جز
وظیفهٔ شمارهٔ ۵، قسمت دوم
HeydariBot (بحث | مشارکتها) جز (وظیفهٔ شمارهٔ ۵) |
HeydariBot (بحث | مشارکتها) |
||
| خط ۶: | خط ۶: | ||
| پرسش مرتبط = نعمت (پرسش) | | پرسش مرتبط = نعمت (پرسش) | ||
}} | }} | ||
==مقدمه== | == مقدمه == | ||
مراد آن دسته از نعمتهایی است که [[خداوند]] به [[پیامبر]] داده و برای ایجاد [[استقامت]] و [[صبر]] بر مشکلاتِ [[رسالت]]، آنها را [[یادآوری]] میکند. البته این [[نعمتها]] گاهی به خود [[پیامبر]] مربوط است، مانند [[هدایت]] و [[پناه دادن]] به او، [[شرح صدر]] دادن، تربیتهایی که در [[حق]] او روا داشته، و برخی [[نعمتها]] جنبه عمومی و شامل [[پیامبر]] و همه [[مسلمانان]] است، مانند [[نجات]] آنان از اذیتهای [[مشرکان]] [[قریش]]، [[فتح مکه]]، رفع [[ضلالت]] که عمده این [[آیات]] با تعبیر به [[نعمت]] آمده است. | مراد آن دسته از نعمتهایی است که [[خداوند]] به [[پیامبر]] داده و برای ایجاد [[استقامت]] و [[صبر]] بر مشکلاتِ [[رسالت]]، آنها را [[یادآوری]] میکند. البته این [[نعمتها]] گاهی به خود [[پیامبر]] مربوط است، مانند [[هدایت]] و [[پناه دادن]] به او، [[شرح صدر]] دادن، تربیتهایی که در [[حق]] او روا داشته، و برخی [[نعمتها]] جنبه عمومی و شامل [[پیامبر]] و همه [[مسلمانان]] است، مانند [[نجات]] آنان از اذیتهای [[مشرکان]] [[قریش]]، [[فتح مکه]]، رفع [[ضلالت]] که عمده این [[آیات]] با تعبیر به [[نعمت]] آمده است. | ||
#{{متن قرآن|إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحًا مُبِينًا * لِيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ وَيُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكَ وَيَهْدِيَكَ صِرَاطًا مُسْتَقِيمًا}}<ref>«بیگمان ما به تو پیروزی آشکاری دادیم * تا خداوند گناه پیشین و پسین تو را بیامرزد و نعمت خود را بر تو تمام گرداند و تو را به راهی راست رهنمون گردد» سوره فتح، آیه ۱-۲.</ref>. | #{{متن قرآن|إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحًا مُبِينًا * لِيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ وَيُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكَ وَيَهْدِيَكَ صِرَاطًا مُسْتَقِيمًا}}<ref>«بیگمان ما به تو پیروزی آشکاری دادیم * تا خداوند گناه پیشین و پسین تو را بیامرزد و نعمت خود را بر تو تمام گرداند و تو را به راهی راست رهنمون گردد» سوره فتح، آیه ۱-۲.</ref>. | ||
| خط ۲۱: | خط ۲۱: | ||
#{{متن قرآن|وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَالرَّسُولَ فَأُولَئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ وَالصِّدِّيقِينَ وَالشُّهَدَاءِ وَالصَّالِحِينَ وَحَسُنَ أُولَئِكَ رَفِيقًا}}<ref>«و آنان که از خداوند و پیامبر فرمان برند با کسانی که خداوند به آنان نعمت داده است از پیامبران و راستکرداران و شهیدان و شایستگان خواهند بود و آنان همراهانی نیکویند» سوره نساء، آیه ۶۹.</ref>. | #{{متن قرآن|وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَالرَّسُولَ فَأُولَئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ وَالصِّدِّيقِينَ وَالشُّهَدَاءِ وَالصَّالِحِينَ وَحَسُنَ أُولَئِكَ رَفِيقًا}}<ref>«و آنان که از خداوند و پیامبر فرمان برند با کسانی که خداوند به آنان نعمت داده است از پیامبران و راستکرداران و شهیدان و شایستگان خواهند بود و آنان همراهانی نیکویند» سوره نساء، آیه ۶۹.</ref>. | ||
#{{متن قرآن|وَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ لَوْ أَنْفَقْتَ مَا فِي الْأَرْضِ جَمِيعًا مَا أَلَّفْتَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ وَلَكِنَّ اللَّهَ أَلَّفَ بَيْنَهُمْ إِنَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ}}<ref>«و دلهای آنان را با هم پیوستگی داد؛ اگر همه آنچه را در زمین است میبخشیدی میان دلهای آنها پیوستگی نمیدادی اما خداوند ایشان را با هم پیوستگی داد؛ بیگمان او پیروزمندی فرزانه است» سوره انفال، آیه ۶۳.</ref>. | #{{متن قرآن|وَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ لَوْ أَنْفَقْتَ مَا فِي الْأَرْضِ جَمِيعًا مَا أَلَّفْتَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ وَلَكِنَّ اللَّهَ أَلَّفَ بَيْنَهُمْ إِنَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ}}<ref>«و دلهای آنان را با هم پیوستگی داد؛ اگر همه آنچه را در زمین است میبخشیدی میان دلهای آنها پیوستگی نمیدادی اما خداوند ایشان را با هم پیوستگی داد؛ بیگمان او پیروزمندی فرزانه است» سوره انفال، آیه ۶۳.</ref>. | ||
==نکات== | == نکات == | ||
در [[آیات]] فوق این درباره [[نعمت]] و اتمام آن موضوعات مختلف مطرح گردیده است: | در [[آیات]] فوق این درباره [[نعمت]] و اتمام آن موضوعات مختلف مطرح گردیده است: | ||
#بهرهمندی [[پیامبر]] از [[نعمتهای الهی]] که تمام کننده نعمتهای خود به [[پیامبر]] و [[پیروزی]] درخشان در [[صلح حدیبیه]]، است که این معنا با اتمام [[نعمت خداوند]] به [[پیامبر]] آمده است: {{متن قرآن|إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحًا مُبِينًا *... وَيُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكَ...}}؛ | # بهرهمندی [[پیامبر]] از [[نعمتهای الهی]] که تمام کننده نعمتهای خود به [[پیامبر]] و [[پیروزی]] درخشان در [[صلح حدیبیه]]، است که این معنا با اتمام [[نعمت خداوند]] به [[پیامبر]] آمده است: {{متن قرآن|إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحًا مُبِينًا *... وَيُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكَ...}}؛ | ||
#نعمتهای [[خدادادی]] به [[پیامبر]] [[شایسته]] ذکر و یاد کردن با زبان است: {{متن قرآن|وَأَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثْ}} معنایی که اگر [[یادآوری]] و انتساب به [[خدا]] باشد، [[خودستایی]] نخواهد بود؛ | # نعمتهای [[خدادادی]] به [[پیامبر]] [[شایسته]] ذکر و یاد کردن با زبان است: {{متن قرآن|وَأَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثْ}} معنایی که اگر [[یادآوری]] و انتساب به [[خدا]] باشد، [[خودستایی]] نخواهد بود؛ | ||
# [[شرح صدر]] از [[نعمتهای خدا]] به [[پیامبر]]: {{متن قرآن|أَلَمْ نَشْرَحْ لَكَ صَدْرَكَ}}؛ | # [[شرح صدر]] از [[نعمتهای خدا]] به [[پیامبر]]: {{متن قرآن|أَلَمْ نَشْرَحْ لَكَ صَدْرَكَ}}؛ | ||
#برداشته شدن بار [[گناه]] و اعطای [[مقام عصمت]]<ref>و بعضی گفتهاند: یعنی ما تو را حفظ نمودیم از تحمّل و ارتکاب گناه پس البتّه مقصود از وضع و برداشتن این است که بر او ثقلی و بار گرانی نباشد پس هر گاه معصوم شد بلیغتر است در اینکه بر او گناهی نباشد (ترجمه مجمع البیان، ج۲۷، ص۱۵۵).</ref>، از [[نعمتهای خدا]] به [[پیامبر]]: {{متن قرآن|وَوَضَعْنَا عَنْكَ وِزْرَكَ * الَّذِي أَنْقَضَ ظَهْرَكَ}}؛ | # برداشته شدن بار [[گناه]] و اعطای [[مقام عصمت]]<ref>و بعضی گفتهاند: یعنی ما تو را حفظ نمودیم از تحمّل و ارتکاب گناه پس البتّه مقصود از وضع و برداشتن این است که بر او ثقلی و بار گرانی نباشد پس هر گاه معصوم شد بلیغتر است در اینکه بر او گناهی نباشد (ترجمه مجمع البیان، ج۲۷، ص۱۵۵).</ref>، از [[نعمتهای خدا]] به [[پیامبر]]: {{متن قرآن|وَوَضَعْنَا عَنْكَ وِزْرَكَ * الَّذِي أَنْقَضَ ظَهْرَكَ}}؛ | ||
# [[رفعت]] نام و آوازه [[نیک]] [[پیامبر]] در [[جهان]]، از نعمتهای [[خدادادی]] به [[پیامبر]]: {{متن قرآن|وَرَفَعْنَا لَكَ ذِكْرَكَ}}؛ | # [[رفعت]] نام و آوازه [[نیک]] [[پیامبر]] در [[جهان]]، از نعمتهای [[خدادادی]] به [[پیامبر]]: {{متن قرآن|وَرَفَعْنَا لَكَ ذِكْرَكَ}}؛ | ||
#کامل شدن [[نعمتهای الهی]] بر [[انسانها]] و [[هدایت]] آنان با [[بعثت]] [[پیامبر اکرم]]: {{متن قرآن|...وَلِأُتِمَّ نِعْمَتِي عَلَيْكُمْ... * كَمَا أَرْسَلْنَا فِيكُمْ رَسُولًا... وَاشْكُرُوا لِي وَلَا تَكْفُرُونِ}}؛ | # کامل شدن [[نعمتهای الهی]] بر [[انسانها]] و [[هدایت]] آنان با [[بعثت]] [[پیامبر اکرم]]: {{متن قرآن|...وَلِأُتِمَّ نِعْمَتِي عَلَيْكُمْ... * كَمَا أَرْسَلْنَا فِيكُمْ رَسُولًا... وَاشْكُرُوا لِي وَلَا تَكْفُرُونِ}}؛ | ||
# [[امامان معصوم]] از [[خاندان پیامبر]] برگزیدگان و برخورداران از [[نعمتهای الهی]]: {{متن قرآن|أُولَئِكَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ... وَمِمَّنْ هَدَيْنَا وَاجْتَبَيْنَا}}<ref>{{متن قرآن|وَمِمَّنْ هَدَيْنَا وَاجْتَبَيْنَا}} برخی گفتهاند: از اینجا اول کلام است. یعنی از مردمی که هدایتشان کردیم و آنها را برگزیدیم، کسانی هستند که هر گاه آیات خدا را بشنوند، به سجده میافتند و میگریند. اما این قسمت، به خاطر دلالت کلام حذف شده است. از علی بن الحسین{{ع}} نقل شده است که مقصود ماییم. (ترجمه مجمع البیان، ج۱۵، ص۱۸۳).</ref>؛ | # [[امامان معصوم]] از [[خاندان پیامبر]] برگزیدگان و برخورداران از [[نعمتهای الهی]]: {{متن قرآن|أُولَئِكَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ... وَمِمَّنْ هَدَيْنَا وَاجْتَبَيْنَا}}<ref>{{متن قرآن|وَمِمَّنْ هَدَيْنَا وَاجْتَبَيْنَا}} برخی گفتهاند: از اینجا اول کلام است. یعنی از مردمی که هدایتشان کردیم و آنها را برگزیدیم، کسانی هستند که هر گاه آیات خدا را بشنوند، به سجده میافتند و میگریند. اما این قسمت، به خاطر دلالت کلام حذف شده است. از علی بن الحسین {{ع}} نقل شده است که مقصود ماییم. (ترجمه مجمع البیان، ج۱۵، ص۱۸۳).</ref>؛ | ||
# [[زید]]، پسرخوانده [[پیامبر]] و برخوردار از [[نعمتهای الهی]] و بهرهمند از انعام و [[احسان]] [[پیامبر]]: {{متن قرآن|وَإِذْ تَقُولُ لِلَّذِي أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَأَنْعَمْتَ عَلَيْهِ...}}؛ | # [[زید]]، پسرخوانده [[پیامبر]] و برخوردار از [[نعمتهای الهی]] و بهرهمند از انعام و [[احسان]] [[پیامبر]]: {{متن قرآن|وَإِذْ تَقُولُ لِلَّذِي أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَأَنْعَمْتَ عَلَيْهِ...}}؛ | ||
# [[اطاعت از پیامبر]]، زمینه ساز برخورداری از [[نعمتها]] و [[فضل الهی]]: {{متن قرآن|الَّذِينَ اسْتَجَابُوا لِلَّهِ وَالرَّسُولِ مِنْ بَعْدِ مَا أَصَابَهُمُ الْقَرْحُ لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا مِنْهُمْ وَاتَّقَوْا أَجْرٌ عَظِيمٌ * فَانْقَلَبُوا بِنِعْمَةٍ مِنَ اللَّهِ وَفَضْلٍ لَمْ يَمْسَسْهُمْ سُوءٌ وَاتَّبَعُوا رِضْوَانَ اللَّهِ وَاللَّهُ ذُو فَضْلٍ عَظِيمٍ}}؛ | # [[اطاعت از پیامبر]]، زمینه ساز برخورداری از [[نعمتها]] و [[فضل الهی]]: {{متن قرآن|الَّذِينَ اسْتَجَابُوا لِلَّهِ وَالرَّسُولِ مِنْ بَعْدِ مَا أَصَابَهُمُ الْقَرْحُ لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا مِنْهُمْ وَاتَّقَوْا أَجْرٌ عَظِيمٌ * فَانْقَلَبُوا بِنِعْمَةٍ مِنَ اللَّهِ وَفَضْلٍ لَمْ يَمْسَسْهُمْ سُوءٌ وَاتَّبَعُوا رِضْوَانَ اللَّهِ وَاللَّهُ ذُو فَضْلٍ عَظِيمٍ}}؛ | ||
# [[نزول]] [[حکمت]] بر [[پیامبر]] از [[نعمتها]] و [[فضل]] بزرگ [[الهی]] بر آن [[حضرت]]: برخورداری [[پیامبر]] از [[نعمت]] [[عقل]]، و مبرا بودن او از [[جنون]]، نعمتی [[الهی]]: {{متن قرآن|مَا أَنْتَ بِنِعْمَةِ رَبِّكَ بِمَجْنُونٍ}}؛ | # [[نزول]] [[حکمت]] بر [[پیامبر]] از [[نعمتها]] و [[فضل]] بزرگ [[الهی]] بر آن [[حضرت]]: برخورداری [[پیامبر]] از [[نعمت]] [[عقل]]، و مبرا بودن او از [[جنون]]، نعمتی [[الهی]]: {{متن قرآن|مَا أَنْتَ بِنِعْمَةِ رَبِّكَ بِمَجْنُونٍ}}؛ | ||
# [[ولایت]] [[اهل بیت پیامبر]]{{صل}} <ref>امام باقر{{ع}} بر طبق روایتی میفرماید نعمت ظاهری وجود پیامبر{{صل}} و برنامههای او از شناخت خدا و توحید او است و اما نعمتهای باطنی ولایت ما اهل بیت و دوستی با ما میباشد. (مجمع البیان، ج۱۹، ص۱۸۶).</ref> از [[نعمتهای الهی]] برای [[مردم]]: {{متن قرآن|أَلَمْ تَرَوْا أَنَّ اللَّهَ سَخَّرَ لَكُمْ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَأَسْبَغَ عَلَيْكُمْ نِعَمَهُ ظَاهِرَةً وَبَاطِنَةً...}}؛ | # [[ولایت]] [[اهل بیت پیامبر]] {{صل}} <ref>امام باقر {{ع}} بر طبق روایتی میفرماید نعمت ظاهری وجود پیامبر {{صل}} و برنامههای او از شناخت خدا و توحید او است و اما نعمتهای باطنی ولایت ما اهل بیت و دوستی با ما میباشد. (مجمع البیان، ج۱۹، ص۱۸۶).</ref> از [[نعمتهای الهی]] برای [[مردم]]: {{متن قرآن|أَلَمْ تَرَوْا أَنَّ اللَّهَ سَخَّرَ لَكُمْ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ وَأَسْبَغَ عَلَيْكُمْ نِعَمَهُ ظَاهِرَةً وَبَاطِنَةً...}}؛ | ||
# [[اطاعت از خدا]] و [[پیامبر]] موجب برخورداری از [[نعمت]] [[همنشینی]] با [[پیامبران]]، صدیقان، [[شهیدان]] و [[صالحان]] در [[بهشت]]: {{متن قرآن|وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَالرَّسُولَ فَأُولَئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ وَالصِّدِّيقِينَ وَالشُّهَدَاءِ وَالصَّالِحِينَ وَحَسُنَ أُولَئِكَ رَفِيقًا}}<ref>[[محمد جعفر سعیدیانفر|سعیدیانفر]] و [[سید محمد علی ایازی|ایازی]]، [[فرهنگنامه پیامبر در قرآن کریم ج۲ (کتاب)|فرهنگنامه پیامبر در قرآن کریم]]، ج۲، ص ۸۸۷.</ref>. | # [[اطاعت از خدا]] و [[پیامبر]] موجب برخورداری از [[نعمت]] [[همنشینی]] با [[پیامبران]]، صدیقان، [[شهیدان]] و [[صالحان]] در [[بهشت]]: {{متن قرآن|وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَالرَّسُولَ فَأُولَئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ وَالصِّدِّيقِينَ وَالشُّهَدَاءِ وَالصَّالِحِينَ وَحَسُنَ أُولَئِكَ رَفِيقًا}}<ref>[[محمد جعفر سعیدیانفر|سعیدیانفر]] و [[سید محمد علی ایازی|ایازی]]، [[فرهنگنامه پیامبر در قرآن کریم ج۲ (کتاب)|فرهنگنامه پیامبر در قرآن کریم]]، ج۲، ص ۸۸۷.</ref>. | ||