پرش به محتوا

آیه نور: تفاوت میان نسخه‌ها

۶ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۴ اوت ۲۰۲۲
جز
خط ۱۰: خط ۱۰:
بعضی از [[مفسران]] به آیه {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَآمِنُوا بِرَسُولِهِ يُؤْتِكُمْ كِفْلَيْنِ مِنْ رَحْمَتِهِ وَيَجْعَلْ لَكُمْ نُورًا تَمْشُونَ بِهِ وَيَغْفِرْ لَكُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ}}<ref>«ای مؤمنان! از خداوند پروا کنید و به پیامبرش ایمان آورید تا از بخشایش خویش دو بهره به شما ارزانی دارد و در شما فروغی نهد که با آن راه بسپارید و شما را بیامرزد و خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است» سوره حدید، آیه ۲۸.</ref> نیز «آیه نور» اطلاق کرده‌اند.
بعضی از [[مفسران]] به آیه {{متن قرآن|يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَآمِنُوا بِرَسُولِهِ يُؤْتِكُمْ كِفْلَيْنِ مِنْ رَحْمَتِهِ وَيَجْعَلْ لَكُمْ نُورًا تَمْشُونَ بِهِ وَيَغْفِرْ لَكُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ}}<ref>«ای مؤمنان! از خداوند پروا کنید و به پیامبرش ایمان آورید تا از بخشایش خویش دو بهره به شما ارزانی دارد و در شما فروغی نهد که با آن راه بسپارید و شما را بیامرزد و خداوند آمرزنده‌ای بخشاینده است» سوره حدید، آیه ۲۸.</ref> نیز «آیه نور» اطلاق کرده‌اند.


طبق [[روایات]]، مراد از «[[نور]]» در این [[آیه]]، [[امام علی]]{{ع}} و منظور از {{متن قرآن|كِفْلَيْنِ}}، [[امام حسن]] و [[امام حسین]]{{ع}} است<ref>مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، جلد۱۴،صفحه ۴۷۰؛ خرمشاهی، بهاء الدین، قرآن پژوهی(هفتادبحث وتحقیق قرآنی)، صفحه ۱۲؛ ابن ابی حاتم، عبد الرحمان بن محمد، مدخل الی علم التجوید، جلد۹،صفحه ۳۲۱؛ طباطبایی، محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، جلد۱۵،صفحه (۱۲۹-۱۳۵)</ref>.<ref>[[فرهنگ‌نامه علوم قرآنی (کتاب)|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ج۱، ص۵۰۴.</ref>
طبق [[روایات]]، مراد از «[[نور]]» در این [[آیه]]، [[امام علی]] {{ع}} و منظور از {{متن قرآن|كِفْلَيْنِ}}، [[امام حسن]] و [[امام حسین]] {{ع}} است<ref>مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، جلد۱۴،صفحه ۴۷۰؛ خرمشاهی، بهاء الدین، قرآن پژوهی(هفتادبحث وتحقیق قرآنی)، صفحه ۱۲؛ ابن ابی حاتم، عبد الرحمان بن محمد، مدخل الی علم التجوید، جلد۹،صفحه ۳۲۱؛ طباطبایی، محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، جلد۱۵،صفحه (۱۲۹-۱۳۵)</ref>.<ref>[[فرهنگ‌نامه علوم قرآنی (کتاب)|فرهنگ نامه علوم قرآنی]]، ج۱، ص۵۰۴.</ref>


== دلالت آیه ==
== دلالت آیه ==
[[خداوند]] در [[آیه مبارکه]] [[نور]]، در قالب تشبیهات متعدد، مهم‌ترین مسئله هستی، یعنی رابطه خود با [[جهان آفرینش]] را توصیف می‌نماید. خداوند از خود با تعبیر «نور [[آسمان‌ها]] و [[زمین]]» یاد فرموده؛ که با بررسی [[آیه]] مشخص می‌گردد این تعبیر شامل هر دو [[نظام تکوین]] و [[تشریع]] است. بر این اساس، موجودیت [[خلقت]] از یک سو و [[مراتب هدایت]] و [[ایمان]] از دیگر سو، به مبدأ هستی باز می‌گردد. ولی نکته مهم آن است که در ادامه [[آیه]]، منزلگاه [[نور]] در بیوتی معرفی شده که در آن ذکر [[خداوند]] محقق می‌گردد. اقامه ذکر در این [[بیوت]] با لفظ مضارع آمده که استمرار آن را نشان می‌دهد. در آیه بعد، اوصاف صاحبان این بیوت تشریح شده است.
[[خداوند]] در [[آیه مبارکه]] [[نور]]، در قالب تشبیهات متعدد، مهم‌ترین مسئله هستی، یعنی رابطه خود با [[جهان آفرینش]] را توصیف می‌نماید. خداوند از خود با تعبیر «نور [[آسمان‌ها]] و [[زمین]]» یاد فرموده؛ که با بررسی [[آیه]] مشخص می‌گردد این تعبیر شامل هر دو [[نظام تکوین]] و [[تشریع]] است. بر این اساس، موجودیت [[خلقت]] از یک سو و [[مراتب هدایت]] و [[ایمان]] از دیگر سو، به مبدأ هستی باز می‌گردد. ولی نکته مهم آن است که در ادامه [[آیه]]، منزلگاه [[نور]] در بیوتی معرفی شده که در آن ذکر [[خداوند]] محقق می‌گردد. اقامه ذکر در این [[بیوت]] با لفظ مضارع آمده که استمرار آن را نشان می‌دهد. در آیه بعد، اوصاف صاحبان این بیوت تشریح شده است.


نور در [[روایات اهل بیت]]{{عم}} غالباً به [[پیامبر اکرم]]{{صل}} و [[امامان معصوم]]{{عم}} تعبیر شده و در همین [[سیاق]]، مفهوم [[ولایت]] و [[امامت]] تبیین گردیده است. همچنین در [[روایات]] گوناگونی که ذیل آیه نور آمده، هریک از تعابیر به کار رفته در آیه، نظیر مشکات، زجاجه و... [[تفسیر]] و تبیین شده که می‌توان با استفاده از آنها با مفهوم [[نور ولایت]] آشناشد.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۴ (کتاب)|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل]]، ج۴ ص ۳۶۳.</ref>
نور در [[روایات اهل بیت]] {{عم}} غالباً به [[پیامبر اکرم]] {{صل}} و [[امامان معصوم]] {{عم}} تعبیر شده و در همین [[سیاق]]، مفهوم [[ولایت]] و [[امامت]] تبیین گردیده است. همچنین در [[روایات]] گوناگونی که ذیل آیه نور آمده، هریک از تعابیر به کار رفته در آیه، نظیر مشکات، زجاجه و... [[تفسیر]] و تبیین شده که می‌توان با استفاده از آنها با مفهوم [[نور ولایت]] آشناشد.<ref>[[محمد تقی فیاض‌بخش|فیاض‌بخش]] و [[فرید محسنی|محسنی]]، [[ولایت و امامت از منظر عقل و نقل ج۴ (کتاب)|ولایت و امامت از منظر عقل و نقل]]، ج۴ ص ۳۶۳.</ref>


در این [[آیه شریفه]]، موضوع [[هدایت ایصالی]] [[پروردگار]] در [[نظام]] [[تشریع]]، به [[نور الهی]] تعبیر گردیده است که در مراتب [[قلوب]] [[اولیاء]] [[معصوم]] [[خداوند]]{{عم}} بر [[مردم]] هر [[زمان]] عرضه می‌گردد. به این ترتیب، انحصار [[هدایت مردم]] فقط از طریق [[تولی]] به [[ولایت امام]] معصوم حاضر، ثابت می‌گردد. شکل منطقی [[برهان]] را می‌توان به شکل زیر تبیین نمود:
در این [[آیه شریفه]]، موضوع [[هدایت ایصالی]] [[پروردگار]] در [[نظام]] [[تشریع]]، به [[نور الهی]] تعبیر گردیده است که در مراتب [[قلوب]] [[اولیاء]] [[معصوم]] [[خداوند]] {{عم}} بر [[مردم]] هر [[زمان]] عرضه می‌گردد. به این ترتیب، انحصار [[هدایت مردم]] فقط از طریق [[تولی]] به [[ولایت امام]] معصوم حاضر، ثابت می‌گردد. شکل منطقی [[برهان]] را می‌توان به شکل زیر تبیین نمود:
# [[هدایت الهی]] (در همه زمان‌ها منحصراً) از طریق ولی خداوند صورت می‌پذیرد: {{متن قرآن|اللَّهُ نُورُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ... فِي بُيُوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَنْ تُرْفَعَ وَيُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ...}}؛
# [[هدایت الهی]] (در همه زمان‌ها منحصراً) از طریق ولی خداوند صورت می‌پذیرد: {{متن قرآن|اللَّهُ نُورُ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ... فِي بُيُوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَنْ تُرْفَعَ وَيُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ...}}؛
# [[ولی الله]] (در همه زمان‌ها) منحصر در [[امام]] معصوم است؛
# [[ولی الله]] (در همه زمان‌ها) منحصر در [[امام]] معصوم است؛
۱۱۸٬۲۸۱

ویرایش