محبت اهل بیت در معارف و سیره نبوی: تفاوت میان نسخه‌ها

== [[مهرورزی]] به [[اهل بیت]] {{عم}} ==

[[بدیهی]] است ابراز [[محبت به خاندان پیامبر]] که الگوهای [[هدایت]] و [[سعادت بشری]] هستند، از آسان‌ترین راه‌های هدایت است. کسی که به آن خاندان مهر ورزد، پیرو آنان می‌شود و آنها را الگوی [[زندگی]] خویش قرار می‌دهد و با پیروی از آنها [[راه کمال]] و [[سعادت]] می‌پوید و سرانجام هدایت می‌شود. در این صورت، [[هدف]] نهایی [[پیامبران]] که همان هدایت [[بشر]] است، تحقق می‌یابد. از این‌رو، [[رسول خدا]] {{صل}} می‌فرماید: {{متن حدیث|أَسَاسُ الْإِسْلاَمِ حُبِّي وَ حُبُّ أَهْلِ بَيْتِي‌}}؛ «پایه و [[اساس اسلام]]، مهرورزی به من و خاندان من است»<ref>علاءالدین علی متقی بن حسام الدین هندی، کنزالعمال، ج۱۲، ص۱۰۵.</ref>.

[[پیامبر خدا]] در این [[حدیث]] [[نورانی]]، کمال [[ایمان]] را [[مهرورزی]] به [[خاندان]] خویش معرفی کرده و مهر و [[محبت]] [[انسان]] به [[پیامبر]] و خاندانش را بر مهر و محبت انسان به خویشتن و خاندانش مقدم دانسته است؛ زیرا هستی انسان، [[طفیل]] هستی [[پیامبر اعظم]] {{صل}} و خاندان [[مطهر]] اوست. پس به شکرانه این [[نعمت الهی]] بایسته است انسان هستی خود را فدای هستی آنان کند و خود را به مهرورزی آنان ملزم کند. [[رسول خدا]] {{صل}} در سخن [[زیبایی]] در این باره فرموده است: «خود را بر [[دوستی]] با ما خاندان ملزم کنید؛ زیرا هر که [[خدای متعال]] را با مهر و محبت ما [[دیدار]] کند، به سبب [[شفاعت]] ما وارد [[بهشت]] شود. [[سوگند]] به خدایی که جانم در قبضه [[قدرت]] اوست، عمل هیچ بنده‌ای [[ارزش]] و سود نخواهد داشت مگر آنکه با [[شناخت]] از [[حق]] ما باشد»<ref>{{متن حدیث|الْزَمُوا مَوَدَّتَنَا أَهْلَ الْبَيْتِ فَإِنَّهُ مَنْ لَقِيَ اللَّهَ وَ هُوَ يَوَدُّنَا أَهْلَ الْبَيْتِ دَخَلَ الْجَنَّةَ بِشَفَاعَتِنَا وَ الَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا يَنْتَفِعُ عَبْدٌ بِعَمَلِهِ إِلَّا بِمَعْرِفَةِ حَقِّنَا}} شیخ مفید، امالی، ص۱۳، ح۱؛ نک: مرعشی شوشتری، احقاق الحق، ج۹، ص۴۲۸؛ ج۱۸، ص۴۶۴ و ۵۰۱؛ ینابیع الموده، ص۴۶۵.</ref>.

به [[راستی]]، مهر و [[محبت به اهل بیت]] {{عم}} همان پایه‌های [[استوار]] [[دین]] است که ورود به بهشت برین را تضمین می‌کند. [[رسول اکرم]] {{صل}} در سخن دیگری محبت و دوستی [[اهل]] بیت‌{{عم}} را از ویژگی‌های [[مؤمنان]] [[پرهیزکار]] بر می‌شمارد و می‌فرماید: «ما [[اهل بیت]] را جز [[مؤمن]] پرهیزکار، [[دوست]] و جز [[منافق]] [[بدبخت]]، [[دشمن]] نمی‌دارد»<ref>{{متن حدیث|لَا يُحِبُّنَا أَهْلَ الْبَيْتِ إِلَّا مُؤْمِنٌ تَقِيٌّ وَ لَا يُبْغِضُنَا إِلَّا مُنَافِقٌ شَقِيٌّ}}؛ محب الدین طبری، ذخائر العقبی، ص۱۸؛ صواعق المحرقه، ج۲، ص۵۰۰.</ref>.

آن [[حضرت]] در [[روایت]] زیبایی، [[پدران]] و [[مادران]] را به [[تربیت]] [[فرزندان]] بر اساس [[محبت اهل بیت]] {{عم}} سفارش می‌کند و می‌فرماید: «فرزندانتان را با سه ویژگی [[تربیت]] کنید: [[محبت]] بر پیامبرتان، [[مهرورزی]] به [[خاندان]] او و [[قرآن]] خواندن»<ref>{{متن حدیث|أَدِّبُوا أَوْلَادَكُمْ عَلَى ثَلَاثِ خَصَالٍ: حُبِّ نَبِيِّكُمْ، وَ حُبِّ أَهْلِ بَيْتِهِ، وَ قِرَائَةِ الْقُرْآنِ‌}} کنزالعمال، ج۱۶، ص۴۵۶، ح۴۵۴۰۹.</ref>.<ref>[[محمد حسین رحیمیان|رحیمیان، محمد حسین]]، [[اهل بیت از نگاه پیامبر اعظم (کتاب)|اهل بیت از نگاه پیامبر اعظم]] ص ۱۶.</ref>.

== [[پرهیز]] از [[دشمنی]] با [[اهل بیت]] {{عم}} ==

مسئله مهم دیگری که [[پیامبر خدا]] بر آن تأکید فراوانی داشت، پرهیز از دشمنی با اهل بیت {{عم}} است. آن [[حضرت]] در این باره می‌فرماید: «[[سوگند]] به آن‌که جانم در قبضه [[قدرت]] اوست، کسی ما اهل بیت را [[دشمن]] نمی‌دارد مگر آن‌که [[خدا]] وی را داخل [[دوزخ]] می‌کند».<ref>{{متن حدیث|وَ الَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَا يُبْغِضُنَا أَهْلَ الْبَيْتِ أَحَدٌ إِلَّا أَدْخَلَهُ اللَّهُ النَّارُ}}؛ مستدرک حاکم، ج۳، ص۱۶۲، ح۴۷۱۷؛ در المنثور، ج۵، ص۷۰۲؛ ینابیع المودة، ص۳۶۵.</ref>.

[[احمد بن حنبل]] در کتاب [[فضائل (کتاب)|فضائل]] به نقل از [[رسول خدا]] {{صل}} می‌نویسد: {{متن حدیث|مَنْ أَبْغَضَنَا أَهْلَ الْبَيْتِ فَهُوَ مُنَافِقٌ‌}}؛ «کسی که اهل بیت را دشمن بدارد، [[منافق]] است»<ref>فضایل احمد، ح۱۱۲۶؛ نک: ذخائر العقبی، ص۱۸؛ در المنثور، ج۶، ص۷؛ شیخ صدوق، عیون أخبار الرضا، ج۲، ص۷۲، ح۳۰۵؛ کنز العمال، ج۱۳، ص۱۰۶، ح۳۶۳۴۶.</ref>. بی‌تردید، [[منافقان]] در بدترین جایگاه دوزخ قرار دارند؛ زیرا آنان در ظاهر، مدافع [[اسلام]] و در [[حقیقت]]، دشمن سرسخت [[مسلمانان]] بودند و همواره ضربه‌های [[سختی]] بر اسلام وارد می‌آوردند و با توطئه‌های خود از اجرای اهداف والای [[پیامبر اسلام]] جلوگیری می‌کردند. از این‌رو، [[شناخت]] آنان بسیار ضروری بود. پیامبر خدا یکی از ملاک‌های [[شناسایی]] منافقان را دشمنی با اهل بیت {{عم}} معرفی کرده است. [[حاکم نیشابوری]] نیز به نقل از [[پیامبر اعظم]] {{صل}} می‌نویسد: «اگر فردی در میان [[رکن و مقام]] روی گام‌های خود بایستد، [[نماز]] بخواند و [[روزه]] بگیرد، آن‌گاه [[خدای متعال]] را در حالی که [[دشمن اهل بیت]] محمد {{صل}} است، [[دیدار]] کند، وارد دوزخ خواهد شد».<ref>{{متن حدیث|وَ لَوْ أَنَّ رَجُلًا صَفَّ قَدَمَيْهِ بَيْنَ الرُّكْنِ وَ الْمَقَامِ (أَيْ جَمَعَ قَدَمَیْهِ) فَصَلَّی وَ صَامَ ثُمَّ لَقِيَ اللهَ وَ هُوَ مُبْغِضٌ لِأَهْلِ بَیْتِ مُحَمَّدٍ {{صل}} دَخَلَ النَّارَ}}؛ مستدرک حاکم، ج۳، ص۱۶۱، ح۴۷۱۲؛ شیخ طوسی، امالی، ص۶۳۳، ح۱۳۰۳؛ کنز العمال، ج۱۲، ص۴۲، ح۳۳۹۱۰.</ref>.

در این [[روایت]]، [[رسول خدا]] {{صل}}، قبولی [[طاعت]] و [[عبادت]] فرد را به علاقه و [[محبت اهل بیت]] {{عم}} مشروط می‌داند. اهمیت این امر چنان است که اگر فردی بسیار [[عابد]] و [[مؤمن]] باشد، ولی در [[دل]] به [[اهل بیت پیامبر]] {{صل}} [[کینه]] ورزد، وارد [[دوزخ]] خواهد شد.<ref>[[محمد حسین رحیمیان|رحیمیان، محمد حسین]]، [[اهل بیت از نگاه پیامبر اعظم (کتاب)|اهل بیت از نگاه پیامبر اعظم]] ص ۱۸.</ref>.

== خدمت به اهل بیت ==

موضوع دیگری که [[پیامبر خدا]] همواره [[امت]] خود را به آن سفارش و [[تشویق]] می‌کرد، [[خدمت]] به [[اهل بیت]] {{عم}} و [[شاد کردن]] آنها بود. روشن است که خدمت به اهل بیت {{عم}}، مستلزم [[ارتباط]] با آنهاست که این ارتباط، موجب راه‌یابی [[انسان]] به [[شهر علم]] و [[فضیلت]] و بهره بردن از محضر [[امامان معصوم]] {{عم}} و [[رسیدن به کمال]] و [[سعادت]] خواهد بود. [[رسول گرامی اسلام]] در [[کلامی]] در این باره می‌فرماید: «هر که می‌خواهد به من [[متوسل]] شود و نزد من حقی داشته باشد که [[روز رستاخیز]] وی را [[شفاعت]] کنم، پس به اهل بیت من خدمت کند و آنها را شادمان گرداند».<ref>{{متن حدیث|مَنْ أَرَادَ التَّوَسُّلَ إِلَيَّ وَ أَنْ يَكُونَ لَهُ عِنْدِي يَدٌ أَشْفَعُ لَهُ بِهَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَلْيَصِلْ أَهْلَ بَيْتِي وَ يُدْخِلِ السُّرُورَ عَلَيْهِمْ}}؛ امالی شیخ صدوق، ص۳۱۰ و ۴۲۳، ح۹۴۷؛ احقاق الحق، ج۹، ص۴۲۴؛ بحارالانوار، ج۲۶، ص۲۲۷، ح۱؛ ینابیع المودة، ص۳۶۷.</ref>.

همان‌گونه که اشاره شد، خدمت کردن به اهل بیت {{عم}} در [[حقیقت]]، به سود فرد خدمت‌گزار است. امامان معصوم {{عم}} از خدمت هر [[انسانی]] بی‌نیازند و [[فرشتگان الهی]] همواره در خدمت آنان هستند. داستان جالبی نیز در این باره نقل شده است: روزی [[پیامبر اکرم]] {{صل}}، [[ابوذر]] را به [[خانه علی]] {{ع}} فرستاد تا او را فرا بخواند. ابوذر وارد [[خانه]] شد. دید آسیاب بی‌آنکه کسی آن را به کار اندازد، در حال آرد کردن گندم‌هاست. از این ماجرا شگفت‌زده شد و آن را به [[حضرت رسول]] گزارش کرد. پیامبر خدا {{صل}} در پاسخ [[شگفتی]] او فرمود: «ای [[اباذر]]! آیا نمی‌دانی [[خدای متعال]]، [[فرشتگان]] جهان‌گردی در روی [[زمین]] دارد که برای [[یاری]] [[آل محمد]] {{صل}} گماشته شده‌اند؟».<ref>{{متن حدیث|یَا أَبَاذَرٍّ! أَمَا عَلِمْتَ أَنَّ لِلَّهِ مَلَائِكَةً سَيَّاحِينَ فِي الْأَرْضِ قَدْ وُکِّلُوا بِمَعُونَةِ آلِ مُحَمَّدٍ}}؛ احقاق الحق، ج۸، ص۷۰۷؛ بحارالانوار، ج۴۳، ص۲۹، ح۳۴؛ ینابیع المودة، ص۳۶۷؛ سید مرتضی حسینی فیروزآبادی، فضائل الخمسه، ج۲، ص۱۲۴.</ref>.

== محبت به اهل بیت ==

[[پیوند قلبی]] و [[ارتباط]] درونی با بزرگان [[دین]] و شخصیت‌های [[الهی]]، اشباع کننده [[انگیزه]] کمال جویی و [[الگوپذیری]] در [[انسان]] است. کسانی که دلی مالامال از [[عشق به اهل بیت]] {{عم}} و اسوه‌های [[دینی]] دارند، در برابر امواج [[فساد]] و گرایش‌های منفی، [[مقاوم]] ترند. [[محبت]] و عشق به اهل بیت {{عم}} باید از مراحل ساده و [[عاطفی]] آغاز شود و در مراحل بعدی با [[بصیرت]] و [[شناخت]] بیشتری نهادینه گردد. هرچه محبت و دل‌باختگی و پیوندهای [[قلبی]] بیشتر باشد، هم رنگی و [[همراهی]] و [[هم دلی]] نیز بیشتر خواهد شد. انسان معمولاً شیفته کسی یا چیزی می‌شود که گره از کار او بگشاید و [[اهل بیت]] {{عم}} چون از [[مقربان]] درگاه الهی‌اند، می‌توانند [[شفیعان]] خوبی برای گره گشایی باشند. چنان که [[شیعیان]] از رهگذر [[توسل]] به این [[پاکان]]، بسیاری از نیازهای خود را برطرف کرده‌اند.

اهل بیت {{عم}} از نظر [[علم]]، [[زهد]]، [[قدرت]]، [[فصاحت]] و [[بلاغت]]، [[شجاعت]] و [[سخاوت]]، [[عبادت]] و [[عرفان]]، [[زیبایی]] و [[جمال]]، [[مردانگی]] و گذشت و [[احسان]]، [[صبر]] و [[مقاومت]] از همه [[انسان‌ها]] [[برتر]] و بالاترند. انسان‌های [[دوست]] دار اهل بیت {{عم}} می‌کوشند [[عشق]] صادقانه خود را با هم رنگی و [[هماهنگی]] با اهل بیت {{عم}} همراه سازند. آنان باید کاری کنند که خوشایند اهل بیت {{عم}} باشد و چنان [[رفتار]] کنند که مطلوب آنان باشد و راهی را بروند که آنان نشان داده‌اند. [[پیامبر اکرم]] {{صل}} در سفارشی به [[دوست داشتن]] اهل بیت {{عم}} می‌فرماید: {{متن حدیث|أَثْبَتُكُمْ قَدَماً عَلَى الصِّرَاطِ أَشَدُّكُمْ حُبّاً لِأَهْلِ بَيْتِي}}<ref>محمد محمدی ری‌شهری، میزان الحکمه، ج۷، ص۳۰۶۶.</ref>؛