اولیاء الله در معارف و سیره رضوی: تفاوت میان نسخه‌ها

}}

اولیاء الله گروهی خاص از [[بندگان]] [[مؤمن]] و [[مقرب]] [[خداوند]] هستند. [[اولیا]] جمع کلمه «ولی» از ماده «و ل ی» بیان‌گر نزدیکی میان طرفین است و در نسبت‌ها و [[روابط]] گوناگون قابل تسری است<ref>المفردات، ص۸۸۵.</ref>.

در [[قرآن]] بیان شده که برخی [[شیطان]] را به عنوان ولی برمی‌گزینند<ref>{{متن قرآن|وَلَأُضِلَّنَّهُمْ وَلَأُمَنِّيَنَّهُمْ وَلَآمُرَنَّهُمْ فَلَيُبَتِّكُنَّ آذَانَ الْأَنْعَامِ وَلَآمُرَنَّهُمْ فَلَيُغَيِّرُنَّ خَلْقَ اللَّهِ وَمَنْ يَتَّخِذِ الشَّيْطَانَ وَلِيًّا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَقَدْ خَسِرَ خُسْرَانًا مُبِينًا}} «و بی‌گمان آنان را گمراه می‌کنم و به آرزو (های دور و دراز) می‌افکنم و به آنان فرمان می‌دهم آنگاه گوش چارپایان را (به خرافه‌پرستی) می‌شکافند و به آنان فرمان می‌دهم آنگاه آفرینش خداوند را دگرگونه می‌سازند؛ و هر که به جای خداوند، شیطان را به یاوری برگزیند زیانی آشکار کرده است» سوره نساء، آیه ۱۱۹؛ {{متن قرآن|يَا أَبَتِ إِنِّي أَخَافُ أَنْ يَمَسَّكَ عَذَابٌ مِنَ الرَّحْمَنِ فَتَكُونَ لِلشَّيْطَانِ وَلِيًّا}} «ای پدر! من می‌هراسم که عذابی از (خداوند) بخشنده به تو رسد آنگاه دوست شیطان گردی» سوره مریم، آیه ۴۵.</ref> که این نشان می‌دهد مفهوم [[ولایت]] مفهومی عام است و می‌توان آن را به هر شخص یا گروهی نسبت داد<ref>[[مهدی کمپانی زارع|کمپانی زارع، مهدی]]، [[اولیاء الله - کمپانی زارع (مقاله)|مقاله «اولیاء الله»]]، [[دانشنامه امام رضا ج۲ (کتاب)|دانشنامه امام رضا ج۲]] ص ۶۵۹.</ref>.

[[اولیاء الله]] کسانی هستند که علاوه بر [[ایمان به خداوند]] و آنچه خداوند بدان [[فرمان]] داده، واجد [[فضایل نفسانی]] و [[اخلاقی]] متعددی هستند. رابطه نزدیکی که میان برخی از بندگان مؤمن و [[خداوند متعال]] وجود دارد، به «ولایت» تعبیر شده است و از این‌روست که در [[قرآن کریم]]<ref>{{متن قرآن|اللَّهُ وَلِيُّ الَّذِينَ آمَنُوا يُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ وَالَّذِينَ كَفَرُوا أَوْلِيَاؤُهُمُ الطَّاغُوتُ يُخْرِجُونَهُمْ مِنَ النُّورِ إِلَى الظُّلُمَاتِ أُولَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ}} «خداوند سرور مؤمنان است که آنان را به سوی روشنایی از تیرگی‌ها بیرون می‌برد اما سروران کافران، طاغوت‌هایند که آنها را از روشنایی به سوی تیرگی‌ها بیرون می‌کشانند؛ آنان دمساز آتشند، آنها در آن جاودانند» سوره بقره، آیه ۲۵۷؛ {{متن قرآن|إِنَّ أَوْلَى النَّاسِ بِإِبْرَاهِيمَ لَلَّذِينَ اتَّبَعُوهُ وَهَذَا النَّبِيُّ وَالَّذِينَ آمَنُوا وَاللَّهُ وَلِيُّ الْمُؤْمِنِينَ}} «بی‌گمان نزدیک‌ترین مردم به ابراهیم همانانند که از وی پیروی کردند و نیز این پیامبر و مؤمنان؛ و خداوند سرپرست مؤمنان است» سوره آل عمران، آیه ۶۸؛ {{متن قرآن|إِنَّهُمْ لَنْ يُغْنُوا عَنْكَ مِنَ اللَّهِ شَيْئًا وَإِنَّ الظَّالِمِينَ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ وَاللَّهُ وَلِيُّ الْمُتَّقِينَ}} «بی‌گمان آنان در برابر (عذاب) خداوند هرگز چیزی را از تو باز نمی‌توانند داشت و ستمگران، دوستان یکدیگرند و خداوند دوست پرهیزگاران است» سوره جاثیه، آیه ۱۹.</ref> [[خداوند]] ولی [[مؤمنان]] دانسته شده و در موارد دیگر از برخی مؤمنان تعبیر به [[اولیاء الله]] شده است<ref>{{متن قرآن|أَلَا إِنَّ أَوْلِيَاءَ اللَّهِ لَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُونَ}} «آگاه باشید که دوستان خداوند نه بیمی خواهند داشت و نه اندوهگین می‌شوند» سوره یونس، آیه ۶۲.</ref>.  

قشیری برای تشریح وجه تسمیه «[[ولیّ خدا]]» دو وجه را بیان کرده است. به بیان وی ولی را از این جهت «ولی» گفته‌اند که اوّلاً خداوند متولّی امور وی بوده و لحظه‌ای او را به خویشتن وا نمی‌گذارد، چنان‌که در [[آیه]] {{متن قرآن|وَهُوَ يَتَوَلَّى الصَّالِحِينَ}}<ref>«بی‌گمان سرپرست من خداوند است که این کتاب (آسمانی) را فرو فرستاده است و او شایستگان را سرپرستی می‌کند» سوره اعراف، آیه ۱۹۶.</ref> بدان اشاره شده است. ثانیاً ولیّ خدا به صورت متوالی و دائم به [[طاعت]] و [[عبادت]] خداوند مشغول است و گرد هیچ‌گونه گناهی نمی‌گردد<ref>الرسالة القشیریة، ص۳۷۴.</ref>.

== منابع ==