بدر: تفاوت میان نسخه‌ها

۱۰ بایت حذف‌شده ،  ‏۱۲ سپتامبر ۲۰۲۲
(تغییرمسیر به غزوه بدر حذف شد)
برچسب‌ها: تغییرمسیر حذف شد پیوندهای ابهام‌زدایی
خط ۹: خط ۹:
== مقدمه ==
== مقدمه ==
{{متن قرآن|وَلَقَدْ نَصَرَكُمُ اللَّهُ بِبَدْرٍ وَأَنْتُمْ أَذِلَّةٌ فَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ}}<ref>«و بی‌گمان خداوند در «بدر» شما را با آنکه ناتوان بودید یاری کرد پس، از خداوند پروا کنید، باشد که سپاس گزارید» سوره آل عمران، آیه ۱۲۳.</ref>.
{{متن قرآن|وَلَقَدْ نَصَرَكُمُ اللَّهُ بِبَدْرٍ وَأَنْتُمْ أَذِلَّةٌ فَاتَّقُوا اللَّهَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ}}<ref>«و بی‌گمان خداوند در «بدر» شما را با آنکه ناتوان بودید یاری کرد پس، از خداوند پروا کنید، باشد که سپاس گزارید» سوره آل عمران، آیه ۱۲۳.</ref>.
قاموس [[قرآن]] می‌گوید: [[بدر]]، نام محلی است ما بین [[مکه]] و [[مدینه]] که [[جنگ]] معروف بدر در آن واقع شد<ref>سید علی اکبر قریشی، قاموس قرآن، ج۱-۲، ص۱۷۰.</ref>. باز قاموس قرآن می‌گوید: [[آیات]] [[سوره انفال]] درباره جنگ معروف «بدر» است. این [[آیه]] «خطاب به گروهی از [[مسلمانان]] است، که در [[جنگ احد]] شرکت کرده بودند. [[خداوند]] برای آنکه خاطر آنان را [[تسلیت]] داده باشد سرگذشت فتح و [[پیروزی]] که در بدر نصیب آنان شده بود، یادآوری نموده (است)»<ref>انوار درخشان، ج۳، ص۱۸۲.</ref>.
 
قاموس [[قرآن]] می‌گوید: بدر، نام محلی است ما بین [[مکه]] و [[مدینه]] که [[جنگ]] معروف بدر در آن واقع شد<ref>سید علی اکبر قریشی، قاموس قرآن، ج۱-۲، ص۱۷۰.</ref>. باز قاموس قرآن می‌گوید: [[آیات]] [[سوره انفال]] درباره جنگ معروف «بدر» است. این [[آیه]] «خطاب به گروهی از [[مسلمانان]] است، که در [[جنگ احد]] شرکت کرده بودند. [[خداوند]] برای آنکه خاطر آنان را [[تسلیت]] داده باشد سرگذشت فتح و [[پیروزی]] که در بدر نصیب آنان شده بود، یادآوری نموده (است)»<ref>انوار درخشان، ج۳، ص۱۸۲.</ref>.
بعد از اینکه [[قریشیان]] [[املاک]] و [[اموال مسلمین]] را پس از مهاجرت‌شان به مدینه، توقیف کردند، به همان اندازه که [[قریش]] در این [[اندیشه]] بود که چگونه مسیر تجارتش به [[شام]] را از تعرض مسلمانانی که نیروهایشان در مدینه گرد آمده بودند، صیانت کند، مسلمانان هم به این [[فکر]] فرو رفتند که مسیر تجارتی قریشیان را ببندند. از این رو مسلمانان مدینه را به قصد بستن راه بر کاروان تجارتی قریشیان ترک کردند. در واقع، این نوعی [[محاصره اقتصادی]] [[مشروع]] قریش توسط مسلمانان بود. نتیجه کار «[[غزوه بدر کبری]]» بود که در هفدهم [[رمضان]] [[سال دوم هجری]] (۱۳ مارس ۶۲۴م) رخ داد<ref>شوقی ابوخلیل، اطلس قرآن، مترجم: محمد کرمانی، ص۲۲۷.</ref>.
بعد از اینکه [[قریشیان]] [[املاک]] و [[اموال مسلمین]] را پس از مهاجرت‌شان به مدینه، توقیف کردند، به همان اندازه که [[قریش]] در این [[اندیشه]] بود که چگونه مسیر تجارتش به [[شام]] را از تعرض مسلمانانی که نیروهایشان در مدینه گرد آمده بودند، صیانت کند، مسلمانان هم به این [[فکر]] فرو رفتند که مسیر تجارتی قریشیان را ببندند. از این رو مسلمانان مدینه را به قصد بستن راه بر کاروان تجارتی قریشیان ترک کردند. در واقع، این نوعی [[محاصره اقتصادی]] [[مشروع]] قریش توسط مسلمانان بود. نتیجه کار «[[غزوه بدر کبری]]» بود که در هفدهم [[رمضان]] [[سال دوم هجری]] (۱۳ مارس ۶۲۴م) رخ داد<ref>شوقی ابوخلیل، اطلس قرآن، مترجم: محمد کرمانی، ص۲۲۷.</ref>.


[[سیوطی]] در الاتفاق می‌نویسد: بدر و آن قریه‌ای نزدیک مدینه است، این [[جریر]] از [[شعبی]] آورده که گفت: بدر از آن مردمی از [[قبیله]] [[جهینه]] بود که بدر نامیده می‌شد و این قریه به نام او اسم‌گذاری گردید<ref>شوقی ابوخلیل، اطلس قرآن، مترجم: محمد کرمانی، ص۴۵۲.</ref>. در [[تاریخ]] جامع [[ادیان]] می‌خوانیم: «بدر اسم چاهی است که در آن مکان، شخصی به نام بدر بن یخلد از اجداد قریشیان حفر کرده بود و در چهار منزلی مدینه واقع است<ref>ر.ک: سیره ابن هشام، ج۲، ص۲۵۷.</ref>. و «معجم البلدان» ماده [[بدر]]<ref>جان بی. ناسی، تاریخ جامع ادیان، مترجم: علی‌اصغر حکمت.</ref>. [[تفسیر]] روشن<ref>تفسیر روشن، ج۵، ص۱.</ref> بیان می‌دارد: بدر محلی است در ۲۸ فرسخی [[مدینه]] به طرف [[مکه]] (در جنوب [[غربی]] مدینه). و صاحب کتاب صهرین می‌نویسد: «بدر به فاصله یک شب با حرکت شتر از مکه به طرف طایف واقع شده (است)<ref>عبدالرحیم خطیب، صهرین، ص۱۶۵.</ref>. بدر در جنوب غربی مدینه واقع شده و فاصله آن تا مدینه از راه کاروانی - که [[پیمبر]]{{صل}} نیز همان راه را پیموده - در حدود ۱۶۰ میل است، ولی این فاصله از راهی که با وسائل امروزی پیموده می‌شود ۱۵۳ کیلومتر است<ref>صدر بلانی، پیمبر در صحنه کارزار بدر.</ref>.
[[سیوطی]] در الاتفاق می‌نویسد: بدر و آن قریه‌ای نزدیک مدینه است، این [[جریر]] از [[شعبی]] آورده که گفت: بدر از آن مردمی از [[قبیله]] [[جهینه]] بود که بدر نامیده می‌شد و این قریه به نام او اسم‌گذاری گردید<ref>شوقی ابوخلیل، اطلس قرآن، مترجم: محمد کرمانی، ص۴۵۲.</ref>. در [[تاریخ]] جامع [[ادیان]] می‌خوانیم: «بدر اسم چاهی است که در آن مکان، شخصی به نام بدر بن یخلد از اجداد قریشیان حفر کرده بود و در چهار منزلی مدینه واقع است<ref>ر.ک: سیره ابن هشام، ج۲، ص۲۵۷.</ref>. و «معجم البلدان» ماده بدر<ref>جان بی. ناسی، تاریخ جامع ادیان، مترجم: علی‌اصغر حکمت.</ref>. [[تفسیر]] روشن<ref>تفسیر روشن، ج۵، ص۱.</ref> بیان می‌دارد: بدر محلی است در ۲۸ فرسخی [[مدینه]] به طرف [[مکه]] (در جنوب [[غربی]] مدینه). و صاحب کتاب صهرین می‌نویسد: «بدر به فاصله یک شب با حرکت شتر از مکه به طرف طایف واقع شده (است)<ref>عبدالرحیم خطیب، صهرین، ص۱۶۵.</ref>. بدر در جنوب غربی مدینه واقع شده و فاصله آن تا مدینه از راه کاروانی - که [[پیمبر]]{{صل}} نیز همان راه را پیموده - در حدود ۱۶۰ میل است، ولی این فاصله از راهی که با وسائل امروزی پیموده می‌شود ۱۵۳ کیلومتر است<ref>صدر بلانی، پیمبر در صحنه کارزار بدر.</ref>.


منطقه بدر، از مراکز تجمع و گردهمایی [[اعراب]] در [[زمان جاهلیت]] بود که در آن به [[خرید و فروش]] و ارائه اشعار خود می‌پرداختند<ref>طبقات الکبری، ج۲، ص۱۳.</ref> و<ref>نور فصلنامه علمی و تحقیقی قرآن، شماره ۱۰ و ۱۱، پاییز و زمستان ۱۳۸۱، ص۱۸۱.</ref>.
منطقه بدر، از مراکز تجمع و گردهمایی [[اعراب]] در [[زمان جاهلیت]] بود که در آن به [[خرید و فروش]] و ارائه اشعار خود می‌پرداختند<ref>طبقات الکبری، ج۲، ص۱۳.</ref> و<ref>نور فصلنامه علمی و تحقیقی قرآن، شماره ۱۰ و ۱۱، پاییز و زمستان ۱۳۸۱، ص۱۸۱.</ref>.
[[مورخان]] بزرگی چون [[ابن اسحاق]]، [[یعقوبی]] و [[طبری]]، از این [[نبرد]] با عنوان «[[بدر کبری]]» [[واقدی]] در کتاب [[مغازی]] و [[ابن سعد]] در جلد دوم طبقات الکبری با نام «[[بدر القتال]]» یاد کرده‌اند برخی بر این باورند که بدر «بدربزرگ یا کبری» در مقابل [[غزوه]] «بدراولی» نامگذاری شده است که پیش‌تر و در [[جمادی]] [[الآخر]] یا [[ربیع الاول]] [[سال دوم هجری]] روی داده بود و طی آن، [[رسول خدا]]{{صل}} تا ناحیه بدر به تعقیب [[دشمن]] شتافت با این حال، باید بر این نکته تأکید کرد که [[عظمت]] [[پیروزی]] [[مسلمانان]] در این نبرد، علت اصلی این نامگذاری بوده است.
[[مورخان]] بزرگی چون [[ابن اسحاق]]، [[یعقوبی]] و [[طبری]]، از این [[نبرد]] با عنوان «[[بدر کبری]]» [[واقدی]] در کتاب [[مغازی]] و [[ابن سعد]] در جلد دوم طبقات الکبری با نام «[[بدر القتال]]» یاد کرده‌اند برخی بر این باورند که بدر «بدربزرگ یا کبری» در مقابل [[غزوه]] «بدراولی» نامگذاری شده است که پیش‌تر و در [[جمادی]] [[الآخر]] یا [[ربیع الاول]] [[سال دوم هجری]] روی داده بود و طی آن، [[رسول خدا]]{{صل}} تا ناحیه بدر به تعقیب [[دشمن]] شتافت با این حال، باید بر این نکته تأکید کرد که [[عظمت]] [[پیروزی]] [[مسلمانان]] در این نبرد، علت اصلی این نامگذاری بوده است.
در در [[غزوه بدر]] «[[سپاهیان]] [[قریش]] به [[سختی]] [[شکست]] خورده، هفتاد تن از روسای آن [[طایفه]] هلاک (و) به همان [[میزان]] [[اسیر]] شدند در این [[جنگ]] از مسلمانان فقط چهارده نفر کشته ([[شهید]]) شدند.
در در [[غزوه بدر]] «[[سپاهیان]] [[قریش]] به [[سختی]] [[شکست]] خورده، هفتاد تن از روسای آن [[طایفه]] هلاک (و) به همان [[میزان]] [[اسیر]] شدند در این [[جنگ]] از مسلمانان فقط چهارده نفر کشته ([[شهید]]) شدند.
«درباره غزوه بدر... [[آیات]] نسبتاً زیادی نازل شده که بخش اصلی آنها در [[سوره انفال]] آمده است ضمن اینکه [[آیات]] ۱۴-۱۲ و ۱۲۶-۱۲۳ [[سوره آل عمران]]، ۷۸-۷۷ [[سوره نساء]]، ۱۹ [[سوره حج]] و ۴۵-۴۳ [[سوره قمر]] نیز در همین زمینه سخن می‌گویند [[خداوند متعال]] طی این آیات علاوه بر بیان شکل‌گیری [[نبرد]]، [[دلایل]] و چگونگی [[پیروزی]] [[مسلمانان]]، [[تقسیم غنایم]] و [[برخورد با اسیران]]، از [[اراده]] [[قطعی]] خود برای زمینه‌سازی اعتلای [[حق]] و در هم کوبیدن [[باطل]] سخن می‌گوید و این [[حقیقت]] را یادآوری می‌کند که برخی از مسلمانان، از نبرد با [[دشمن]] [[خشنود]] نبودند و چشم [[طمع]] به [[ثروت]] [[قریش]] دوخته بودند».
«درباره غزوه بدر... [[آیات]] نسبتاً زیادی نازل شده که بخش اصلی آنها در [[سوره انفال]] آمده است ضمن اینکه [[آیات]] ۱۴-۱۲ و ۱۲۶-۱۲۳ [[سوره آل عمران]]، ۷۸-۷۷ [[سوره نساء]]، ۱۹ [[سوره حج]] و ۴۵-۴۳ [[سوره قمر]] نیز در همین زمینه سخن می‌گویند [[خداوند متعال]] طی این آیات علاوه بر بیان شکل‌گیری [[نبرد]]، [[دلایل]] و چگونگی [[پیروزی]] [[مسلمانان]]، [[تقسیم غنایم]] و [[برخورد با اسیران]]، از [[اراده]] [[قطعی]] خود برای زمینه‌سازی اعتلای [[حق]] و در هم کوبیدن [[باطل]] سخن می‌گوید و این [[حقیقت]] را یادآوری می‌کند که برخی از مسلمانان، از نبرد با [[دشمن]] [[خشنود]] نبودند و چشم [[طمع]] به [[ثروت]] [[قریش]] دوخته بودند».
[[بدر]] از اعلام مصرح [[قرآن]] است و «امروزه بدر در تقسیمات [[اداری]] [[عربستان سعودی]] در جنوب [[غرب]] [[مدینه]] شهری است دارای [[امارت]] وروستاهای متعدد تابع آنکه جزئی از منطقه امارت [[مدینه منوره]] به شمار می‌آید و ساکنان آن عموماً از بنوسالم و [[حرب]] هستند جاده آسفالته اصلی مدینه – [[مکه]] از بدر می‌گذرد و تا سال‌های اخیر تنها محل تقاطع جاده آسفالته مدینه و مکه به بندر مهم [[ینبع]] بود»<ref>محبوبه خسروی، جغرافیای نزول قرآن.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۷۰.</ref>
بدر از اعلام مصرح [[قرآن]] است و «امروزه بدر در تقسیمات [[اداری]] [[عربستان سعودی]] در جنوب [[غرب]] [[مدینه]] شهری است دارای [[امارت]] وروستاهای متعدد تابع آنکه جزئی از منطقه امارت [[مدینه منوره]] به شمار می‌آید و ساکنان آن عموماً از بنوسالم و [[حرب]] هستند جاده آسفالته اصلی مدینه – [[مکه]] از بدر می‌گذرد و تا سال‌های اخیر تنها محل تقاطع جاده آسفالته مدینه و مکه به بندر مهم [[ینبع]] بود»<ref>محبوبه خسروی، جغرافیای نزول قرآن.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۷۰.</ref>


== جستارهای وابسته ==
== جستارهای وابسته ==
۸۰٬۴۱۹

ویرایش