بندگی خدا در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

جز
خط ۷: خط ۷:
}}
}}


==مقدمه==
== مقدمه ==
در دسته‌ای از [[آیات]] یکی از [[اوصاف پیامبر]] به عنوان عبد [[خدا]] یاد شده است. مانند: {{متن قرآن|بِعَبْدِهِ}}، {{متن قرآن|عَبْدِنَا}}، {{متن قرآن|عَبْدًا لِلَّهِ}}. این تعبیر در کنار اوصافی مانند [[رسول]]، [[نبی]]، ذکر، جالب توجه و [[نیازمند]] تحلیل است.
در دسته‌ای از [[آیات]] یکی از [[اوصاف پیامبر]] به عنوان عبد [[خدا]] یاد شده است. مانند: {{متن قرآن|بِعَبْدِهِ}}، {{متن قرآن|عَبْدِنَا}}، {{متن قرآن|عَبْدًا لِلَّهِ}}. این تعبیر در کنار اوصافی مانند [[رسول]]، [[نبی]]، ذکر، جالب توجه و [[نیازمند]] تحلیل است.
#{{متن قرآن|وَإِنْ كُنْتُمْ فِي رَيْبٍ مِمَّا نَزَّلْنَا عَلَى عَبْدِنَا فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِنْ مِثْلِهِ وَادْعُوا شُهَدَاءَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ}}<ref>«و اگر در آنچه بر بنده خود فرو فرستاده‌ایم تردیدی دارید، چنانچه راست می‌گویید سوره‌ای همگون آن بیاورید و (در این کار) گواهان خود را (نیز) در برابر خداوند، فرا خوانید» سوره بقره، آیه ۲۳.</ref>.
#{{متن قرآن|وَإِنْ كُنْتُمْ فِي رَيْبٍ مِمَّا نَزَّلْنَا عَلَى عَبْدِنَا فَأْتُوا بِسُورَةٍ مِنْ مِثْلِهِ وَادْعُوا شُهَدَاءَكُمْ مِنْ دُونِ اللَّهِ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ}}<ref>«و اگر در آنچه بر بنده خود فرو فرستاده‌ایم تردیدی دارید، چنانچه راست می‌گویید سوره‌ای همگون آن بیاورید و (در این کار) گواهان خود را (نیز) در برابر خداوند، فرا خوانید» سوره بقره، آیه ۲۳.</ref>.
خط ۱۸: خط ۱۸:
#{{متن قرآن|وَأَنَّهُ لَمَّا قَامَ عَبْدُ اللَّهِ يَدْعُوهُ كَادُوا يَكُونُونَ عَلَيْهِ لِبَدًا}}<ref>«و اینکه چون بنده خداوند محمد به خواندن او برخاست نزدیک بود که بر سر او بریزند» سوره جن، آیه ۱۹.</ref>.
#{{متن قرآن|وَأَنَّهُ لَمَّا قَامَ عَبْدُ اللَّهِ يَدْعُوهُ كَادُوا يَكُونُونَ عَلَيْهِ لِبَدًا}}<ref>«و اینکه چون بنده خداوند محمد به خواندن او برخاست نزدیک بود که بر سر او بریزند» سوره جن، آیه ۱۹.</ref>.


==نکات==
== نکات ==
# [[خداوند]] به [[پیامبران پیشین]] نیز از واژه عبد [[خدا]] بودن استفاده و به آنان اطلاق کرده {{متن قرآن|لَنْ يَسْتَنْكِفَ الْمَسِيحُ أَنْ يَكُونَ عَبْدًا لِلَّهِ...}}<ref>«مسیح از اینکه بنده خداوند باشد هرگز سر باز نمی‌زند.».. سوره نساء، آیه ۱۷۲.</ref>، {{متن قرآن|ذُرِّيَّةَ مَنْ حَمَلْنَا مَعَ نُوحٍ إِنَّهُ كَانَ عَبْدًا شَكُورًا}}<ref>«(ای) فرزندان کسانی که (آنان را در کشتی) با نوح برداشتیم؛ (بدانید که) او بنده‌ای سپاسگزار بود» سوره اسراء، آیه ۳.</ref>، {{متن قرآن|وَاذْكُرْ عَبْدَنَا دَاوُودَ ذَا الْأَيْدِ إِنَّهُ أَوَّابٌ * وَاذْكُرْ عَبْدَنَا أَيُّوبَ إِذْ نَادَى رَبَّهُ * وَاذْكُرْ عِبَادَنَا إِبْرَاهِيمَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ أُولِي الْأَيْدِي وَالْأَبْصَارِ}}<ref>«و از بنده ما داود توانمند یاد کن که اهل بازگشت (و توبه) بود * و از بنده ما ایّوب یاد کن آنگاه که پروردگارش را ندا کرد * و از بندگان توانمند و روشن‌بین ما ابراهیم و اسحاق و یعقوب، یاد کن» سوره ص، آیه ۱۷ و ۴۱ و ۴۵.</ref>، {{متن قرآن|إِنْ هُوَ إِلَّا عَبْدٌ أَنْعَمْنَا عَلَيْهِ وَجَعَلْنَاهُ مَثَلًا لِبَنِي إِسْرَائِيلَ}}<ref>«او جز بنده‌ای نبود که به او نعمت دادیم و او را برای بنی اسرائیل نمونه‌ای قرار دادیم» سوره زخرف، آیه ۵۹.</ref>، {{متن قرآن|كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍ فَكَذَّبُوا عَبْدَنَا}}<ref>«پیش از ایشان، قوم نوح (پیامبران را) دروغگو شمردند و بنده ما نوح را دروغزن دانستند» سوره قمر، آیه ۹.</ref> که نشان می‌دهد که بیان آن برای معرفی [[پیامبران]] دارای اهمیت است. از سوی دیگر این کلمه تنها یک صفت و [[لقب]] نیست، بلکه یک [[ارزش]] است که [[پیامبران]] به جای [[عبودیت]] [[انسان‌ها]]، [[عبودیت]] موجود مطلق را [[برگزیده]] و [[زندگی]] خود را در جهت [[بندگی]] کامل او قرار داده‌اند؛
# [[خداوند]] به [[پیامبران پیشین]] نیز از واژه عبد [[خدا]] بودن استفاده و به آنان اطلاق کرده {{متن قرآن|لَنْ يَسْتَنْكِفَ الْمَسِيحُ أَنْ يَكُونَ عَبْدًا لِلَّهِ...}}<ref>«مسیح از اینکه بنده خداوند باشد هرگز سر باز نمی‌زند.».. سوره نساء، آیه ۱۷۲.</ref>، {{متن قرآن|ذُرِّيَّةَ مَنْ حَمَلْنَا مَعَ نُوحٍ إِنَّهُ كَانَ عَبْدًا شَكُورًا}}<ref>«(ای) فرزندان کسانی که (آنان را در کشتی) با نوح برداشتیم؛ (بدانید که) او بنده‌ای سپاسگزار بود» سوره اسراء، آیه ۳.</ref>، {{متن قرآن|وَاذْكُرْ عَبْدَنَا دَاوُودَ ذَا الْأَيْدِ إِنَّهُ أَوَّابٌ * وَاذْكُرْ عَبْدَنَا أَيُّوبَ إِذْ نَادَى رَبَّهُ * وَاذْكُرْ عِبَادَنَا إِبْرَاهِيمَ وَإِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ أُولِي الْأَيْدِي وَالْأَبْصَارِ}}<ref>«و از بنده ما داود توانمند یاد کن که اهل بازگشت (و توبه) بود * و از بنده ما ایّوب یاد کن آنگاه که پروردگارش را ندا کرد * و از بندگان توانمند و روشن‌بین ما ابراهیم و اسحاق و یعقوب، یاد کن» سوره ص، آیه ۱۷ و ۴۱ و ۴۵.</ref>، {{متن قرآن|إِنْ هُوَ إِلَّا عَبْدٌ أَنْعَمْنَا عَلَيْهِ وَجَعَلْنَاهُ مَثَلًا لِبَنِي إِسْرَائِيلَ}}<ref>«او جز بنده‌ای نبود که به او نعمت دادیم و او را برای بنی اسرائیل نمونه‌ای قرار دادیم» سوره زخرف، آیه ۵۹.</ref>، {{متن قرآن|كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوحٍ فَكَذَّبُوا عَبْدَنَا}}<ref>«پیش از ایشان، قوم نوح (پیامبران را) دروغگو شمردند و بنده ما نوح را دروغزن دانستند» سوره قمر، آیه ۹.</ref> که نشان می‌دهد که بیان آن برای معرفی [[پیامبران]] دارای اهمیت است. از سوی دیگر این کلمه تنها یک صفت و [[لقب]] نیست، بلکه یک [[ارزش]] است که [[پیامبران]] به جای [[عبودیت]] [[انسان‌ها]]، [[عبودیت]] موجود مطلق را [[برگزیده]] و [[زندگی]] خود را در جهت [[بندگی]] کامل او قرار داده‌اند؛
#این که [[خداوند]] [[پیامبر اسلام]] و سایر [[پیامبران]] را با واژه عبد مخاطب قرار داده، نه برای [[ذلت]]؛ بلکه برای بیان [[درجه]] [[کمال انسانی]] آنهاست که در [[مسیر کمال]]، [[تسلیم]] در برابر [[حق]] و [[حقیقت]] و به تعبیری نفی [[خدایان دروغین]] عبد بودن را دارا می‌شوند و به سوی [[کمال مطلق]] جذب شده و خود را به این صفت دارا می‌سازند و لذا [[خداوند]] بالاترین [[درجه]] را که عبد بودن باشد، به آنها عطا نموده است؛
# این که [[خداوند]] [[پیامبر اسلام]] و سایر [[پیامبران]] را با واژه عبد مخاطب قرار داده، نه برای [[ذلت]]؛ بلکه برای بیان [[درجه]] [[کمال انسانی]] آنهاست که در [[مسیر کمال]]، [[تسلیم]] در برابر [[حق]] و [[حقیقت]] و به تعبیری نفی [[خدایان دروغین]] عبد بودن را دارا می‌شوند و به سوی [[کمال مطلق]] جذب شده و خود را به این صفت دارا می‌سازند و لذا [[خداوند]] بالاترین [[درجه]] را که عبد بودن باشد، به آنها عطا نموده است؛
#نذیر بودن [[پیامبر]] برای جهانیان با دو صف فرقان و [[عبودیت]] قابل [[تأمل]] و توجه است. {{متن قرآن|تَبَارَكَ الَّذِي نَزَّلَ الْفُرْقَانَ عَلَى عَبْدِهِ لِيَكُونَ لِلْعَالَمِينَ نَذِيرًا}}<ref>[[محمد جعفر سعیدیان‌فر|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)|فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم]]، ج۲، ص ۱۶۷.</ref>.
# نذیر بودن [[پیامبر]] برای جهانیان با دو صف فرقان و [[عبودیت]] قابل [[تأمل]] و توجه است. {{متن قرآن|تَبَارَكَ الَّذِي نَزَّلَ الْفُرْقَانَ عَلَى عَبْدِهِ لِيَكُونَ لِلْعَالَمِينَ نَذِيرًا}}<ref>[[محمد جعفر سعیدیان‌فر|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)|فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم]]، ج۲، ص ۱۶۷.</ref>.


== منابع ==
== منابع ==
۱۱۸٬۲۸۱

ویرایش