نهضت‌های شیعی: تفاوت میان نسخه‌ها

== مقدمه ==

از آنجا که [[شیعیان]] دربارۀ [[حکومت]]، نظر خاصّ دارند و [[خلافت]] را ویژۀ [[امامان معصوم از اهل بیت]] می‌دانند، ازاین‌رو [[حکّام جور]] و [[خلفای غاصب]] را به عنوان [[امام جائر]] می‌شناسند و زیر بار آنان نمی‌روند. این [[تفکّر]] از صدر [[اسلام]] وجود داشت و نهضت‌هایی را پایه‌ریزی کرد. در [[عراق]] و [[حجاز]] و سرزمین‌های دیگر، [[شیعه]] بر ضدّ [[حکّام جور]] [[شورش]] می‌کرد. نهضت‌هایی که بر ضدّ [[امویان]] و [[عباسیان]] در سده‌های آغاز در تواریخ [[ثبت]] شده بسیار است. گاهی شورش‌های فردی بوده، گاهی حرکت‌های عمومی که به [[فتح]] [[شهرها]] و مناطقی انجامیده و حکومت‌هایی هم برپا شده است. در دورۀ [[امویان]]، [[قیام حجر بن عدی]] در [[کوفه]]، [[نهضت امام حسین]] {{ع}} در [[عاشورا]]، [[قیام مردم مدینه]] و [[واقعۀ حرّه]]، [[قیام توابین]] در [[کوفه]]، [[خروج مختار]] و [[قیام ابراهیم پسر مالک اشتر]] را می‌توان نام برد. در دورۀ [[عباسیان]] هم [[شاهد]] حرکت‌های انقلابی و نهضتهای [[شیعی]] هستیم، از قبیل: [[قیام محمد بن عبدالله محض|قیام نفس زکیّه]] ([[محمد بن عبدالله محض]]) در [[حجاز]]، [[قیام ابراهیم بن عبد اللّه]] در [[بصره]]، [[قیام حسین بن علی شهید فخ]]، [[جنبش زید بن علی]] و [[قیام یحیی بن زید|یحیی بن زید]]، [[قیام صاحب الزنج]] ([[احمد بن عیسی]])، [[قیام ابو مسلم خراسانی]]، [[قیام ابن طباطبا]] در [[کوفه]]، [[قیام ابو السرایا]] و [[خروج محمد دیباج]]<ref>در این زمینه‌ها از جمله ر. ک: «الانتفاضات الشیعیّه عبر التاریخ» هاشم معروف الحسنی، «جهادالشیعه» سمیره مختار اللیثی، «تشیّع» برگرفته از دائرة‌المعارف تشیّع، ص ۳۱۵ (جنبش‌ها و دولت‌ها)، «امامان شیعه و جنبش‌های مکتبی» محمدتقی مدرسی، ترجمه حمیدرضا آژیر</ref>. [[امامان اهل بیت]] اغلب با این نهضت‌ها که [[فرزندان]] [[فاطمه زهرا]] {{عم}} در [[شهرها]] و آبادی‌ها انجام می‌داند [[همراهی]] نمی‌کردند و به [[دلیل]] شرایط [[تقیّه]] یا [[آگاهی]] از اینکه آن [[قیام‌ها]] به ثمر مطلوب نخواهد رسید، موضع طرفدارانه نمی‌گرفتند، هرچند ستایش‌هایی از برخی سران این [[قیام‌ها]] (همچون مختار و [[زید بن علی]]) از سوی [[ائمه]] [[نقل]] شده است<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص۵۸۶.</ref>