ویژگی علوم اهل بیت: تفاوت میان نسخهها
جز
جایگزینی متن - 'وصف' به 'وصف'
HeydariBot (بحث | مشارکتها) |
جز (جایگزینی متن - 'وصف' به 'وصف') |
||
| خط ۴۸: | خط ۴۸: | ||
با توجه به نکات یاد شده، اکنون میتوان مقصود برخی [[روایات]] را روشنتر دریافت. در روایتی از [[امام صادق]] {{ع}} آمده است: [[خداوند]] دو نوع [[علم]] دارد: «علم پنهان و [[ذخیره]] شده، که آن را جز او کسی نمیداند و [[بدا]] از آن سرچشمه میگیرد؛ و نوع دیگر [[علمی]] است که به [[فرشتگان]]، [[رسولان]] و پیامبرانش آموخته و [[ائمه]] {{عم}} آن را میدانند»<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۳۶۱. سند این روایت، صحیح است. همچنین ر. ک: محمد بن حسن صفار، بصائرالدرجات، ص۱۰۹. روایات متعدد دیگری نیز محتوای این حدیث را تأیید میکنند (ر. ک: محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۶۳۴-۶۳۶؛ محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۱۰۹-۱۱۲).</ref>. گویا مقصود از جمله «بدا از آن سرچشمه میگیرد»، اشاره به [[علم مکنون]] خداوند است که همه امور ثابت و متغیر در آن، با قید ثابت یا متغیر بودن آمده است. مثلاً بیان شده است که فلان کار مقدَّر تا چه زمانی ادامه دارد و چه [[زمان]] [[تغییر]] میکند. چنان که از روایات پیشین فهمیده شد، این بدان معنا نیست که فقط [[علوم]] ثابت و [[قطعی]] نزد ائمه {{عم}} است. بخشی از علومی که در [[اختیار]] ایشان قرار گرفته، قطعی، و برخی متغیر است که در صورت تغییر، خداوند ائمه {{عم}} را از آن نیز [[آگاه]] میسازد. | با توجه به نکات یاد شده، اکنون میتوان مقصود برخی [[روایات]] را روشنتر دریافت. در روایتی از [[امام صادق]] {{ع}} آمده است: [[خداوند]] دو نوع [[علم]] دارد: «علم پنهان و [[ذخیره]] شده، که آن را جز او کسی نمیداند و [[بدا]] از آن سرچشمه میگیرد؛ و نوع دیگر [[علمی]] است که به [[فرشتگان]]، [[رسولان]] و پیامبرانش آموخته و [[ائمه]] {{عم}} آن را میدانند»<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۳۶۱. سند این روایت، صحیح است. همچنین ر. ک: محمد بن حسن صفار، بصائرالدرجات، ص۱۰۹. روایات متعدد دیگری نیز محتوای این حدیث را تأیید میکنند (ر. ک: محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۶۳۴-۶۳۶؛ محمد بن حسن صفار، بصائر الدرجات، ص۱۰۹-۱۱۲).</ref>. گویا مقصود از جمله «بدا از آن سرچشمه میگیرد»، اشاره به [[علم مکنون]] خداوند است که همه امور ثابت و متغیر در آن، با قید ثابت یا متغیر بودن آمده است. مثلاً بیان شده است که فلان کار مقدَّر تا چه زمانی ادامه دارد و چه [[زمان]] [[تغییر]] میکند. چنان که از روایات پیشین فهمیده شد، این بدان معنا نیست که فقط [[علوم]] ثابت و [[قطعی]] نزد ائمه {{عم}} است. بخشی از علومی که در [[اختیار]] ایشان قرار گرفته، قطعی، و برخی متغیر است که در صورت تغییر، خداوند ائمه {{عم}} را از آن نیز [[آگاه]] میسازد. | ||
در روایتی دیگر از امام صادق {{ع}} آمده است: «[[خداوند عزوجل]] [[پیامبر اکرم]] {{صل}} را به علوم [[جهان]]، از ابتدا تا پایان [[دنیا]]، آگاه ساخت و خبرهای قطعی آن را به او داده و غیر آن را از [[دانش]] او استثنا کرده است»<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۳۶۳: {{متن حدیث|إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ أَخْبَرَ مُحَمَّداً {{صل}} بِمَا كَانَ مُنْذُ كَانَتِ الدُّنْيَا وَ بِمَا يَكُونُ إِلَى انْقِضَاءِ الدُّنْيَا وَ أَخْبَرَهُ بِالْمَحْتُومِ مِنْ ذَلِكَ وَ اسْتَثْنَى عَلَيْهِ فِيمَا سِوَاهُ}}.</ref>. با توجه به نکات پیشین، گویا مقصود از جمله اخیر آن باشد که [[خداوند]] امور غیرقطعی را با همین | در روایتی دیگر از امام صادق {{ع}} آمده است: «[[خداوند عزوجل]] [[پیامبر اکرم]] {{صل}} را به علوم [[جهان]]، از ابتدا تا پایان [[دنیا]]، آگاه ساخت و خبرهای قطعی آن را به او داده و غیر آن را از [[دانش]] او استثنا کرده است»<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۳۶۳: {{متن حدیث|إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ أَخْبَرَ مُحَمَّداً {{صل}} بِمَا كَانَ مُنْذُ كَانَتِ الدُّنْيَا وَ بِمَا يَكُونُ إِلَى انْقِضَاءِ الدُّنْيَا وَ أَخْبَرَهُ بِالْمَحْتُومِ مِنْ ذَلِكَ وَ اسْتَثْنَى عَلَيْهِ فِيمَا سِوَاهُ}}.</ref>. با توجه به نکات پیشین، گویا مقصود از جمله اخیر آن باشد که [[خداوند]] امور غیرقطعی را با همین وصف (یعنی تغییرپذیری، نه قطعیت) در [[اختیار]] [[پیامبر]] قرار داده است<ref>ر. ک: محمدصالح مازندرانی، شرح الکافی - الأصول و الروضة، ج۴، ص۳۳۷.</ref>. حتی اگر این [[تفسیر]] پذیرفته نشود، این [[روایت]] نمیتواند با [[روایات]] پیشین از نظر دلالت و سند مقابله کند؛ زیرا سند و محتوای روایات پیشین اطمینانآور است؛ اما سند این روایت [[ضعیف]]، و دلالت آن شاذ است<ref>شاذ، یعنی نادر و مخالف اکثریت. چنین روایتی برای پذیرش باید مؤیدات قوی داشته باشد.</ref>.<ref>[[سید علی هاشمی (زاده ۱۳۵۲)|هاشمی، سید علی]]، [[ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی (کتاب)|ماهیت علم امام بررسی تاریخی و کلامی]] ص ۳۷۸.</ref> | ||
== حضوری یا حصولی بودن == | == حضوری یا حصولی بودن == | ||