ابوحجاج اسلمی: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
خط ۲: خط ۲:


== مقدمه ==
== مقدمه ==
نام و [[نسب]] وی، [[حجاج بن مالک بن عمیر بن ابی اسید اسلمی]] است که نام پدرش [[عمرو]] نیز گفته شده است <ref>ابن حجر، ج۲، ص۳۱.</ref>. وی از اسلم، تیره‌ای از [[خزاعه]] است؛ هر چند [[بنواسلم]] در [[سخنان رسول خدا]]{{صل}} با عنوان [[فرزندان]] [[اسماعیل]] یاد شده‌اند<ref>ابن حجر، فتح الباری، ج۶، ص۳۹۳.</ref>. ابن عبدالبر <ref>ابن عبدالبر، ج۱، ص۳۸۸.</ref>، [[ابن اثیر]]<ref>ابن اثیر، ج۱، ص۶۹۵.</ref>، [[ذهبی]]<ref>ذهبی، ج۱، ص۱۲۲.</ref> و [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، ج۲، ص۱۷۳.</ref> نام درست [[پدر]] وی را مالک می‌دانند. افزون بر [[کنیه]] ابوحجاج، ابودرد نیز بدو گفته شده است<ref>طبرانی، ج۳، ص۲۲۳ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۱.</ref>. [[ابن سعد]]<ref>ابن سعد، ج۴، ص۲۳۸.</ref> او را از [[صحابه]] پیش از [[فتح مکه]] دانسته و ابن حجر<ref>ابن حجر، ج۷، ص۷۳.</ref> هم او را [[صحابی]] می‌داند. ابن حجر<ref>ابن حجر، ج۲، ص۱۷۳.</ref> این مطلب، که ذهبی وی را ذیل عنوان [[حجاج بن عمرو]]، آورده، نپذیرفته و می‌گوید [[صحابه‌نگاران]] پیشین، شرح حال او را ذیل عنوان حجاج بن مالک. نه حجاج بن عمرو - آورده‌اند. اما ذهبی در تجرید<ref>تجرید، ج۱، ص۱۲۲.</ref> او را در هر دو عنوان آورده و عنوان حجاج بن مالک را درست دانسته است. وی که از [[اهل]] [[مدینه]] بود، با اهل صفه [[همنشینی]] داشت و شب‌ها را با آنان می‌گذراند<ref>حاکم نیشابوری، ج۳، ص۱۸.</ref>. سپس در روستای عرج<ref>از نواحی طائف؛ یاقوت حموی، ج۴، ص۹۸.</ref> ساکن شد<ref>ابن عبدالبر، ج۱، ص۳۸۸؛ ذهبی، ج۱، ص۱۲۲؛ ابن اثیر، ج۱، ص۶۹۵.</ref>.
نام و [[نسب]] وی، [[حجاج بن مالک بن عمیر بن ابی اسید اسلمی]] است که نام پدرش [[عمرو]] نیز گفته شده است <ref>ابن حجر، ج۲، ص۳۱.</ref>. وی از اسلم، تیره‌ای از [[خزاعه]] است؛ هر چند [[بنواسلم]] در [[سخنان رسول خدا]] {{صل}} با عنوان [[فرزندان]] [[اسماعیل]] یاد شده‌اند<ref>ابن حجر، فتح الباری، ج۶، ص۳۹۳.</ref>. ابن عبدالبر <ref>ابن عبدالبر، ج۱، ص۳۸۸.</ref>، [[ابن اثیر]]<ref>ابن اثیر، ج۱، ص۶۹۵.</ref>، [[ذهبی]]<ref>ذهبی، ج۱، ص۱۲۲.</ref> و [[ابن حجر]]<ref>ابن حجر، ج۲، ص۱۷۳.</ref> نام درست [[پدر]] وی را مالک می‌دانند. افزون بر [[کنیه]] ابوحجاج، ابودرد نیز بدو گفته شده است<ref>طبرانی، ج۳، ص۲۲۳ ابن حجر، الاصابه، ج۲، ص۳۱.</ref>. [[ابن سعد]]<ref>ابن سعد، ج۴، ص۲۳۸.</ref> او را از [[صحابه]] پیش از [[فتح مکه]] دانسته و ابن حجر<ref>ابن حجر، ج۷، ص۷۳.</ref> هم او را [[صحابی]] می‌داند. ابن حجر<ref>ابن حجر، ج۲، ص۱۷۳.</ref> این مطلب، که ذهبی وی را ذیل عنوان [[حجاج بن عمرو]]، آورده، نپذیرفته و می‌گوید [[صحابه‌نگاران]] پیشین، شرح حال او را ذیل عنوان حجاج بن مالک. نه حجاج بن عمرو - آورده‌اند. اما ذهبی در تجرید<ref>تجرید، ج۱، ص۱۲۲.</ref> او را در هر دو عنوان آورده و عنوان حجاج بن مالک را درست دانسته است. وی که از [[اهل]] [[مدینه]] بود، با اهل صفه [[همنشینی]] داشت و شب‌ها را با آنان می‌گذراند<ref>حاکم نیشابوری، ج۳، ص۱۸.</ref>. سپس در روستای عرج<ref>از نواحی طائف؛ یاقوت حموی، ج۴، ص۹۸.</ref> ساکن شد<ref>ابن عبدالبر، ج۱، ص۳۸۸؛ ذهبی، ج۱، ص۱۲۲؛ ابن اثیر، ج۱، ص۶۹۵.</ref>.


دو فرزند وی، [[عروه بن ابوحجاج اسلمی|عروه]] و [[حجاج بن ابوحجاج اسلمی|حجاج]] از او [[روایت]] می‌کنند<ref>ابن حجر، ج۲، ص۳۱.</ref>. [[عروة بن زبیر]] نیز به واسطه فرزند وی حجاج، [[حدیث]] وی را روایت کرده است<ref>ابن سعد، ج۴، ص۲۳۸؛ بخاری، ج۲، ص۳۷۱؛ ابونعیم، ج۲، ص۷۳۰؛ مزی، ج۵، ص۴۵۰.</ref>. تنها [[حدیث]] باقی مانده از او، درباره [[حق]] مرضعه و [[اکرام]] وی است. وی از [[رسول خدا]]{{صل}} پرسید: چه چیزی مرا از حق و [[ذمه]] دایه‌ای که به من شیر داده بیرون می‌آورد؟ آن [[حضرت]] فرمود: بخشیدن برده یا [[کنیز]]<ref>ابن سعد، ج۴، ص۲۳۸؛ بخاری، ج۲، ص۳۷۱؛ طبرانی، ج۳، ص۲۲۳؛ احمد بن حنبل، ج۳، ص۴۵۰؛ نسائی، ج۶، ص۱۰۸؛ ابونعیم، ج۲، ص۷۳۰.</ref>.
دو فرزند وی، [[عروه بن ابوحجاج اسلمی|عروه]] و [[حجاج بن ابوحجاج اسلمی|حجاج]] از او [[روایت]] می‌کنند<ref>ابن حجر، ج۲، ص۳۱.</ref>. [[عروة بن زبیر]] نیز به واسطه فرزند وی حجاج، [[حدیث]] وی را روایت کرده است<ref>ابن سعد، ج۴، ص۲۳۸؛ بخاری، ج۲، ص۳۷۱؛ ابونعیم، ج۲، ص۷۳۰؛ مزی، ج۵، ص۴۵۰.</ref>. تنها [[حدیث]] باقی مانده از او، درباره [[حق]] مرضعه و [[اکرام]] وی است. وی از [[رسول خدا]] {{صل}} پرسید: چه چیزی مرا از حق و [[ذمه]] دایه‌ای که به من شیر داده بیرون می‌آورد؟ آن [[حضرت]] فرمود: بخشیدن برده یا [[کنیز]]<ref>ابن سعد، ج۴، ص۲۳۸؛ بخاری، ج۲، ص۳۷۱؛ طبرانی، ج۳، ص۲۲۳؛ احمد بن حنبل، ج۳، ص۴۵۰؛ نسائی، ج۶، ص۱۰۸؛ ابونعیم، ج۲، ص۷۳۰.</ref>.


هم نامی او با [[حجاج بن عمرو بن غزیه مازنی]]، موجب پدید آمدن اشتباهاتی شده است. [[ابن سعد]]<ref>ابن سعد، ج۴، ص۲۳۸.</ref> به [[اشتباه]]، [[حدیثی]] را که [[راوی]] آن حجاج مازنی است، به حجاج اسلمی مورد نظر نسبت داده است<ref>ابن عبدالبر، ج۴، ص۱۹۵؛ ابن اثیر، ج۶، ص۶۷.</ref><ref>[[رمضان محمدی|محمدی، رمضان]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۱ (کتاب)|مقاله «ابوحجاج اسلمی»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۱، ص:۲۳۷.</ref>
هم نامی او با [[حجاج بن عمرو بن غزیه مازنی]]، موجب پدید آمدن اشتباهاتی شده است. [[ابن سعد]]<ref>ابن سعد، ج۴، ص۲۳۸.</ref> به [[اشتباه]]، [[حدیثی]] را که [[راوی]] آن حجاج مازنی است، به حجاج اسلمی مورد نظر نسبت داده است<ref>ابن عبدالبر، ج۴، ص۱۹۵؛ ابن اثیر، ج۶، ص۶۷.</ref><ref>[[رمضان محمدی|محمدی، رمضان]]، [[دانشنامه سیره نبوی ج۱ (کتاب)|مقاله «ابوحجاج اسلمی»، دانشنامه سیره نبوی]] ج۱، ص:۲۳۷.</ref>
۱۱۸٬۲۸۱

ویرایش