پرش به محتوا

طوی: تفاوت میان نسخه‌ها

۵٬۳۸۸ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۰ مهٔ ۲۰۲۳
جز
جایگزینی متن - '، -' به ' -'
جز (جایگزینی متن - '، -' به ' -')
 
(۱۰ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۴ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱۲: خط ۱۲:


==طوی در [[منابع تفسیری]]==
==طوی در [[منابع تفسیری]]==
از گفته برای مراجع و علمای بزرگ چنین استفاده می‌شود که {{متن قرآن|طُوًى}} اسم یا صفت است برای «الوادی» مانند {{متن قرآن|مَكَانًا سُوًى}}<ref>آیت الله طالقانی، «جایگاهی هموار» سوره طه، آیه ۵۸.</ref>. وادی ایکه نامش طوی یا دارای پیچ و خم است یا صفت برای مفعول مطلق مستفاد از «المقدس» یا از «ناداه» است: [[وادی مقدس]] مضاعف و پی‌درپی<ref>پرتوی از قرآن، ص۸۹.</ref>.
{{متن قرآن|طُوًى}} اسم یا صفت است برای «الوادی» مانند {{متن قرآن|مَكَانًا سُوًى}}<ref>آیت الله طالقانی، «جایگاهی هموار» سوره طه، آیه ۵۸.</ref>. [[وادی ایکه]] نامش طوی یا دارای پیچ و خم است یا صفت برای مفعول مطلق مستفاد از «المقدس» یا از «ناداه» است: [[وادی مقدس]] مضاعف و پی‌درپی<ref>پرتوی از قرآن، ص۸۹.</ref>.


[[مفسر]] عالیقدری چون [[علامه طباطبایی]] [[اعتقاد]] دارد: طوی اسمی است برای وادی مقدس این نظر در [[مجمع البیان]] فی [[تفسیر القرآن]]<ref>مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج۱۶، ص۱.</ref>، [[تفسیر]] آسان<ref>تفسیر آسان، ج۱۱، ص۲۸۰.</ref>، تفسیر [[علیین]]<ref>تفسیر علیین، ص۳۱۳.</ref> و [[تفسیر نمونه]]<ref>تفسیر نمونه، ج۱۳، ص۱۶۹.</ref> مذکور است همچنین برخی از پژوهشگران ضمن بیان اسم خاص بودن طوی بیابان [[پاک]] و وادی مقدس از [[سرزمین شام]] را در بردارنده دامنه [[کوه سینا]] به نام «طوی» دانسته است<ref>محمد تقی شریعتی، تفسیر نوین، جزء سی‌ام، ص۴۳.</ref>.
برخی از دانشمندان اعتقاد دارند: طوی اسمی است برای وادی مقدس.<ref>مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج۱۶، ص۱؛ تفسیر آسان، ج۱۱، ص۲۸۰؛ تفسیر علیین، ص۳۱۳؛ تفسیر نمونه، ج۱۳، ص۱۶۹.</ref>، همچنین برخی از [[پژوهشگران]] ضمن بیان اسم خاص بودن طوی بیابان [[پاک]] و وادی مقدس از [[سرزمین شام]] را در بردارنده دامنه [[کوه سینا]] به نام «طوی» دانسته است<ref>محمد تقی شریعتی، تفسیر نوین، جزء سی‌ام، ص۴۳.</ref>.


پس از آنکه [[حضرت موسی]] چند سال در [[مدین]] [[خدمت]] [[شعیب]] را نموده با اجازه آن [[حضرت]] عازم [[سفر]] به [[مصر]] شد برای [[ملاقات]] [[مادر]] و برادرش [[هارون]] و با عیال خود [[صفورا]] دختر شعیب{{ع}} و اطفال خویش و گوسفندانی که در آن مدت مالک شده بود رهسپار گردید و چون به وادی و [[سرزمین]] طوی که [[کوه]] طور آنجاست رسید [[شب جمعه]] بود و هوا بسیار سرد و تاریک و [[زمین]] پر از یخ. عیالش را درد زائیدن گرفت با آنکه ره را هم گم کرده بود و گوسفندانش متفرق شده بودند ناگهان از جانب کوه طور آتشی را [[مشاهده]] نمود ناچار به [[خانواده]] خود گفت درنگ نمائید من آتشی که [[امید]] [[فرج]] در آن است [[مشاهده]] نمودم چون نزدیک شد ندای [[خداوند]] را شنید<ref>حسن مصطفوی، تفسیر روشن با بیان قاطع در تغییر لغات و حقایق، ج۳، ص۳۲۴.</ref>.
پس از آنکه [[حضرت موسی]] چند سال در [[مدین]] [[خدمت]] [[شعیب]] را نموده با اجازه آن [[حضرت]] عازم [[سفر]] به [[مصر]] شد برای [[ملاقات]] [[مادر]] و برادرش [[هارون]] و با عیال خود [[صفورا دختر شعیب]]{{ع}} و اطفال خویش و گوسفندانی که در آن مدت مالک شده بود رهسپار گردید و چون به وادی و [[سرزمین]] طوی که [[کوه طور]] آنجاست رسید [[شب جمعه]] بود و هوا بسیار سرد و تاریک و [[زمین]] پر از یخ. عیالش را درد زائیدن گرفت با آنکه ره را هم گم کرده بود و گوسفندانش متفرق شده بودند ناگهان از جانب کوه طور آتشی را [[مشاهده]] نمود ناچار به [[خانواده]] خود گفت درنگ نمائید من آتشی که [[امید]] [[فرج]] در آن است مشاهده نمودم چون نزدیک شد ندای [[خداوند]] را شنید<ref>حسن مصطفوی، تفسیر روشن با بیان قاطع در تغییر لغات و حقایق، ج۳، ص۳۲۴.</ref>.
در جلد سیزدهم [[تفسیر نمونه]] نوشته شده است: تعبیر به «طوی» یا به خاطر آن است که نام [[سرزمین]]، سرزمین طوی بوده است، همان گونه که غالب [[مفسران]] گفته‌اند و یا اینکه «طوی» که در اصل به معنی پیچیدن است در اینجا کنایه از آن است که این سرزمین را [[برکات معنوی]] از هر سو احاطه کرده بود، به همین جهت در [[سوره]] «[[قصص]]» از آن به عنوان {{متن قرآن|الْبُقْعَةِ الْمُبَارَكَةِ}}<ref>«پاره زمین خجسته» سوره قصص، آیه ۳۰.</ref> تعبیر شده است<ref>ر.ک: آیت الله مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۱۳، ص۱۹۳.</ref>. و در جلد بیست و ششم تفسیر نمونه آمده: «طوی» ممکن است نام [[سرزمین مقدس]] باشد<ref>ر.ک: آیت الله مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۲۶، ص۱۰۰.</ref>. در این میان [[سیوطی]] می‌گوید: طوی، نام دره است. چنانکه [[ابن ابی حاتم]] از [[ابن عباس]] آورده (است)<ref>الاتقان، ص۴۵۳.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۱۵.</ref>
در جلد سیزدهم [[تفسیر نمونه]] نوشته شده است: تعبیر به «طوی» یا به خاطر آن است که نام سرزمین، سرزمین طوی بوده است، همان گونه که غالب [[مفسران]] گفته‌اند و یا اینکه «طوی» که در اصل به معنی پیچیدن است در اینجا کنایه از آن است که این [[سرزمین]] را [[برکات معنوی]] از هر سو احاطه کرده بود، به همین جهت در [[سوره]] «[[قصص]]» از آن به عنوان {{متن قرآن|الْبُقْعَةِ الْمُبَارَكَةِ}}<ref>«پاره زمین خجسته» سوره قصص، آیه ۳۰.</ref> تعبیر شده است<ref>ر.ک: آیت‌الله مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۱۳، ص۱۹۳.</ref>. و در جلد بیست و ششم [[تفسیر نمونه]] آمده: «طوی» ممکن است نام [[سرزمین مقدس]] باشد<ref>ر.ک: آیت‌الله مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۲۶، ص۱۰۰.</ref>. در این میان [[سیوطی]] می‌گوید: طوی، نام دره است. چنانکه [[ابن ابی حاتم]] از [[ابن عباس]] آورده (است)<ref>الاتقان، ص۴۵۳.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۱۵.</ref>


==[[شناخت]] موضع طوی==
==[[شناخت]] موضع طوی==
سیوطی از قول ابن عباس آورده است: طوی دره‌ای است در [[فلسطین]]، وجه تسمیه‌اش آن است که دوبار [[تقدیس]] گردیده و از [[مبشر بن عبید]] آورده که گفت: دره‌ای است در ایله، دو بار به [[برکت]] طی شده است<ref>الاتقان، ص۴۵۳.</ref>.
[[سیوطی]] از قول [[ابن عباس]] آورده است: طوی دره‌ای است در [[فلسطین]]، وجه تسمیه‌اش آن است که دوبار [[تقدیس]] گردیده و از مبشر بن [[عبید]] آورده که گفت: دره‌ای است در ایله، دو بار به [[برکت]] طی شده است<ref>الاتقان، ص۴۵۳.</ref>.


برخی از علما می‌گویند: در [[شام]] در میان [[مدین]] و [[مصر]] قرار داشت<ref>آیت الله مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۲۶، ص۱۰۰.</ref> از گفتار دکتر محمد خزائلی چنین استفاده می‌شود که: چون از مدین به طرف مصر آیند این دره (وادی الایمن) در طرف راست [[کوه سینا]] واقع است و در [[تورات]] «طوی» نامیده شده و این نام نیز در [[قرآن مجید]] [[سوره طه]] [[آیه]] ۱۲ و [[سوره نازعات]] آیه ۱۶ مسطور است.
برخی از [[دانشمندان]] می‌گویند: در [[شام]] در میان [[مدین]] و [[مصر]] قرار داشت<ref>آیت الله مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۲۶، ص۱۰۰.</ref> از گفتار برخی [[پژوهشگران]] چنین استفاده می‌شود که: چون از مدین به طرف مصر آیند این دره ([[وادی الایمن]]) در طرف راست [[کوه سینا]] واقع است و در [[تورات]] «طوی» نامیده شده و این نام نیز در [[قرآن مجید]] [[سوره طه]] [[آیه]] ۱۲ و [[سوره نازعات]] آیه ۱۶ مسطور است.<ref>محمد خزائلی</ref>.


بر اساس گفته اطلاعات [[قرآنی]]: نام [[وادی مقدس]] و جای [[مناجات]] [[حضرت موسی]]{{ع}} و قسمتی از صحرای سینا می‌باشد<ref>سید احمد فاضل بیارجمندی، اطلاعات قرآنی، ص۳۸۸.</ref>.
بر اساس گفته اطلاعات [[قرآنی]]: نام [[وادی مقدس]] و جای [[مناجات حضرت موسی]]{{ع}} و قسمتی از [[صحرای سینا]] می‌باشد<ref>سید احمد فاضل بیارجمندی، اطلاعات قرآنی، ص۳۸۸.</ref>.
در خلاصه تفاسیر [[المیزان]] و نمونه می‌خوانیم: طوی نام جلگه‌ای است که در دامنه [[کوه]] طور قرار دارد<ref>عباس پورسیف، خلاصه تفاسیر قرآن مجید (نمونه - المیزان)، ص۸۰۶.</ref>. در کتاب لغت‌شناسی ذکر شده است: ظاهراً آن نام همان وادی است و «طوی» بیان است برای «بالواد» و چون محل آمدن [[وحی]] به [[موسی]] است قهراً قسمتی از صحرای سینا می‌باشد<ref>ر.ک: قاموس‌نامه قرآن، ص۷۲۴.</ref>.
در خلاصه [[تفاسیر]] [[المیزان]] و نمونه می‌خوانیم: طوی نام جلگه‌ای است که در دامنه [[کوه طور]] قرار دارد<ref>عباس پورسیف، خلاصه تفاسیر قرآن مجید (نمونه - المیزان)، ص۸۰۶.</ref>. در کتاب لغت‌شناسی ذکر شده است: ظاهراً آن نام همان وادی است و «طوی» بیان است برای «بالواد» و چون محل آمدن [[وحی]] به [[موسی]] است قهراً قسمتی از صحرای سینا می‌باشد<ref>ر.ک: قاموس‌نامه قرآن، ص۷۲۴.</ref>.
از میان آنچه گفته شد پی می‌بریم که [[سرزمین مقدس]] بین [[مدین]] و [[مصر]] قرار داشته و با [[کوه سینا]] [[قرابت]] دارد و چه طوی نام دره باشد و چه جلگه قسمتی از صحرای سینا می‌باشد.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۱۰۰.</ref>
از میان آنچه گفته شد پی می‌بریم که [[سرزمین مقدس]] بین مدین و مصر قرار داشته و با کوه سینا [[قرابت]] دارد و چه طوی نام دره باشد و چه جلگه قسمتی از صحرای سینا می‌باشد.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۱۰۰.</ref>
 
==طوی==
طوی - که هم با ضم طاء و هم کسر آن قرائت شده-<ref>بکری، معجم ما استعجم، ج۳، ص۸۹۶؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۴۴.</ref> را اسم موضعی در [[شام]]، نزدیک [[کوه طور]]<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۴۵.</ref> و به [[نقلی]]، اسم دره‌ای گفته‌اند در این منطقه که در [[قرآن کریم]]<ref>{{متن قرآن|إِنِّي أَنَا رَبُّكَ فَاخْلَعْ نَعْلَيْكَ إِنَّكَ بِالْوَادِ الْمُقَدَّسِ طُوًى}} «بی‌گمان این منم پروردگار تو، پای‌پوش‌های خویش را درآور که تو در سرزمین مقدس «طوی» یی» سوره طه، آیه ۱۲.</ref> نیز به نام آن اشاره شده است.<ref>بکری، معجم ما استعجم، ج۳، ص۸۹۶. نیز ر. ک. یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۴۴.</ref> برخی نیز، از طوی به عنوان کوهی در شام نام برده‌اند.<ref>بکری، معجم ما استعجم، ج۳، ص۸۹۶.</ref>.<ref>[[عاتق بن غيث بلادی|بلادی، عاتق بن غيث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص ۱۸۷.</ref>
 
==ذو طَوى==
دره‌ای است از دره‌های [[مکه]].<ref>بکری، معجم ما استعجم، ج۳، ص۸۹۶؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۴۵.</ref> امروزه سرتاسر این دره تبدیل به منطقه مسکونی شده و از نام آن جز چاهی در جرول که به «چاه طوی» نامگذاری شده، اثری باقی نمانده است. از این مکان در مواضعی از [[تاریخ]] از جمله جریان [[فتح مکه]] نام برده شده است.<ref>ابن هشام، السیرة النبویه، ج۲، ص۴۰۵؛ واقدی، المغازی، ج۲، ص۸۲۳-۸۲۴؛ محمد بن جریر طبری، تاریخ الامم و الملوک، ج۳، ص۵۶.</ref>
الطور
این مکان - که هنوز هم نامی معروف و شناخته شده است - همان [[طور سیناء]] و [[کوه]] سینائی است که در [[قرآن]] به کرّات از آن یاد شده است.<ref>{{متن قرآن|وَالطُّورِ * وَكِتَابٍ مَسْطُورٍ}} «سوگند به طور، * و به کتابی نگاشته» سوره طور، آیه ۱ و ۲. و {{متن قرآن|وَشَجَرَةً تَخْرُجُ مِنْ طُورِ سَيْنَاءَ تَنْبُتُ بِالدُّهْنِ وَصِبْغٍ لِلْآكِلِينَ}} «و نیز درختی را که از طور سینا بیرون می‌آید که (دانه) روغنی و نانخورشی برای خورندگان می‌رویاند» سوره مؤمنون، آیه ۲۰. و {{متن قرآن|وَطُورِ سِينِينَ}} «و به کوه سینا،» سوره تین، آیه ۲. و...</ref> «طور» در لسان [[عرب]] به معنای کوه است و اهل لغت، طور را به کوهی اطلاق کرده‌اند که دارای درخت باشد.<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۴۷.</ref> برخی هم، در وجه [[تسمیه]] آن به این نام، انتساب آن به [[طور بن اسماعیل بن ابراهیم]]{{ع}} را علت دانسته‌اند.<ref>بکری، معجم ما استعجم، ج۳، ص۸۹۷؛ یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۴۷.</ref> این در حالی است که برخی لفظ «طور» را به جمیع [[شام]] تعمیم داده‌اند.<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۴۷.</ref> بعضی طور را بر کوه مشرف بر [[نابلس]] مطابقت داده، برخی هم طور را کوهی در ناحیه‌ای در [[سرزمین مصر]] قبلیه که مشتمل بر چند روستا به همین نام و نزدیک کوه [[فاران]] است، گفته‌اند.<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۴۷.</ref> [[یهودیان]] نیز از طور به عنوان کوهی در [[مصر]] در موضعی به نام «[[مدین]]» یاد کرده‌اند.<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۴۷.</ref> طور را همچنین، برخی در طبریه [[اردن]] ذکر کرده‌اند و فاصله طور و طبریه را ۴ فرسخ راه بیان کرده‌اند.<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۴، ص۴۷.</ref> بکری هم این [[کوه]] را کوهی در [[بیت المقدس]] دانسته است که ما بین [[مصر]] و [[ایله]] امتداد دارد و به طور بن اسماعیل خوانده شد.<ref>بکری، معجم ما استعجم، ج۳، ص۸۹۷.</ref><ref>[[عاتق بن غيث بلادی|بلادی، عاتق بن غيث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص ۱۸۸.</ref>


== جستارهای وابسته ==
== جستارهای وابسته ==
* [[ذی‌طوی]]


== منابع ==
== منابع ==
{{منابع}}
{{منابع}}
# [[پرونده:IM010430.jpg|22px]] [[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|'''اماکن جغرافیایی در قرآن''']]
# [[پرونده:IM010430.jpg|22px]] [[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|'''اماکن جغرافیایی در قرآن''']]
# [[پرونده:IM010527.jpg|22px]] [[عاتق بن غيث بلادی|بلادی، عاتق بن غيث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)|'''معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة''']]
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}


خط ۳۸: خط ۴۸:
{{پانویس}}
{{پانویس}}


[[رده:طوی]]
[[رده:مکان‌ها در قرآن]]
۲۲۶٬۵۶۵

ویرایش