۴، ص۴۵۷.</ref>. در روایت دیگر، فرزند ابوجریر، با واسطه او از امام نقل می‌کند که فرمود: هر که حسین بن علی‌{{ع}} را با [[عرفان]] به حقش [[زیارت]] کند در [[عرش]] با [[خداوند]] هم‌سخن خواهد شد<ref>کامل الزیارات، ص۲۶۷، بحار الأنوار، ج۹۸، ص۷۳.</ref>.
به هر حال، ابوجریر دو [[روایت]] از [[امام رضا]]{{ع}} دارد. بر اساس یکی از آنها وی از آن [[حضرت]] درباره [[پاکی]] پرهای پرندگان سؤال می‌کند و [[امام]] در پاسخ به [[سنت]] [[پدر]] خود اشاره می‌کند که از آن به عنوان متکا بهره می‌گرفته است<ref>الکافی، ج۶، ص۴۵۰؛ وسائل الشیعة، ج۴، ص۴۵۷.</ref>. در روایت دیگر، فرزند ابوجریر، با واسطه او از امام نقل می‌کند که فرمود: هر که حسین بن علی‌{{ع}} را با [[عرفان]] به حقش [[زیارت]] کند در [[عرش]] با [[خداوند]] هم‌سخن خواهد شد<ref>کامل الزیارات، ص۲۶۷، بحار الأنوار، ج۹۸، ص۷۳.</ref>.


درباره ابوجریر، راوی امام رضا{{ع}}، علاوه بر آنچه گذشت، [[شیخ طوسی]] به نقل از [[زکریا بن آدم]] آورده است: در آن شبی که [[مرگ]] ابوجریر رخ داد، نزد امام بودم که آن حضرت احوال او را از من پرسید و سپس برای او [[رحمت]] فرستاد<ref>اختیار معرفة الرجال، ج۲، ص۸۷۳؛ خلاصة الأقوال، ص۳۰۳؛ التحریر الطاووسی، ص۶۴۸.</ref>. ابن‌داود بر آن است که منظور از ابوجریر در این روایت زکریا بن ادریس بوده است<ref>کتاب الرجال، ابن‌داود، ص۳۹۴.</ref>. با این حال، چنین ادعایی در سایر متون رجالی تکرار نشده است. برخی که با سخن ابن‌داود نظری همسو ارائه کرده‌اند<ref>روضة المتقین، ج۱۴، ص۳۱۴.</ref>، با تاکید بر [[کلام امام]]، وی را شخصی [[ممدوح]] می‌شمرند و پذیرش روایات وی را صحیح می‌دانند<ref>منتهی المقال، ج۷، ص۱۳۰.</ref>اما خویی چنین نظری را به چند دلیل نمی‌پذیرد. اول آنکه در [[سلسله]] [[سند روایت]]، [[محمد بن الیسع]] آمده که در وثاقتش تردید وجود دارد. دیگر آنکه [[رحمت]] فرستادن برای کسی دلیلی بر وثاقتش نمی‌شود. سوم آنکه نام ابوجریر میان چند شخص مشترک است و در [[روایت]] پیش‌گفته نیز ابوجریر به [[لقب]] [[قمی]] توصیف نشده و طبعاً نشانه‌ای بر انصراف این لقب به او وجود ندارد<ref>معجم رجال الحدیث، ج۷، ص۲۷۷.</ref>. بر این اساس، نمی‌توان [[دعای امام]] را برای او [[ثابت]] یا مفید دانست.<ref>منابع: اختیار معرفة الرجال، محمد بن حسن معروف به شیخ طوسی (۲۶۰ق)، تصحیح و تعلیق: میرداماد استرآبادی، تحقیق: سیدمهدی رجایی، قم، مؤسسة آل البیت طلا لإحیاء التراث، اول، ۱۳۶۳ش؛ بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار، محمدباقر بن محمدتقی معروف به علامه مجلسی (۱۱۱۰ق)، تحقیق: جمعی از محققان، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق؛ التحریر الطاووسی، حسن بن زین الدین معروف به صاحب معالم (۱۰۱۱ق)، تحقیق: فاضل جواهری، قم، کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی، اول، ۱۴۱۱ق، جامع الرواة و إزاحة الاشتباهات عن الطرق و الأسناد، محمد بن علی اردبیلی (۱۱۰۱ق)، قم، کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی، ۱۴۰۳ق؛ الحدائق الناضرة فی أحکام العترة الطاهرة علیا، یوسف بن احمد بحرانی (۱۱۸۶ق)، محمد تقی ایروانی، قم، مؤسسة النشر الاسلامی، بی تا؛ خلاصة الأقوال فی معرفة الرجال، حسن بن یوسف معروف به علامه حلی (۷۲۶ق)، تحقیق: جواد قیومی اصفهانی، قم، نشر الفقاهة، اول، ۱۴۱۷ق؛ رجال الطوسی، محمد بن حسن معروف به شیخ طوسی (۴۶۰ق)، تحقیق: جواد قیومی اصفهانی، قم، مؤسسة النشر الإسلامی، اول، ۱۴۱۵ق؛ رجال النجاشی، احمد بن علی معروف به نجاشی (۴۵۰ق)، قم، مکتبة الداوری، ۱۳۹۸ق؛ روضة المتقین فی شرح من لا یحضره الفقیه، محمدتقی بن مقصودعلی مجلسی (۱۰۷۰ق)، تحقیق: حسین موسوی کرمانی - علی پناه اشتهاردی، قم، بنیاد فرهنگ اسلامی کوشانپور، دوم، ۱۴۰۶ق؛ شرح أصول الکافی، محمدصالح بن احمد مازندرانی (۱۰۸۱ق)، تصحیح: سید علی عاشور، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، اول، ۱۴۲۱ق؛ شرائع الإسلام فی مسائل الحلال و الحرام، جعفر بن حسن معروف به محقق حلی (۶۷۶ق)، تحقیق: سید صادق حسینی شیرازی، تهران، استقلال، دوم، ۱۴۰۹ق؛ قرب الإسناد، عبدالله بن جعفر حمیری (قرن ۳ق)، تحقیق و نشر: مؤسسة آل البیت لا لإحیاء التراث، قم، اول، ۱۴۱۳ق، الکافی، محمد بن یعقوب معروف به کلینی (۳۲۹ق)، تحقیق: علی اکبر غفاری، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چهارم، ۱۴۰۷ق، کامل الزیارات، جعفر بن محمد معروف به ابن قولویه (۳۶۸ق)، تحقیق: جواد قیومی، قم، نشر الفقاهة، اول، ۱۴۱۷ق؛ کتاب الرجال، حسن بن علی معروف به ابن داود حلی (۷۴۰ق)، تحقیق: سیدمحمدصادق بحرالعوم، نجف - قم، المطبعة الحیدریة - انتشارات الرضی، ۱۳۹۲ق؛ مختلف الشیعة، حسن بن یوسف معروف به علامه حلی (۷۲۶ق)، قم، مؤسسة النشر الإسلامی، اول، ۱۴۱۲ق؛ مستدرکات علم رجال الحدیث، علی بن محمد نمازی شاهرودی (۱۴۰۵ق)، تهران، شفق - حیدری، اول، ۱۴۱۲ق؛ مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، حسین بن محمد تقی معروف به محدث نوری (۱۳۲۰ق)، تحقیق و نشر: مؤسسة آل البیت عال لإحیاء التراث، بیروت، دوم، ۱۴۰۸ق؛ مسند الإمام الصادق، عزیزالله عطاردی (معاصر)، تهران، عطارد، اول، ۱۳۸۴ش؛ معجم رجال الحدیث و تفصیل طبقات الرواة، سید ابو القاسم بن علی اکبر موسوی خویی (۱۴۱۳ق)، قم، مرکز نشر آثار شیعه، ۱۴۱۰ق؛ المفید من معجم رجال الحدیث، محمد جواهری (معاصر)، قم، نشر محلاتی، دوم، ۱۴۲۴ق؛ ملاذ الأخیار فی فهم تهذیب الأخبار، محمدباقر بن محمد تقی معروف به علامه مجلسی (۱۱۱۰ق)، تحقیق: سیدمهدی رجایی، قم، مکتبة آیة الله المرعشی النجفی، اول، ۱۴۰۶ق؛ من لا یحضره الفقیه، محمد بن علی معروف به شیخ صدوق (۳۸۱ق)، تحقیق: علی اکبر غفاری، قم، مؤسسة النشر الإسلامی، دوم، ۱۴۰۴ق؛ مناهج الأخبار فی شرح الاستبصار، سیداحمد بن زین العابدین علوی عاملی (۱۰۶۰ق)، قم، اسماعیلیان، اول، ۱۳۸۹ق؛ منتهی المقال فی أحوال الرجال، محمد بن اسماعیل حائری مازندرانی (۱۲۱۶ق)، تحقیق و نشر: مؤسسة آل البیت بطلب لإحیاء التراث، قم، اول، ۱۴۱۶ق، نقد الرجال، سید مصطفی بن حسین حسینی تفرشی (۱۰۱۵ق)، تحقیق و نشر: مؤسسة آل البیت علا لإحیاء التراث، قم، اول، ۱۴۱۸ق؛ وسائل الشیعة (تفصیل وسائل الشیعة إلی تحصیل مسائل الشریعة)، محمد بن حسن معروف به حر عاملی (۱۱۰۴ق)، تحقیق و نشر: مؤسسة آل البیت لإحیاء التراث، قم، دوم، ۱۴۱۴ق.</ref><ref>[[سید علی رضا واسعی|واسعی، سید علی رضا]] و [[زکیه سادات امیری|امیری، زکیه سادات]]، [[ابوجریر قمی - واسعی (مقاله)|مقاله «ابوجریر قمی»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۱ (کتاب)|دانشنامه امام رضا]] ص ۴۶۵.</ref>
درباره ابوجریر، راوی امام رضا{{ع}}، علاوه بر آنچه گذشت، [[شیخ طوسی]] به نقل از [[زکریا بن آدم]] آورده است: در آن شبی که [[مرگ]] ابوجریر رخ داد، نزد امام بودم که آن حضرت احوال او را از من پرسید و سپس برای او [[رحمت]] فرستاد<ref>اختیار معرفة الرجال، ج۲، ص۸۷۳؛ خلاصة الأقوال، ص۳۰۳؛ التحریر الطاووسی، ص۶۴۸.</ref>. ابن‌داود بر آن است که منظور از ابوجریر در این روایت زکریا بن ادریس بوده است<ref>کتاب الرجال، ابن‌داود، ص۳۹۴.</ref>. با این حال، چنین ادعایی در سایر متون رجالی تکرار نشده است. برخی که با سخن ابن‌داود نظری همسو ارائه کرده‌اند<ref>روضة المتقین، ج۱۴، ص۳۱۴.</ref>، با تاکید بر [[کلام امام]]، وی را شخصی [[ممدوح]] می‌شمرند و پذیرش روایات وی را صحیح می‌دانند<ref>منتهی المقال، ج۷، ص۱۳۰.</ref>اما خویی چنین نظری را به چند دلیل نمی‌پذیرد. اول آنکه در سلسله [[سند روایت]]، [[محمد بن الیسع]] آمده که در وثاقتش تردید وجود دارد. دیگر آنکه [[رحمت]] فرستادن برای کسی دلیلی بر وثاقتش نمی‌شود. سوم آنکه نام ابوجریر میان چند شخص مشترک است و در [[روایت]] پیش‌گفته نیز ابوجریر به [[لقب]] [[قمی]] توصیف نشده و طبعاً نشانه‌ای بر انصراف این لقب به او وجود ندارد<ref>معجم رجال الحدیث، ج۷، ص۲۷۷.</ref>. بر این اساس، نمی‌توان [[دعای امام]] را برای او [[ثابت]] یا مفید دانست.<ref>منابع: اختیار معرفة الرجال، محمد بن حسن معروف به شیخ طوسی (۲۶۰ق)، تصحیح و تعلیق: میرداماد استرآبادی، تحقیق: سیدمهدی رجایی، قم، مؤسسة آل البیت طلا لإحیاء التراث، اول، ۱۳۶۳ش؛ بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار، محمدباقر بن محمدتقی معروف به علامه مجلسی (۱۱۱۰ق)، تحقیق: جمعی از محققان، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، ۱۴۰۳ق؛ التحریر الطاووسی، حسن بن زین الدین معروف به صاحب معالم (۱۰۱۱ق)، تحقیق: فاضل جواهری، قم، کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی، اول، ۱۴۱۱ق، جامع الرواة و إزاحة الاشتباهات عن الطرق و الأسناد، محمد بن علی اردبیلی (۱۱۰۱ق)، قم، کتابخانه آیت الله مرعشی نجفی، ۱۴۰۳ق؛ الحدائق الناضرة فی أحکام العترة الطاهرة علیا، یوسف بن احمد بحرانی (۱۱۸۶ق)، محمد تقی ایروانی، قم، مؤسسة النشر الاسلامی، بی تا؛ خلاصة الأقوال فی معرفة الرجال، حسن بن یوسف معروف به علامه حلی (۷۲۶ق)، تحقیق: جواد قیومی اصفهانی، قم، نشر الفقاهة، اول، ۱۴۱۷ق؛ رجال الطوسی، محمد بن حسن معروف به شیخ طوسی (۴۶۰ق)، تحقیق: جواد قیومی اصفهانی، قم، مؤسسة النشر الإسلامی، اول، ۱۴۱۵ق؛ رجال النجاشی، احمد بن علی معروف به نجاشی (۴۵۰ق)، قم، مکتبة الداوری، ۱۳۹۸ق؛ روضة المتقین فی شرح من لا یحضره الفقیه، محمدتقی بن مقصودعلی مجلسی (۱۰۷۰ق)، تحقیق: حسین موسوی کرمانی - علی پناه اشتهاردی، قم، بنیاد فرهنگ اسلامی کوشانپور، دوم، ۱۴۰۶ق؛ شرح أصول الکافی، محمدصالح بن احمد مازندرانی (۱۰۸۱ق)، تصحیح: سید علی عاشور، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، اول، ۱۴۲۱ق؛ شرائع الإسلام فی مسائل الحلال و الحرام، جعفر بن حسن معروف به محقق حلی (۶۷۶ق)، تحقیق: سید صادق حسینی شیرازی، تهران، استقلال، دوم، ۱۴۰۹ق؛ قرب الإسناد، عبدالله بن جعفر حمیری (قرن ۳ق)، تحقیق و نشر: مؤسسة آل البیت لا لإحیاء التراث، قم، اول، ۱۴۱۳ق، الکافی، محمد بن یعقوب معروف به کلینی (۳۲۹ق)، تحقیق: علی اکبر غفاری، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چهارم، ۱۴۰۷ق، کامل الزیارات، جعفر بن محمد معروف به ابن قولویه (۳۶۸ق)، تحقیق: جواد قیومی، قم، نشر الفقاهة، اول، ۱۴۱۷ق؛ کتاب الرجال، حسن بن علی معروف به ابن داود حلی (۷۴۰ق)، تحقیق: سیدمحمدصادق بحرالعوم، نجف - قم، المطبعة الحیدریة - انتشارات الرضی، ۱۳۹۲ق؛ مختلف الشیعة، حسن بن یوسف معروف به علامه حلی (۷۲۶ق)، قم، مؤسسة النشر الإسلامی، اول، ۱۴۱۲ق؛ مستدرکات علم رجال الحدیث، علی بن محمد نمازی شاهرودی (۱۴۰۵ق)، تهران، شفق - حیدری، اول، ۱۴۱۲ق؛ مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، حسین بن محمد تقی معروف به محدث نوری (۱۳۲۰ق)، تحقیق و نشر: مؤسسة آل البیت عال لإحیاء التراث، بیروت، دوم، ۱۴۰۸ق؛ مسند الإمام الصادق، عزیزالله عطاردی (معاصر)، تهران، عطارد، اول، ۱۳۸۴ش؛ معجم رجال الحدیث و تفصیل طبقات الرواة، سید ابو القاسم بن علی اکبر موسوی خویی (۱۴۱۳ق)، قم، مرکز نشر آثار شیعه، ۱۴۱۰ق؛ المفید من معجم رجال الحدیث، محمد جواهری (معاصر)، قم، نشر محلاتی، دوم، ۱۴۲۴ق؛ ملاذ الأخیار فی فهم تهذیب الأخبار، محمدباقر بن محمد تقی معروف به علامه مجلسی (۱۱۱۰ق)، تحقیق: سیدمهدی رجایی، قم، مکتبة آیة الله المرعشی النجفی، اول، ۱۴۰۶ق؛ من لا یحضره الفقیه، محمد بن علی معروف به شیخ صدوق (۳۸۱ق)، تحقیق: علی اکبر غفاری، قم، مؤسسة النشر الإسلامی، دوم، ۱۴۰۴ق؛ مناهج الأخبار فی شرح الاستبصار، سیداحمد بن زین العابدین علوی عاملی (۱۰۶۰ق)، قم، اسماعیلیان، اول، ۱۳۸۹ق؛ منتهی المقال فی أحوال الرجال، محمد بن اسماعیل حائری مازندرانی (۱۲۱۶ق)، تحقیق و نشر: مؤسسة آل البیت بطلب لإحیاء التراث، قم، اول، ۱۴۱۶ق، نقد الرجال، سید مصطفی بن حسین حسینی تفرشی (۱۰۱۵ق)، تحقیق و نشر: مؤسسة آل البیت علا لإحیاء التراث، قم، اول، ۱۴۱۸ق؛ وسائل الشیعة (تفصیل وسائل الشیعة إلی تحصیل مسائل الشریعة)، محمد بن حسن معروف به حر عاملی (۱۱۰۴ق)، تحقیق و نشر: مؤسسة آل البیت لإحیاء التراث، قم، دوم، ۱۴۱۴ق.</ref><ref>[[سید علی رضا واسعی|واسعی، سید علی رضا]] و [[زکیه سادات امیری|امیری، زکیه سادات]]، [[ابوجریر قمی - واسعی (مقاله)|مقاله «ابوجریر قمی»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۱ (کتاب)|دانشنامه امام رضا]] ص ۴۶۵.</ref>


== منابع ==
== منابع ==
۲۲۴٬۹۰۳

ویرایش