عرش در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

۷ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۵ اوت ۲۰۲۲
جز
خط ۶: خط ۶:
}}
}}


==مقدمه==
== مقدمه ==
یکی از مفاهیم پرکاربرد [[قرآن]] که از معنای مادی آن یعنی تخت گرفته شده و گوهر دیگری پیدا کرده، کلمه [[عرش]] است. بیان عرش با نوع [[غیبی]] آن یکی از [[معارف]] [[تعلیم]] داده شده [[پیامبر]] و [[اخبار]] [[ملکوتی]] است. مثلاً، در قرآن [[عرش خدا]] مرکز [[فرماندهی]] و استیلای بر [[عالم هستی]] است. عرش از کلماتی است که در زبان [[مردم]] به [[کار]] می‌رفته و شناخته شده بوده و حتی در سوره‌های نخست [[نزول]] این کلمه آمده: {{متن قرآن|ذِي قُوَّةٍ عِنْدَ ذِي الْعَرْشِ مَكِينٍ}}<ref>«توانمندی که نزد آن دارنده اورنگ (فرمانفرمایی جهان)، جایگاهی بلند دارد،» سوره تکویر، آیه ۲۰.</ref>. درباره [[خدا]] می‌گوید چنین وصفی دارد که عرش او بلند مرتبه است. اما مراتب و درجاتی از معنا را دارد که جای بررسی است، چنان‌که سخنان بسیار دیگری مطرح است، اما آن‌چه به پیامبر و جایگاه او مرتبط است و بیان [[معارف غیبی]] [[خداوند]] برای پیامبر است، در این مدخل آورده می‌شود.
یکی از مفاهیم پرکاربرد [[قرآن]] که از معنای مادی آن یعنی تخت گرفته شده و گوهر دیگری پیدا کرده، کلمه [[عرش]] است. بیان عرش با نوع [[غیبی]] آن یکی از [[معارف]] [[تعلیم]] داده شده [[پیامبر]] و [[اخبار]] [[ملکوتی]] است. مثلاً، در قرآن [[عرش خدا]] مرکز [[فرماندهی]] و استیلای بر [[عالم هستی]] است. عرش از کلماتی است که در زبان [[مردم]] به [[کار]] می‌رفته و شناخته شده بوده و حتی در سوره‌های نخست [[نزول]] این کلمه آمده: {{متن قرآن|ذِي قُوَّةٍ عِنْدَ ذِي الْعَرْشِ مَكِينٍ}}<ref>«توانمندی که نزد آن دارنده اورنگ (فرمانفرمایی جهان)، جایگاهی بلند دارد،» سوره تکویر، آیه ۲۰.</ref>. درباره [[خدا]] می‌گوید چنین وصفی دارد که عرش او بلند مرتبه است. اما مراتب و درجاتی از معنا را دارد که جای بررسی است، چنان‌که سخنان بسیار دیگری مطرح است، اما آن‌چه به پیامبر و جایگاه او مرتبط است و بیان [[معارف غیبی]] [[خداوند]] برای پیامبر است، در این مدخل آورده می‌شود.


خط ۱۶: خط ۱۶:
#{{متن قرآن|هُوَ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ يَعْلَمُ مَا يَلِجُ فِي الْأَرْضِ وَمَا يَخْرُجُ مِنْهَا وَمَا يَنْزِلُ مِنَ السَّمَاءِ وَمَا يَعْرُجُ فِيهَا وَهُوَ مَعَكُمْ أَيْنَ مَا كُنْتُمْ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ}}<ref>«اوست که آسمان‌ها و زمین را در شش روز آفرید سپس بر اورنگ (فرمانفرمایی جهان) استیلا یافت؛ آنچه به زمین درون می‌رود یا از آن برون می‌آید و آنچه از آسمان فرود می‌آید یا به آن فرا می‌رود می‌داند و هر جا باشید او با شماست و خداوند به آنچه انجام می‌دهید بیناست» سوره حدید، آیه ۴.</ref>.
#{{متن قرآن|هُوَ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ يَعْلَمُ مَا يَلِجُ فِي الْأَرْضِ وَمَا يَخْرُجُ مِنْهَا وَمَا يَنْزِلُ مِنَ السَّمَاءِ وَمَا يَعْرُجُ فِيهَا وَهُوَ مَعَكُمْ أَيْنَ مَا كُنْتُمْ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ}}<ref>«اوست که آسمان‌ها و زمین را در شش روز آفرید سپس بر اورنگ (فرمانفرمایی جهان) استیلا یافت؛ آنچه به زمین درون می‌رود یا از آن برون می‌آید و آنچه از آسمان فرود می‌آید یا به آن فرا می‌رود می‌داند و هر جا باشید او با شماست و خداوند به آنچه انجام می‌دهید بیناست» سوره حدید، آیه ۴.</ref>.


==نکات==
== نکات ==
در [[آیات]] فوق این موضوعات مطرح گردیده است:  
در [[آیات]] فوق این موضوعات مطرح گردیده است:  
# [[خداوند]] به [[پیامبر]] خطاب می‌کند که پس اگر روی برتافتند {{متن قرآن|فَإِنْ تَوَلَّوْا}} بگو: [[خدا]] مرا بس است. هیچ معبودی جز او نیست. بر او [[توکل]] کردم {{متن قرآن|فَقُلْ حَسْبِيَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ}} و او [[پروردگار]] عرش بزرگ است {{متن قرآن|وَهُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ}}؛
# [[خداوند]] به [[پیامبر]] خطاب می‌کند که پس اگر روی برتافتند {{متن قرآن|فَإِنْ تَوَلَّوْا}} بگو: [[خدا]] مرا بس است. هیچ معبودی جز او نیست. بر او [[توکل]] کردم {{متن قرآن|فَقُلْ حَسْبِيَ اللَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ}} و او [[پروردگار]] عرش بزرگ است {{متن قرآن|وَهُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ}}؛
#پیامبر [[مأمور]] [[احتجاج]] با [[مشرکان]]، برای [[نفی]] [[خدایان]] متعدد، [[دلیل]] راه نیافتن آنان بر صاحب عرش {{متن قرآن|قُلْ لَوْ كَانَ مَعَهُ آلِهَةٌ كَمَا يَقُولُونَ إِذًا لَابْتَغَوْا إِلَى ذِي الْعَرْشِ سَبِيلًا}}، {{متن قرآن|قُلْ مَنْ رَبُّ السَّمَاوَاتِ السَّبْعِ وَرَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ}}؛  
# پیامبر [[مأمور]] [[احتجاج]] با [[مشرکان]]، برای [[نفی]] [[خدایان]] متعدد، [[دلیل]] راه نیافتن آنان بر صاحب عرش {{متن قرآن|قُلْ لَوْ كَانَ مَعَهُ آلِهَةٌ كَمَا يَقُولُونَ إِذًا لَابْتَغَوْا إِلَى ذِي الْعَرْشِ سَبِيلًا}}، {{متن قرآن|قُلْ مَنْ رَبُّ السَّمَاوَاتِ السَّبْعِ وَرَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيمِ}}؛  
#نزدیک شدن [[پیامبر]] به [[عرش الهی]]، در [[قیامت]]. {{متن قرآن|وَتَرَى الْمَلَائِكَةَ حَافِّينَ مِنْ حَوْلِ الْعَرْشِ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَقُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْحَقِّ وَقِيلَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ}}<ref>«و فرشتگان را می‌بینی که پیرامون اورنگ (فرمانفرمایی خداوند) حلقه بسته‌اند؛ با سپاس پروردگارشان را به پاکی می‌ستایند و میان آنان به راستی (و درستی) داوری خواهد شد و گفته می‌شود: سپاس خداوند پروردگار جهانیان را» سوره زمر، آیه ۷۵.</ref>؛
# نزدیک شدن [[پیامبر]] به [[عرش الهی]]، در [[قیامت]]. {{متن قرآن|وَتَرَى الْمَلَائِكَةَ حَافِّينَ مِنْ حَوْلِ الْعَرْشِ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَقُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْحَقِّ وَقِيلَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ}}<ref>«و فرشتگان را می‌بینی که پیرامون اورنگ (فرمانفرمایی خداوند) حلقه بسته‌اند؛ با سپاس پروردگارشان را به پاکی می‌ستایند و میان آنان به راستی (و درستی) داوری خواهد شد و گفته می‌شود: سپاس خداوند پروردگار جهانیان را» سوره زمر، آیه ۷۵.</ref>؛
#در [[آیه]] ششم می‌گوید: اوست آن کس که [[آسمان‌ها]] و [[زمین]] را در شش هنگام آفرید {{متن قرآن|هُوَ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ}} «و اوست که آسمان‌ها و زمین را در شش [[روز]] آفرید” آن گاه بر [[عرش]] [[استیلا]] یافت» {{متن قرآن|ثُمَّ اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ}} آن‌چه در زمین درآید و آن‌چه از آن برآید {{متن قرآن|يَعْلَمُ مَا يَلِجُ فِي الْأَرْضِ وَمَا يَخْرُجُ مِنْهَا}} و آن‌چه از [[آسمان]] فرود آید و آن‌چه در آن بالا [[رود]] همه را می‌داند {{متن قرآن|وَمَا يَنْزِلُ مِنَ السَّمَاءِ وَمَا يَعْرُجُ فِيهَا}} و هر کجا باشید او با شماست {{متن قرآن|وَهُوَ مَعَكُمْ أَيْنَ مَا كُنْتُمْ}} و [[خدا]] به هر چه می‌کنید بیناست. {{متن قرآن|وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ}}<ref>[[محمد جعفر سعیدیان‌فر|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)|فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم]]، ج۲، ص۵۱.</ref>.
# در [[آیه]] ششم می‌گوید: اوست آن کس که [[آسمان‌ها]] و [[زمین]] را در شش هنگام آفرید {{متن قرآن|هُوَ الَّذِي خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ فِي سِتَّةِ أَيَّامٍ}} «و اوست که آسمان‌ها و زمین را در شش [[روز]] آفرید” آن گاه بر [[عرش]] [[استیلا]] یافت» {{متن قرآن|ثُمَّ اسْتَوَى عَلَى الْعَرْشِ}} آن‌چه در زمین درآید و آن‌چه از آن برآید {{متن قرآن|يَعْلَمُ مَا يَلِجُ فِي الْأَرْضِ وَمَا يَخْرُجُ مِنْهَا}} و آن‌چه از [[آسمان]] فرود آید و آن‌چه در آن بالا [[رود]] همه را می‌داند {{متن قرآن|وَمَا يَنْزِلُ مِنَ السَّمَاءِ وَمَا يَعْرُجُ فِيهَا}} و هر کجا باشید او با شماست {{متن قرآن|وَهُوَ مَعَكُمْ أَيْنَ مَا كُنْتُمْ}} و [[خدا]] به هر چه می‌کنید بیناست. {{متن قرآن|وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ}}<ref>[[محمد جعفر سعیدیان‌فر|سعیدیان‌فر]] و [[سید محمد علی ایازی|ایازی]]، [[فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم ج۱ (کتاب)|فرهنگ‌نامه پیامبر در قرآن کریم]]، ج۲، ص۵۱.</ref>.


== منابع ==
== منابع ==
۱۱۸٬۲۸۱

ویرایش