جهیزیه حضرت فاطمه: تفاوت میان نسخه‌ها

'''مهریه و جهیزیه زهرا {{س}}‌''' از لوازم ساده تشکیل شده بود که بیشتر آنها سفالی بود، به‌گونه‌ای که وقتی [[رسول اکرم]] {{صل}} آنها را مشاهده کرد [[گریه]] کرده و فرمودند: "خدایا! این [[زندگی]] را بر خانواده‌ای که بیشتر ظروف آنها سفالین است، [[خجسته]] گردان".

== مهریه و جهیزیه زهرا {{س}}‌==

شروع [[زندگی]] مشترک [[فاطمه]] و علی {{ع}} با مراسمی ساده و [[بی‌آلایش]] و ابتدایی‌ترین لوازم زندگی، در خانه‌ای گلین همراه بود. جهیزیه بانوی نمونه [[اسلام]] عبارت بود از:

# پیراهن، یک قواره به هفت درهم‌؛

# مقنعه، یک عدد، به چهار درهم‌؛

# قطیفه مشکی خیبری، یک عدد؛

# تخت [[خواب]] چوبی که دور آن با لیف خرما پیچیده شده بود؛

# دو عدد تشک کتان [[مصری]] که یکی با پشم گوسفند و دیگری با لیف خرما پر شده بود؛

# چهار عدد بالش از پوست دباغی شده [[طائف]] که با إذخر (نوعی [[گیاه]] معطّر) پر شده بود؛

# پرده پشمی، یک عدد؛

# یک روانداز سیاه خیبری؛

# دستاس (آسیاب دستی)، یک عدد؛

# دلو چرمی، یک عدد؛

# تشت مسی، یک عدد؛

# قدح بزرگی ویژه دوشیدن شیر؛

# تنگ آب‌خوری، یک عدد؛

# آفتابه‌ای قیراندود؛

# سبوی گلی سبز رنگ، یک عدد؛

# کوزه سفالی، دو عدد؛

# سفره چرمی، یک عدد؛

# چادر قطرانی، یک عدد؛

# کاسه‌ای چوبی برای شیر؛

بعضی از [[اصحاب]] جهیزیه فاطمه {{س}} را طبق [[دستور پیامبر]]، خریدند که قیمت آنها فقط ۶۳ درهم شد. آن حضرت مقداری از باقی مانده [[پول]] را به [[بلال]] سپرد تا برای فاطمه [[عطر]] و مواد [[خوشبو]] کننده بخرد و مقداری را در [[اختیار]] [[ام‌ایمن]] نهاد تا وسایل ضروری را بخرد و بقیه را به [[ام‌سلمه]] سپرد و از او خواست که این مبلغ را نگه دارد<ref>مناقب آل ابی طالب، ج۳، ص۴۰۱؛ مقالات الزهرا، ص۱۳۷.</ref>.

خریداران این اثاثیه اظهار داشتند: همه این اشیاء را [[خدمت]] رسول خدا {{صل}} آورده و مقابل حضرت نهادیم. وقتی [[رسول اکرم]] {{صل}} بدان‌ها نگریست به [[گریه]] افتاد و اشک‌های مبارکش جاری شد و سپس سرش را به [[آسمان]] بلند کرد و عرضه داشت: خدایا! این [[زندگی]] را بر خانواده‌ای که بیشتر ظروف آنها سفالین است، [[خجسته]] گردان<ref>{{متن حدیث|اللهم بورك لأهل بيت جل آنيتهم من الخزف}}، مناقب ابن شهر آشوب، ج۳، ص۳۵۳؛ کشف الغمه، ج۱، ص۳۵۹؛ امالی، ص۴۰؛ اعیان الشیعه، ج۱، ص۳۱۲.</ref>.

سپس علی {{ع}} خانه‌اش را مرتّب ساخت و کف اطاق و منزل را با ماسه‌های نرم پوشاند و چوبی را میان دو دیوار [[نصب]] کرد تا لباس‌هایشان را بر آن بیاویزند، و [[زمین]] اطاق را با پوست دباغی شده گوسفند فرش کرد و بالش‌هایی از لیف خرما در آن قرار داد.

از [[ابویزید مدینی]] نقل شده گفت: آن‌گاه که [[فاطمه زهرا]] {{س}} به [[خانه علی]] {{ع}} رفت، در منزل آن حضرت جز ماسه‌هایی که به زمین گسترده شده بود و چند بالش و کوزه‌ای گلی و آب‌خوری سفالین، چیز دیگری وجود نداشت<ref>فاطمة الزهرا بهجة قلب المصطفی، ص۴۷۷، به نقل از مناقب احمد ابن حنبل.</ref>.<ref>[[سید منذر حکیم|حکیم، سید منذر]]، [[پیشوایان هدایت ج۳ (کتاب)|پیشوایان هدایت]] ج۳ ص ۱۰۵؛ [[حیدر مظفری ورسی|مظفری ورسی، حیدر]]، [[مادران چهارده معصوم (کتاب)|مادران چهارده معصوم]] ص ۹۸.</ref>

== جهیزیه ==

[[رسول خدا]] {{صل}} نیز از [[دارایی]] خود، جهیزیه‌ای برای [[فاطمه]] {{س}} تهیه نکرد، بلکه از [[پول]] فروش [[زره علی]] {{ع}}، مبلغی را به [[بلال]] سپرد تا با آن [[عطر]] بخرد<ref>طبری امامی، محمد بن جریر، دلائل الامامه، ص۸۷؛ مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج۱۰۱، ص۸۸.</ref>. مبلغی نیز به [[ابوبکر]] داد تا با آن [[لباس]] و وسایل خانه تهیه کند و [[عمار]] و برخی دیگر از [[اصحاب]] را نیز همراه او روانه کرد<ref>طوسی، محمد بن حسن، الامالی، ص۴۰؛ مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج۴۳، ص۹۴.</ref>.

جهیزیه خریداری شده از این قرار بود: یک پیراهن به [[ارزش]] هفت درهم، یک روسری به ارزش چهار درهم، حوله‌ای سیاه‌رنگ از تولیدات منطقه [[خیبر]]، تخت به همراه روتختی، دو تشک [[مصری]] که یکی از آنها از لیف خرما و دیگری از پشم گوسفند پر شده بود، چهار پشتی محصول [[طائف]] که از برگ [[گیاه]] اذخر پر شده بود، یک پرده پشمین، یک [[حصیر]] ساخت منطقه هجر، آسیاب دستی، یک تشت بزرگ مسی، کاسه‌ای چوبین برای دوشیدن شیر، یک ظرف آبخوری، [[مشک]] آب، آفتابه قیراندود شده، سبویی با لعاب سبزرنگ و کوزه‌های سفالین<ref>طوسی، محمد بن حسن، الامالی، ص۴۰ - ۴۱؛ ابن شهر آشوب، مناقب آل ابی طالب، ج۳، ص۱۲۹؛ مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج۴۳، ص۹۴.</ref>. در برخی منابع به زیرانداز چرمین و [[عبا]] نیز اشاره شده است. [[پیامبر]] {{صل}} هنگام وارسی جهیزیه، از [[خداوند]] خواست که این جهیزیه ساده را برای این [[خانواده]] [[مبارک]] گرداند<ref>طوسی، محمد بن حسن، الامالی، ص۴۱؛ مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج۴۳، ص۹۴.</ref> و بنا بر [[نقلی]]، [[دعا]] کرد: «بارالها، مبارک گردان برای کسانی که بیشتر ظروف آنان سفالین است»<ref>خوارزمی، موفق بن احمد، المناقب، ص۳۴۹؛ اربلی، علی بن عیسی، کشف الغمة، ج۱، ص۳۶۹؛ علامه حلی، حسن بن یوسف، کشف الیقین، ص۱۹۷؛ مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج۴۳، ص۱۳۰.</ref>.

علی {{ع}} نیز در [[منزل]] خود اثاثیه‌ای ساده آماده کرده بود: پوست گوسفندی که هم زیرانداز بود<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۲۲؛ ابن ماجه قزوینی، سنن ابن ماجه، ج۲، ص۱۳۹۱؛ طبری، احمد بن عبدالله، ذخائرالعقبی، ص۳۵.</ref> و هم روی دیگرش جایگاه علوفه دادن به شتر بارکش<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۲۲؛ ابن عساکر، تاریخ مدینة دمشق، ج۴۲، ص۳۷۶.</ref>. کف اتاق را با ماسه نرم پوشانده بود و تکه چوبی بین دو دیوار قرار داده بود برای آویختن [[لباس]]<ref>ابن شهر آشوب، مناقب آل ابی طالب، ج۳، ص۱۲۹؛ مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج۴۳، ص۱۱۴.</ref>. دیگر اثاث او بالش، [[مشک]]، کاسه، کوزه، سبو و الک بود<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۲۴.</ref>. چوبی نیز برای آویختن مَشک به دیوار زده بود که با پرده‌ای پوشانده شده بود<ref>طبرسی، حسن بن فضل، مکارم الاخلاق، ص۱۳۱؛ مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج۴۳، ص۱۱۷.</ref>.

به [[دستور پیامبر]] {{صل}}، برخی از [[زنان]]، [[خانه]] [[حضرت علی]] {{ع}} را برای [[عروسی]] آماده ساختند<ref>ابن ماجه قزوینی، سنن ابن ماجه، ج۱، ص۶۱۶؛ دیار بکری، حسین بن محمد، تاریخ الخمیس، ج۱، ص۴۱۱-۴۱۲.</ref>. پس از [[نماز]] عشا، [[رسول الله]] {{صل}} برای دیدن خانه رفت و برای خانواده جدید دعا کرد<ref>دیار بکری، حسین بن محمد، تاریخ الخمیس، ج۱، ص۴۱۲.</ref>.

منزلی که اکنون [[بیت]] [[فاطمه]] {{س}} نام دارد و محل سکونت ایشان بوده است، در آغاز از آن شخصی به نام [[حارثة بن نعمان]] بود. منزل پیامبر {{صل}} و [[همسران]] ایشان نیز در [[ملک]] وی بود. طبق نقلی، شروع [[زندگی]] مشترک فاطمه {{س}} با همسرش در همین منزل بود<ref>طبرسی، فضل بن حسن، اعلام الوری، ج۱، ص۱۶۱.</ref>. مطابق این گزارش، [[زندگی]] این زوج آسمانی در همین [[منزل]] آغاز شد و پایان یافت. بنا بر گزارشی دیگر، منزلی که [[امام علی]] {{ع}} در ابتدای زندگی مشترک خویش آماده ساخته بود، غیر از منزل کنونی بوده و با منزل [[پیامبر]] {{صل}} فاصله داشته است. با درخواست [[فاطمه]] {{س}} از پیامبر {{صل}}، [[حارثه]] متوجه موضوع گردید و با علاقه و احترامی ویژه - که [[دعای خیر]] پیامبر {{صل}} را به دنبال داشت - منزلی را در مجاورت منزل پیامبر {{صل}} در [[اختیار]] [[حضرت فاطمه]] {{س}} و علی {{ع}} قرار داد<ref>ابن سعد، الطبقات الکبری، ج۸، ص۲۲؛ ابن حجر عسقلانی، الاصابة، ج۸، ص۲۶۴.</ref>.<ref>[[سید محمد کاظم طباطبایی|طباطبایی، سید محمد کاظم]]، [[ازدواج فاطمه (مقاله)| مقاله «ازدواج فاطمه»]]، [[دانشنامه فاطمی ج۱ (کتاب)|دانشنامه فاطمی]]، ج۱، ص ۱۳۹.</ref>