تربیت در معارف و سیره فاطمی: تفاوت میان نسخه‌ها

== ویژگی‌های [[تربیت اسلامی]] ==

نکته دیگر آنکه منظور ما از [[تربیت]] در این فصل مفهوم عام آن است که شامل [[تعلیم]] نیز خواهد بود؛ چنان که منظور از ویژگی‌ها، مجموعه‌ای از [[باورها]] و عمل است که [[خداوند]] امکان تحقق آنها را در ذات [[انسان]] فراهم کرده است و انسان در پرتو [[تربیت اسلامی]] و با کمک و [[راهنمایی]] [[مربیان الهی]]، یعنی [[پیامبران]] و [[امامان معصوم]] {{عم}} آنها را در نفس خویش پدید می‌آورد و بالنده می‌سازد و در [[روابط اجتماعی]] عینیت می‌بخشد.<ref>[[علی رفیعی|رفیعی، علی]]، [[درآمدی بر سیره فاطمی (کتاب)|درآمدی بر سیره فاطمی]]، ص ۱۱.</ref>

== ویژگی‌ها ==

۱. [[الهی]] بودن: تربیت اسلامی تربیتی الهی است و ریشه در [[ایمان]] و [[فطرت آدمی]] دارد. [[پیامبر اکرم]] {{صل}} در [[حدیث]] معروف می‌فرماید:

گستره [[تربیت الهی]] - طبق آنچه در [[قرآن کریم]] آمده است - باره همه افراد [[بشر]]، چه پیامبران و چه افراد عادی را در بر می‌گیرد. [[آیات]] زیادی به موضوع تربیت الهی [[رهبران دینی]] اشاره دارد<ref>به عنوان نمونه ر. ک: {{متن قرآن|وَإِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلَائِكَةِ إِنِّي جَاعِلٌ فِي الْأَرْضِ خَلِيفَةً قَالُوا أَتَجْعَلُ فِيهَا مَنْ يُفْسِدُ فِيهَا وَيَسْفِكُ الدِّمَاءَ وَنَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَنُقَدِّسُ لَكَ قَالَ إِنِّي أَعْلَمُ مَا لَا تَعْلَمُونَ}} «و (یاد کن) آنگاه را که پروردگارت به فرشتگان فرمود: می‌خواهم جانشینی در زمین بگمارم، گفتند: آیا کسی را در آن می‌گماری که در آن تباهی می‌کند و خون‌ها می‌ریزد در حالی که ما تو را با سپاس، به پاکی می‌ستاییم و تو را پاک می‌شمریم؛ فرمود: من چیزی می‌دانم که شما نمی‌دانید» سوره بقره، آیه ۳۰؛ {{متن قرآن|وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ إِنَّ اللَّهَ قَدْ بَعَثَ لَكُمْ طَالُوتَ مَلِكًا قَالُوا أَنَّى يَكُونُ لَهُ الْمُلْكُ عَلَيْنَا وَنَحْنُ أَحَقُّ بِالْمُلْكِ مِنْهُ وَلَمْ يُؤْتَ سَعَةً مِنَ الْمَالِ قَالَ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَاهُ عَلَيْكُمْ وَزَادَهُ بَسْطَةً فِي الْعِلْمِ وَالْجِسْمِ وَاللَّهُ يُؤْتِي مُلْكَهُ مَنْ يَشَاءُ وَاللَّهُ وَاسِعٌ عَلِيمٌ}} «و پیامبرشان به آنان گفت: خداوند طالوت را به پادشاهی شما گمارده است، گفتند: چگونه او را بر ما پادشاهی تواند بود با آنکه ما از او به پادشاهی سزاوارتریم و در دارایی (هم) به او گشایشی نداده‌اند. گفت: خداوند او را بر شما برگزیده و بر گستره دانش و (نیروی) تن او افزوده است و خداوند پادشاهی خود را به هر که خواهد می‌دهد و خداوند نعمت‌گستری داناست» سوره بقره، آیه ۲۴۷؛ {{متن قرآن|وَلَوْلَا فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكَ وَرَحْمَتُهُ لَهَمَّتْ طَائِفَةٌ مِنْهُمْ أَنْ يُضِلُّوكَ وَمَا يُضِلُّونَ إِلَّا أَنْفُسَهُمْ وَمَا يَضُرُّونَكَ مِنْ شَيْءٍ وَأَنْزَلَ اللَّهُ عَلَيْكَ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَعَلَّمَكَ مَا لَمْ تَكُنْ تَعْلَمُ وَكَانَ فَضْلُ اللَّهِ عَلَيْكَ عَظِيمًا}} «و اگر بخشش و بخشایش خداوند بر تو نبود گروهی از ایشان به بیراه کردن تو کوشیده بودند حال آنکه جز خودشان را بیراه نمی‌کنند و به تو هیچ زیانی نمی‌رسانند و خداوند کتاب و فرزانگی بر تو فرو فرستاد و به تو چیزی آموخت که نمی‌دانستی و بخشش خداوند بر تو سترگ است» سوره نساء، آیه ۱۱۳؛ {{متن قرآن|وَوَهَبْنَا لَهُ إِسْحَاقَ وَيَعْقُوبَ نَافِلَةً وَكُلًّا جَعَلْنَا صَالِحِينَ}} «و اسحاق را و افزون بر آن (نوه‌اش) یعقوب را به او بخشیدیم و همه را (مردمی) شایسته کردیم» سوره انبیاء، آیه ۷۲؛ {{متن قرآن|اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ * خَلَقَ الإِنسَانَ مِنْ عَلَقٍ * اقْرَأْ وَرَبُّكَ الأَكْرَمُ * الَّذِي عَلَّمَ بِالْقَلَمِ * عَلَّمَ الإِنسَانَ مَا لَمْ يَعْلَمْ}} «بخوان به نام پروردگار خویش که آفرید * آدمی را از خونپاره‌ای فروبسته آفرید * بخوان و (بدان که) پروردگار تو گرامی‌ترین است * همان که با قلم آموزش داد * به انسان آنچه نمی‌دانست آموخت» سوره علق، آیه ۱-۵.</ref>. در خصوص [[تربیت الهی]] نسبت به سایر [[بندگان]] در [[آیات]] مربوط به [[بعثت پیامبر]] {{صل}} اشاره شده است، از قبیل:

پیامبران و [[امامان]] {{عم}} نیز در [[ابلاغ]] و [[تبیین احکام الهی]] نقش [[هدایتی]] ایفا می‌کنند:

[[خداوند]]، علاوه بر پیامبران {{عم}} از طریق قوای درونی، یعنی [[خرد]] [[آدمی]] که در وجود او تعبیه کرده، به [[هدایت]] [[انسان]] پرداخته است و انسان در پرتو برخورداری از [[قدرت]] [[عقلانی]] و [[گرایش]] طبیعی به [[حق‌جویی]] و [[خداشناسی]] به حرکت خود در [[مسیر حق]] و [[صراط مستقیم]] ادامه می‌دهد.

معرفی [[مریم]] به عنوان الگوی شایسته همه مؤمنان در حالی است که [[رسول گرامی اسلام]] – بزرگ‌ترین [[مفسر قرآن]] - مریم را [[سرور]] [[بانوان]] زمانه خویش معرفی می‌کند؛ ولی [[حضرت فاطمه]] {{س}} را سرور و سرآمد جمله [[زنان]] در طول [[تاریخ]]:

{{متن حدیث|إِنَّهَا لَسَيِّدَةُ نِسَاءِ الْعَالَمِينَ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَ هِيَ سَيِّدَةُ نِسَاءِ عَالَمِهَا فَقَالَ {{صل}}: ذَاكَ لِمَرْيَمَ بِنْتِ عِمْرَانَ فَأَمَّا ابْنَتِي فَاطِمَةُ فَهِيَ سَيِّدَةُ نِسَاءِ الْعَالَمِينَ مِنَ الْأَوَّلِينَ وَ الْآخِرِينَ}}<ref>بحارالانوار، ج۴۳، ص۲۴.</ref>.

بدین‌سان، [[فضیلت]] و [[سروری]] فاطمه {{ع}} بر [[آسیه]] و مریم ثابت می‌شود. او پاره تن [[رسول خدا]] {{صل}} و وجودش استمرار وجود «[[اسوه حسنه]]» است؛ از این رو، [[سیره]] فاطمه {{س}} همچون [[سیره رسول خدا]] {{صل}} برای همه اعم از [[زن]] و مرد [[حجت]] است.<ref>[[علی رفیعی|رفیعی، علی]]، [[درآمدی بر سیره فاطمی (کتاب)|درآمدی بر سیره فاطمی]]، ص ۱۳.</ref>