آل محمد: تفاوت میان نسخه‌ها

'''آل محمد''' {{صل}} [[آل]] هرکس به ذریّه و [[نسل]] و [[فرزندان]] او گفته مى‌شود. [[آل]] [[پیامبر خاتم|محمد]] {{صل}} نیز ذرّیه و [[عترت]] آن [[حضرت]] است.<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۲۵.</ref>

آل محمد، یعنی [[عترت]] و [[خاندان]] او که به آنان "[[اهل بیت]]" نیز گفته می‌‌شود. شامل [[پیامبر]] {{صل}}، [[حضرت علی]]، [[حضرت زهرا]] و یازده [[امام]] از [[نسل]] آن [[حضرت]] می‌‌گردد.

[[محبت]]، [[مودّت]]، [[احترام]]، یاد کرد، [[زیارت]] و [[پیروی]] از آل محمد {{صل}} مورد سفارش [[دین]] است. در درودی که بر [[رسول خدا]] {{صل}} به صورتِ "[[صلوات]]" فرستاده می‌‌شود، لازم است بر آل محمد هم [[درود]] فرستاد. [[خاندان پیامبر]]، [[داناترین]] افراد به [[دین خدا]] و نزدیک‌ترین [[مردم]] به [[حضرت محمد]] {{صل}} و [[شایسته‌ترین]] افراد برای [[تبعیت]] و الگوگیری‌اند و "[[حبّ]] آل محمد" مایه [[نجات]] و [[رستگاری]] و [[قبولی اعمال]] است و [[پیروان اهل بیت]] در خط مستقیم اسلام‌اند و [[گمراه]] نمی‌شوند<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)|فرهنگ‌نامه دینی]]، ص۱۵.</ref>.

[[امام صادق]] {{ع}} ذریّۀ [[محمّد]] را [[آل]] او دانسته و [[امامان]] را [[اهل]] او شمرده است.<ref>معانى الأخبار، ص ۹۴ ح ۱،۲ و ۳</ref>[[آل]]، دربارۀ کسانى به‌کار برده مى‌شود که مخصوص و متّصل به یک شخص‌اند، یا از روى [[قرابت]] و خویشاوندى، یا از روى [[موالات]]. [[آل پیامبر]]، [[خویشاوندان]] اویند. هرآل نبى، [[امت]] نبى هست، امّا هرامّت نبى، [[آل]] او نیست.<ref>مفردات، راغب اصفهانى</ref> "به گروه، [[خاندان]] و [[فرزندان]] هرکس [[آل]] او گفته مى‌شود"<ref>{{عربی|آل الرّجل، اهله و عیاله و اتباعه}}؛ معجم الألفاظ و الأعلام القرآنيه، محمّد اسماعيل ابراهيم</ref>.

در [[قرآن]] نیز [[آل موسى]]، [[آل فرعون]]، [[آل ابراهیم]]، [[آل داوود]]، [[آل یعقوب]] و... به‌کار رفته است. وقتى [[آل]] [[پیامبر خاتم|محمد]] {{صل}} گفته مى‌شود، [[عترت]] [[پاک]] [[پیامبر]] و [[خاندان]] آن [[حضرت]] مورد نظر است که از آنان به [[اهل بیت]] {{عم}} هم تعبیر شده است. [[آل]] [[محمّد]] و [[عترت]] و [[اهل بیت]]، شامل [[همسران]] آن [[حضرت]] نمى‌شود. وقتى [[آیۀ تطهیر]] دربارۀ [[اهل بیت]] {{عم}} نازل شد، [[امّ سلمه]] [[همسر]] [[پیامبر]] پرسید: آیا من از [[اهل]] تو نیستم؟ فرمود: تو به سوى نیکى و خیرى، لکن [[اهل بیت]] {{عم}} من اینان [[امام علی|على]]، [[حضرت زهرا|فاطمه]]، [[امام حسن|حسن]] و [[امام حسین|حسین]] {{عم}} هستند.<ref>كافى، ج ۱ ص ۲۸۷</ref> وقتى [[پیامبر]] دربارۀ [[اهل بیت]] خویش سفارش مى‌کرد، پرسیدند: [[اهل بیت]] تو کیانند؟ فرمود: [[اهل بیت]] من [[امام علی|على]] و دو نواده‌ام و نه [[امام]] از [[فرزندان]] [[امام حسین|حسین]] {{عم}}اند، [[امامان]] [[امین]] و [[معصوم]]، اینان [[اهل بیت]] و [[عترت]] منند، از گوشت و [[خون]] من<ref>{{متن حدیث|َ عَلِيٌّ وَ سِبْطَايَ وَ تِسْعَةٌ مِنْ وُلْدِ الْحُسَيْنِ أَئِمَّةٌ أُمَنَاءُ مَعْصُومُونَ أَلَا إِنَّهُمْ أَهْلُ بَيْتِي وَ عِتْرَتِي مِنْ لَحْمِي وَ دَمِي.}}؛ اهل البيت فى الكتاب و السنّه، ص ۵۱</ref><ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۲۵.</ref>.

[[امامان]] [[شیعه]]، پیوسته تأکید داشتند که آل محمد را مطرح کنند و بر آنان [[درود]] بفرستند. این نوعى خط سیاسى در مقابل شیوۀ [[امویان]] و [[عباسیان]] نیز به‌شمار مى‌رفت که تلاش بر محو نام این [[خاندان]] داشتند. [[صلوات]] بر [[پیامبر]] و [[آل]] [[محمّد]]، ازاین‌رو مورد تأکید است. اینکه [[پیامبر]] فرمود: هرکس بر من [[صلوات]] بفرستد ولى بر [[آل]] من نفرستد، بوى [[بهشت]] به مشامش نمى‌رسد،<ref>وسائل الشيعه، ج ۴ ص ۱۲۱۹، نيز به مدخل صلوات در همين كتاب مراجعه شود</ref> براى توجّه دادن به این مسیر نورانى و [[صراط]] حقّى است که منتهى به [[خدا]] مى‌شود. [[پیامبر خاتم|پیامبر اسلام]] {{صل}}، اساس [[اسلام]] را [[حبّ]] [[اهل بیت]] دانسته است: <ref>{{متن حدیث|أَسَاسُ الْإِسْلَامِ حُبُّنَا أَهْلَ الْبَيْتِ}}؛ وسائل الشيعه، ج ۱۱ ص ۱۴۱</ref> و از [[معارف]] دینى هرچه از این [[خانه]] و [[خاندان]] بیرون نیامده باشد، قابل [[اطمینان]] نیست و به تعبیر [[امام باقر]] {{ع}} [[مکتب]] غیر [[آل]] [[محمّد]] [[باطل]] و [[بیراهه]] است<ref>{{متن حدیث|كُلُّ مَا لَمْ يَخْرُجْ مِنْ هَذَا الْبَيْتِ فَهُوَ بَاطِل‏}}؛ وسائل الشيعه، ج ۸ ص ۵۰</ref><ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۲۵.</ref>

در [[قرآن]] از [[آل یاسین]] یاد شده و [[خدا]] بر آنان [[درود]] فرستاده است. [[امام رضا]] {{ع}} فرمود: مقصود [[خدا]] [[آل]] [[محمّد]] است.<ref>بحار الأنوار، ج ۲۳ ص ۱۶۷</ref> [[ائمه]]، [[خلافت]] را خاصّ [[آل]] [[محمّد]] مى‌دانستند و دیگران را [[غاصب]] مى‌شمردند. [[امام صادق]] {{ع}} فرمود: در جایگاهى نشستند که [[آل]] [[پیامبر خاتم|محمد]] {{صل}}، از آنان به آن [[جایگاه]] سزاوارترند<ref>{{متن حدیث|جَلَسُوا مَجْلِساً كَانَ آلُ مُحَمَّدٍ أَحَقَّ بِهِ مِنْهُمْ}}؛ بحار الأنوار، ج ۲۴ ص ۳۱۰</ref>.

[[امام باقر]] {{ع}} نیز دربارۀ مرجعیّت دینى [[خاندان پیامبر]] فرمود: "[[خداوند]]، [[آل]] [[محمّد]] را درهایى قرار داد که از آنها به سوى [[خدا]] باید رفت"<ref>{{متن حدیث|جَعَلَ اللَّهُ مُحَمَّداً وَ آلَ مُحَمَّدٍ الْأَبْوَابَ الَّتِي يُؤْتَى مِنْهَا }}؛ بحار الأنوار، ج ۸ ص ۳۳۶ح۵</ref> در غدیریّۀ مهم و دلنشین ناشى صغیر [[شناخت حق]] به وسیلۀ [[آل]] [[محمّد]] بیان شده است: <ref>{{عربی|بآل محمد عرف الصواب و في أبياتهم نزل الكتاب‏}}؛ تمام قصيده را در «الغدير» ج ۴ ص ۲۵ بخوانيد</ref>

در [[غدیر خم]]، با معرفى [[امام علی|على]] {{ع}} به [[امامت]] [[مسلمین]]، سوق دادن [[امّت]] به سوى خاندانى بود که پایگاه [[نزول]] [[قرآن]] و مهبط [[وحى]] بودند. اگر [[آل]] [[پیامبر خاتم|محمد]] {{صل}}، محوریّت مى‌یافتند و [[مردم]] در امور [[دین]] و [[دنیا]] و در مسائل اخلاقى و سیاسى به [[اهل بیت]] {{عم}} روى مى‌آوردند، از سرچشمۀ [[اسلام]] [[سیراب]] مى‌شدند و گرفتار بیراهه‌ها نمى‌گشتند. [[آل]] [[پیامبر خاتم|محمد]] {{صل}} از نگاه دیگر همۀ کسانى‌اند که [[موالات]] این دودمان را پذیرفته‌اند و در [[فکر]] و [[عقیده]] و [[سلوک]] و مواضع، تابع عترت‌اند. همچنانکه که {{متن حدیث|سَلْمَانُ مِنَّا أَهْلَ الْبَيْت‏}} بود، هرکس [[اهل]] [[تقوا]] و [[حبّ]] [[اهل بیت]] باشد، از این [[خاندان]] و از [[آل]] [[محمّد]] است.

[[امام باقر|حضرت باقر]] {{ع}} فرمود: {{متن حدیث|مَنْ أَحَبَّنَا فَهُوَ مِنَّا أَهْلَ اَلْبَيْتِ‏}}<ref>اهل البيت فى الكتاب و السنّه، ص ۵۴۷ به نقل از تفسير عيّاشى</ref>. [[امام صادق]] {{ع}} نیز فرمود: {{متن حدیث|مَنِ اتَّقَى مِنْكُمْ وَ أَصْلَحَ فَهُوَ مِنَّا أَهْلَ الْبَيْت‏}}<ref>اهل البيت فى الكتاب و السنّه، ص ۵۴۸ به نقل از تفسير عيّاشى</ref>. [[پیامبر خاتم|پیامبر خدا]] {{صل}} نیز فرمود: "[[آل]] [[محمد]] {{صل}} هرکسى است که پرواپیشه باشد"<ref>{{متن حدیث| آلُ مُحَمَّدٍ كُلُّ تَقِي‏"}}؛ اهل البيت فى الكتاب و السنّه، ص ۵۴۷ به نقل از تفسير عيّاشى</ref>. این پیوند، پیوندى روحى، فکرى، معنوى و مکتبى است.<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۲۵.</ref>

[[امام صادق]] {{ع}} فرمود: هرکس [[آل]] [[پیامبر خاتم|محمد]] {{صل}} را [[دوست]] بدارد و با آنان تولّى داشته باشد و ایشان را بر همۀ [[مردم]] مقدّم بدارد، به خاطر قرابتى که نسبت به [[پیامبر]] دارند، او از [[آل]] [[پیامبر خاتم|محمد]] {{صل}} است، به خاطر منزلتى که نزد آل محمد دارد، نه آنکه عینا از آنان باشد، بلکه به خاطر تولّى و پیروى که نسبت به آنان دارد، از آنان شمرده مى‌شود و این [[حکم خدا]] در [[قرآن]] است که: {{متن قرآن|وَمَن يَتَوَلَّهُم مِّنكُمْ فَإِنَّهُ مِنْهُمْ}}<ref>سوره مائده آیه۵۱</ref> و {{متن قرآن|فَمَن تَبِعَنِي فَإِنَّهُ مِنِّي}}<ref>سوره ابراهیم آیه۳۶</ref> <ref>بحار الأنوار، ج ۶۵ ص ۳۵ ح ۷۳</ref> هم خطّى و همفکرى و همراهى با هرگروه، [[انسان]] را جزو آنان مى‌سازد. هرکس که در [[اندیشه]] و عمل، محمّدى و علوى و محمّدى و علوى و [[اهل بیت|اهل بیتى]] باشد، [[آل]] [[پیامبر خاتم|محمد]] {{صل}} است.<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۲۵.</ref>