باری (اسم الهی): تفاوت میان نسخه‌ها

جز
جایگزینی متن - ' لیکن ' به ' لکن '
جز (جایگزینی متن - ' لیکن ' به ' لکن ')
خط ۲۲: خط ۲۲:
در سعه و ضیق این معنا از نظر متعلق هم [[اختلاف]] نظر وجود دارد؛ بعضی استعمال باری را هم در پدیدآورنده اجسام و هم در پدید آورنده [[اعراض]]، مانند رنگ و بو صحیح می‌دانند <ref>مجمع‌البیان، ج ۹، ص۴۴۲؛ لسان العرب، ج ۱، ص۳۵۴، «برء».</ref> و برخی معتقدند باری فقط در مورد پدید آورنده اجسام به کار می‌رود، ازاین‌رو به [[مخلوقات]]، «بریّه» گفته می‌شود؛ ولی درباره اعراضی همچون طعم و رنگ بریّه به کار نمی‌رود.<ref>التفسیر الکبیر، ج ۱۰، ص۵۱۴.</ref> دسته سوم بر این باورند که لفظ باری به آفریدن جانداران اختصاص داشته و در غیر جانداران به ندرت به کار می‌رود، به همین جهت گفته می‌شود: {{عربی|برَأَ اللهُ النسَمَة وخَلَقَ السَّماوات والأَرضَ}}.<ref> مجمع البحرین، ج ۱، ص۴۸؛ لسان‌العرب، ج ۱، ص۳۵۴، «برء»؛ نثر طوبی، ج ۱، ص۶۹، «برء».</ref>
در سعه و ضیق این معنا از نظر متعلق هم [[اختلاف]] نظر وجود دارد؛ بعضی استعمال باری را هم در پدیدآورنده اجسام و هم در پدید آورنده [[اعراض]]، مانند رنگ و بو صحیح می‌دانند <ref>مجمع‌البیان، ج ۹، ص۴۴۲؛ لسان العرب، ج ۱، ص۳۵۴، «برء».</ref> و برخی معتقدند باری فقط در مورد پدید آورنده اجسام به کار می‌رود، ازاین‌رو به [[مخلوقات]]، «بریّه» گفته می‌شود؛ ولی درباره اعراضی همچون طعم و رنگ بریّه به کار نمی‌رود.<ref>التفسیر الکبیر، ج ۱۰، ص۵۱۴.</ref> دسته سوم بر این باورند که لفظ باری به آفریدن جانداران اختصاص داشته و در غیر جانداران به ندرت به کار می‌رود، به همین جهت گفته می‌شود: {{عربی|برَأَ اللهُ النسَمَة وخَلَقَ السَّماوات والأَرضَ}}.<ref> مجمع البحرین، ج ۱، ص۴۸؛ لسان‌العرب، ج ۱، ص۳۵۴، «برء»؛ نثر طوبی، ج ۱، ص۶۹، «برء».</ref>


باری در [[آیه]] {{متن قرآن|وَإِذْ قَالَ مُوسَى لِقَوْمِهِ يَا قَوْمِ إِنَّكُمْ ظَلَمْتُمْ أَنْفُسَكُمْ بِاتِّخَاذِكُمُ الْعِجْلَ فَتُوبُوا إِلَى بَارِئِكُمْ فَاقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ ذَلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ عِنْدَ بَارِئِكُمْ فَتَابَ عَلَيْكُمْ إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ}}<ref>«و (یاد کنید) آنگاه را که موسی به قوم خود گفت: ای قوم من! بی‌گمان شما با (به پرستش) گرفتن گوساله بر خویش ستم روا داشتید پس به درگاه آفریدگار خود توبه کنید و یکدیگر را بکشید، این کار نزد آفریدگارتان برای شما بهتر است. آنگاه، خداوند از شما در گذشت که او توبه‌پذیر بخشاینده است» سوره بقره، آیه ۵۴.</ref> نیز به کار رفته است و در آن [[قوم موسی]] به [[توبه]] و بازگشت به سوی [[آفریدگار]] و کشتن خویش [[فرمان]] یافته‌اند. در این آیه دو بار لفظ باری در حال اضافه به [[ضمیر]] جمع مخاطب (کُم) به کار رفته است تا ضمن اشعار به اختصاص (پدید آورنده شما)، [[محبت]] مخاطبان را نیز برانگیزد؛ گویا [[خداوند]] می‌فرماید: این توبه و کشتن خویش گرچه برای شما از دشوارترین فرمانهاست؛ لیکن خدایی که این فرمان را داده آفریننده شماست، پس کسی که به وجود آمدن شما را پسندید و آن برای شما خیر بود، اکنون همو کشته شدن شما را [[پسندیده]] و این برای شما بهتر است. چگونه ممکن است خداوند[[خیر]] شما را نخواهد، در حالی که شما را [[آفریده]] است؟<ref> المیزان، ج ۱، ص۱۹۰.</ref><ref>[[سید حبیب بخارایی‌زاده|بخارایی‌زاده، سید حبیب]]، [[باری (مقاله)|مقاله «باری»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۵، ص۲۶۰-۲۶۲.</ref>
باری در [[آیه]] {{متن قرآن|وَإِذْ قَالَ مُوسَى لِقَوْمِهِ يَا قَوْمِ إِنَّكُمْ ظَلَمْتُمْ أَنْفُسَكُمْ بِاتِّخَاذِكُمُ الْعِجْلَ فَتُوبُوا إِلَى بَارِئِكُمْ فَاقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ ذَلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ عِنْدَ بَارِئِكُمْ فَتَابَ عَلَيْكُمْ إِنَّهُ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيمُ}}<ref>«و (یاد کنید) آنگاه را که موسی به قوم خود گفت: ای قوم من! بی‌گمان شما با (به پرستش) گرفتن گوساله بر خویش ستم روا داشتید پس به درگاه آفریدگار خود توبه کنید و یکدیگر را بکشید، این کار نزد آفریدگارتان برای شما بهتر است. آنگاه، خداوند از شما در گذشت که او توبه‌پذیر بخشاینده است» سوره بقره، آیه ۵۴.</ref> نیز به کار رفته است و در آن [[قوم موسی]] به [[توبه]] و بازگشت به سوی [[آفریدگار]] و کشتن خویش [[فرمان]] یافته‌اند. در این آیه دو بار لفظ باری در حال اضافه به [[ضمیر]] جمع مخاطب (کُم) به کار رفته است تا ضمن اشعار به اختصاص (پدید آورنده شما)، [[محبت]] مخاطبان را نیز برانگیزد؛ گویا [[خداوند]] می‌فرماید: این توبه و کشتن خویش گرچه برای شما از دشوارترین فرمانهاست؛ لکن خدایی که این فرمان را داده آفریننده شماست، پس کسی که به وجود آمدن شما را پسندید و آن برای شما خیر بود، اکنون همو کشته شدن شما را [[پسندیده]] و این برای شما بهتر است. چگونه ممکن است خداوند[[خیر]] شما را نخواهد، در حالی که شما را [[آفریده]] است؟<ref> المیزان، ج ۱، ص۱۹۰.</ref><ref>[[سید حبیب بخارایی‌زاده|بخارایی‌زاده، سید حبیب]]، [[باری (مقاله)|مقاله «باری»]]، [[دائرةالمعارف قرآن کریم ج۵ (کتاب)|دائرةالمعارف قرآن کریم]]، ج۵، ص۲۶۰-۲۶۲.</ref>


== منابع ==
== منابع ==
۲۲۴٬۸۹۸

ویرایش