حسن بن صالح بن حی: تفاوت میان نسخهها
←مقدمه
جز (جایگزینی متن - 'سلسله' به 'سلسله') |
(←مقدمه) |
||
| خط ۲: | خط ۲: | ||
==مقدمه== | ==مقدمه== | ||
[[ابو عبدالله ثوری الهمدانی]]<ref>الزرکلی خیر الدین، الاعلام، بیروت، دارالملایین، ۱۹۸۰، ج ۲، ص ۱۹۳ و شیخ طوسی، رجال، انتشارات اسلامی جامعه مدرسین، ۱۴۱۵ هـ ق، ص ۱۸۰</ref> از بزرگان فقهای [[عراق]] قلمداد شده است.<ref>علامه مجلسی محمد باقر، بیروت، مؤسسه الوفا، ۱۴۰۴، ج ۴۰، ص ۱۵۷.</ref> به طوریکه او را میتوان در ردیف فقها و [[قضات]] اهل سنت مانند [[سفیان ثوری]] و [[ابن ابی لیلی]] و [[شریک بن عبدالله]] و [[حکم بن عتیبه]] یادآور شد <ref>علامه مجلسی محمد باقر، بیروت، مؤسسه الوفا، ۱۴۰۴، ج ۴۰، ص ۱۵۷.</ref>. و نیز [[ابونعیم فضل بن دکین]] سمت شاگردی او را داشته است و از او [[حدیث]] [[امام صادق]]{{ع}} را که فرمود: {{متن حدیث| حُبُّ عَلِيٍّ عِبَادَةٌ}} را نقل میکند.<ref>طبری عماد الدین، بشاره المصطفی، انتشارات کتابخانه حیدریه نجف اشرف، دوم، ۱۳۸۳هـ ق، ص ۸۶.</ref> در [[کوفه]] به تشکیل درس [[قرائت قرآن]] و [[تفسیر]] مشغول بوده.<ref>فرات بن ابراهیم کوفی، تفسیر فرات، موسهه چاپ و نشر، ۱۴۱۰، ص ۴۴۰.</ref> او را از اصحاب [[امام باقر]]{{ع}} شمردهاند.<ref>علامه حلی، رجال العلامه الحلی، یک جلد، ار الذخائر، قم، ۱۴۱۱ هـ ق، ص ۲۱۵.</ref> ولو این که [[پیروی]] [[حقیقی]] ایشان نبود. از جمله طرفداران [[امامت]] زید بن علی{{ع}} است و به همین دلیل او را از سران زیدیه میشمرند.<ref> ابن داود حلی، رجال ابن داود، یک جلد، انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۸۳ هـ ق، ص ۵۳۳.</ref> و بعد از شهادت زید بن علی{{ع}} با [[افکار]] خود در همین مسیر یارانی را برای خود جمع کرد و با کمک دیگر همفکران و همپیمانان خود مانند کثیر النواء و... فرقه بتریه را بوجود آورد. | [[ابو عبدالله ثوری الهمدانی]]<ref>الزرکلی خیر الدین، الاعلام، بیروت، دارالملایین، ۱۹۸۰، ج ۲، ص ۱۹۳ و شیخ طوسی، رجال، انتشارات اسلامی جامعه مدرسین، ۱۴۱۵ هـ ق، ص ۱۸۰</ref> از بزرگان فقهای [[عراق]] قلمداد شده است.<ref>علامه مجلسی محمد باقر، بیروت، مؤسسه الوفا، ۱۴۰۴، ج ۴۰، ص ۱۵۷.</ref> به طوریکه او را میتوان در ردیف فقها و [[قضات]] اهل سنت مانند [[سفیان ثوری]] و [[ابن ابی لیلی]] و [[شریک بن عبدالله]] و [[حکم بن عتیبه]] یادآور شد <ref>علامه مجلسی محمد باقر، بیروت، مؤسسه الوفا، ۱۴۰۴، ج ۴۰، ص ۱۵۷.</ref>. و نیز [[ابونعیم فضل بن دکین]] سمت شاگردی او را داشته است و از او [[حدیث]] [[امام صادق]]{{ع}} را که فرمود: {{متن حدیث| حُبُّ عَلِيٍّ عِبَادَةٌ}} را نقل میکند.<ref>طبری عماد الدین، بشاره المصطفی، انتشارات کتابخانه حیدریه نجف اشرف، دوم، ۱۳۸۳هـ ق، ص ۸۶.</ref> در [[کوفه]] به تشکیل درس [[قرائت قرآن]] و [[تفسیر]] مشغول بوده.<ref>فرات بن ابراهیم کوفی، تفسیر فرات، موسهه چاپ و نشر، ۱۴۱۰، ص ۴۴۰.</ref> او را از اصحاب [[امام باقر]]{{ع}} شمردهاند.<ref>علامه حلی، رجال العلامه الحلی، یک جلد، ار الذخائر، قم، ۱۴۱۱ هـ ق، ص ۲۱۵.</ref> ولو این که [[پیروی]] [[حقیقی]] ایشان نبود. از جمله طرفداران [[امامت]] زید بن علی{{ع}} است و به همین دلیل او را از سران زیدیه میشمرند.<ref> ابن داود حلی، رجال ابن داود، یک جلد، انتشارات دانشگاه تهران، ۱۳۸۳ هـ ق، ص ۵۳۳.</ref> و بعد از شهادت زید بن علی{{ع}} با [[افکار]] خود در همین مسیر یارانی را برای خود جمع کرد و با کمک دیگر همفکران و همپیمانان خود مانند کثیر النواء و... [[فرقه بتریه]] را بوجود آورد. | ||
از این جهت که فرد مؤثر در این فرقه (حسن بن صالح بن حی) میباشد به فرقه او [[صالحیه]] گفته شده است و در واقع بتریه فرقهای غیر از [[صالحیه]] نیست.<ref>رجال ابن داود، ص ۴۴۰.</ref> | از این جهت که فرد مؤثر در این فرقه (حسن بن صالح بن حی) میباشد به فرقه او [[صالحیه]] گفته شده است و در واقع بتریه فرقهای غیر از [[صالحیه]] نیست.<ref>رجال ابن داود، ص ۴۴۰.</ref> | ||
[[علی بن اسماعیل اشعری]] <ref>علی بن اسماعیل اشعری، کتاب مقالات الاسلامیّین واختلاف المصلّین، ص ۶۸.</ref> حسن بن صالح بن حیّ را از [[پیشوایان]] بُتریّه شمرده است. [[ابن ندیم]] <ref>ابن ندیم، کتاب الفهرست، ترجمه و تحقیق محمدرضا تجدد، ص ۳۳۳.</ref> او را از بزرگان و علمای "شیعه زیدیّه" خوانده و ولادت او را در ۱۰۰ و [[وفات]] او را در ۱۶۸ در حال [[اختفا]] گفته است. بنابه نوشته ابن ندیم <ref>ابن ندیم، کتاب الفهرست، ترجمه و تحقیق محمدرضا تجدد، ص ۳۳۳.</ref>، او [[فقیه]] و [[متکلم]] و مؤلّف چند کتاب بود، از جمله: "کتاب التوحید"؛ کتاب امامة"؛ "وُلدِ علیّ من فاطمة"، "کتاب الجامع فی الفقه". و دو [[برادر]] داشت: علیّ بن صالح و صالح بن صالح. | [[علی بن اسماعیل اشعری]] <ref>علی بن اسماعیل اشعری، کتاب مقالات الاسلامیّین واختلاف المصلّین، ص ۶۸.</ref> حسن بن صالح بن حیّ را از [[پیشوایان]] [[بُتریّه]] شمرده است. [[ابن ندیم]] <ref>ابن ندیم، کتاب الفهرست، ترجمه و تحقیق محمدرضا تجدد، ص ۳۳۳.</ref> او را از بزرگان و علمای "شیعه زیدیّه" خوانده و ولادت او را در ۱۰۰ و [[وفات]] او را در ۱۶۸ در حال [[اختفا]] گفته است. بنابه نوشته ابن ندیم <ref>ابن ندیم، کتاب الفهرست، ترجمه و تحقیق محمدرضا تجدد، ص ۳۳۳.</ref>، او [[فقیه]] و [[متکلم]] و مؤلّف چند کتاب بود، از جمله: "کتاب التوحید"؛ کتاب امامة"؛ "وُلدِ علیّ من فاطمة"، "کتاب الجامع فی الفقه". و دو [[برادر]] داشت: علیّ بن صالح و صالح بن صالح. | ||
[[طبری]] <ref>[[محمد بن جریر طبری]]، [[تاریخ]] الرسل والملوک، سلسله سوم، ص ۲۵۱۶ـ۲۵۱۷.</ref> میگوید "حیّ" نام صالح بوده است و از قول یکی از [[محدّثان]] نقل میکند که نام کامل او حسن بن صالح بن صالح بن مسلم بن حیّان است و [[مردم]] او را ابن حیّ میخوانند و در [[حقیقت]] "ابن حیّان" است. بنا به این قول "حیّ" کوتاه شده حیّان است. به گفته طبری <ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الرسل والملوک، سلسله سوم، ص ۲۵۱۶ـ۲۵۱۷.</ref>، کنیه حسن بن صالح ابوعبدالله است و او مردی [[زاهد]] و [[فاضل]] و فقیه بوده و به [[دوستی اهل بیت]] [[گرایش]] داشته، و [[منکران]] آن [[خاندان]] را سخت منکر بوده است. [[حدیث]] بسیار [[روایت]] کرده و در روایت "ثِقه" بوده است. او دختر خود را به [[عیسی بن زید بن علیّ بن حسین]] داد. [[مهدی خلیفه عباسی]]، عیسی بن زید و حسن بن صالح را [[طلب]] کرد و در به دست آوردن ایشان سخت کوشید اما موفّق نشد. او با عیسی بن زید به مدّت هفت سال در یک جا پنهان بود و عیسی شش ماه پیش از او [[وفات]] یافت. [[حسن]] از [[مردم کوفه]] بود و در همان [[شهر]] در ۱۶۷ وفات یافت و سنّ او ۶۲ یا ۶۳ سال بوده است. اگر [[تولد]] [[حسن بن صالح]] به گفته [[ابن ندیم]]، در ۱۰۰ و وفات او در ۱۶۷ یا ۱۶۸ اتفاق افتاده است، سنّ او باید از ۶۳ سال [[متجاوز]] باشد. | [[طبری]] <ref>[[محمد بن جریر طبری]]، [[تاریخ]] الرسل والملوک، سلسله سوم، ص ۲۵۱۶ـ۲۵۱۷.</ref> میگوید "حیّ" نام صالح بوده است و از قول یکی از [[محدّثان]] نقل میکند که نام کامل او حسن بن صالح بن صالح بن مسلم بن حیّان است و [[مردم]] او را ابن حیّ میخوانند و در [[حقیقت]] "ابن حیّان" است. بنا به این قول "حیّ" کوتاه شده حیّان است. به گفته طبری <ref>محمد بن جریر طبری، تاریخ الرسل والملوک، سلسله سوم، ص ۲۵۱۶ـ۲۵۱۷.</ref>، کنیه حسن بن صالح ابوعبدالله است و او مردی [[زاهد]] و [[فاضل]] و فقیه بوده و به [[دوستی اهل بیت]] [[گرایش]] داشته، و [[منکران]] آن [[خاندان]] را سخت منکر بوده است. [[حدیث]] بسیار [[روایت]] کرده و در روایت "ثِقه" بوده است. او دختر خود را به [[عیسی بن زید بن علیّ بن حسین]] داد. [[مهدی خلیفه عباسی]]، عیسی بن زید و حسن بن صالح را [[طلب]] کرد و در به دست آوردن ایشان سخت کوشید اما موفّق نشد. او با عیسی بن زید به مدّت هفت سال در یک جا پنهان بود و عیسی شش ماه پیش از او [[وفات]] یافت. [[حسن]] از [[مردم کوفه]] بود و در همان [[شهر]] در ۱۶۷ وفات یافت و سنّ او ۶۲ یا ۶۳ سال بوده است. اگر [[تولد]] [[حسن بن صالح]] به گفته [[ابن ندیم]]، در ۱۰۰ و وفات او در ۱۶۷ یا ۱۶۸ اتفاق افتاده است، سنّ او باید از ۶۳ سال [[متجاوز]] باشد. | ||