پرش به محتوا

روم: تفاوت میان نسخه‌ها

۴٬۵۴۳ بایت اضافه‌شده ،  ‏۱۹ سپتامبر ۲۰۲۲
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
خط ۱: خط ۱:
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[روم در قرآن]] - [[روم در معارف مهدویت]] - [[روم در معارف دعا و زیارات]] - [[روم در معارف و سیره سجادی]] | پرسش مرتبط  = }}
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = [[روم در قرآن]] - [[روم در معارف مهدویت]] - [[روم در معارف دعا و زیارات]] - [[روم در معارف و سیره سجادی]] | پرسش مرتبط  = }}
== مقدمه ==
== مقدمه ==
[[سرزمین روم]] در ساحل مدیترانه در [[غرب]] [[آسیا]] قرار داشته است که در [[زمان]] [[ظهور اسلام]] شامل [[سرزمین]] کنونی [[ترکیه]] و بیشتر [[شامات]] و [[اردن]] و [[مصر]] و سرزمین اروپای شرقی بوده است. در زمان [[پیامبر اسلام]]{{صل}} و پس از آن [[امپراطوری روم]] یک [[حکومت]] [[مقتدر]] بین‌المللی و از معارضان [[مسلمانان]] بود، چنان‌که در [[حیات پیامبر]] [[جنگ موته]] بین [[رومیان]] و مسلمانان باعث [[شهادت]] [[جعفر طیار]]{{ع}} گردید. [[امام سجاد]]{{ع}} در [[صحیفه]] آنگاه که از [[خدای متعال]] درخواست [[نابودی دشمنان]] [[اسلام]] را می‌نماید از روم نیز نام برده است: {{متن حدیث|اللَّهُمَّ وَ اعْمُمْ بِذَلِكَ أَعْدَاءَكَ فِي‏ أَقْطَارِ الْبِلَادِ مِنَ الْهِنْدِ وَ الرُّومِ وَ...}} <ref>دعای ۲۷.</ref>؛ «ای [[خداوند]] چنان کن این [[دعا]] همه دشمنانت را در اقطار بلاد در برگیرد: از [[هندوان]] و رومیان و»...<ref>التحقیق فی کلمات القرآن الکریم، حسن مصطفوی، دارالکتب العلمیة، بیروت، ۱۴۳۰، چاپ سوم؛ صحیفه سجادیه، ترجمه عبدالمحمد آیتی، سروش، تهران، ۱۳۷۵، چاپ دوم.</ref>.<ref>[[امیر شیرزاد|شیرزاد، امیر]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)|مقاله «روم»، دانشنامه صحیفه سجادیه]]، ص۲۵۴.</ref>
{{متن قرآن|غُلِبَتِ الرُّومُ}}<ref>«رومیان شکست خوردند» سوره روم، آیه ۲.</ref>.
مؤلف «[[دایرة المعارف کتاب مقدس]]» می‌نویسد: «[[روم]]، یکی از مهم‌ترین شهرهای [[دنیا]] که در سواحل رود تیبر به فاصله ۱۷ مایلی از دریای مدیترانه واقع شده است... در [[قرن پنجم]] قبل از میلاد به صورت یک [[حکومت سیاسی]] [[قدرتمند]] در آمد... و سرانجام روم به امپراطوری بزرگی تبدیل گردید».


==جستارهای وابسته ==
هاکس، مؤلف «[[قاموس کتاب مقدس]]» درباره «[[رومیه]]» می‌نویسد: «پایتخت [[مملکت روم]] است و در قدیم الایام همچو پایتخت دنیا محسوب و بر رود تیبر یعنی به مسافت پانزده میل از دهنه آن واقع است»<ref>قاموس کتاب مقدس، ص۴۳۰.</ref>.
 
مؤلف کتاب مفردات الفاظ القرآن روم را از زاویه‌ای دیگر تبیین می‌کند: «گاهی به نسلی و [[نژادی]] معروف و گاهی به جمع و گروه [[رومی]] اطلاق می‌شود مثل واژه- [[عجم]] (واژه عجم نیز در معنی غیر [[عرب‌ها]] و همچنین [[ایرانی‌ها]] به کار می‌رود»<ref>مفردات الفاط القرآن، ص۱۲۶. </ref>.
 
اطلاعات [[قرآنی]] منظور از «روم» را [[دولت]] [[امپراطوری روم]] می‌داند<ref>اطلاعات قرآنی، ص۲۹۵.</ref> و برخی از [[دانشمندان]] اظهار دارند: «روم امپراطوری بزرگی بود که بر متصرفات وسیعی در [[آسیا]] و اروپا و [[آفریقا]] [[حکومت]] داشت و ایتالیا نیز قسمتی از آن محسوب می‌شد میان آنها و [[اهل فارس]] ([[ایرانیان]]) جنگ‌های بزرگ واقع شده است و مخصوص در نواحی [[شام]] که نزدیک [[حجاز]] بود [[جنگی]] رخ داد که به هزیمت رو میان تمام شد [[قرآن عظیم]] خبر داد که روم پس از مغلوب شدن در عرض سه تا نه سال [[پیروز]] خواهد شد»<ref>[[سید علی اکبر قرشی]]، قاموس قرآن، ج۳، ص۴۲.</ref> «اطلاع دادن صریح [[وحی الهی]] از اینکه [[رومیان]] پس از [[شکست]] خوردن اولیه، در فاصله چند سال بر [[فارسیان]] [[غلبه]] خواهند کرد از موارد [[اخبار]] [[غیب]] است»<ref>دانشنامه قرآن و قرآن‌پژوهی، ص۱۳۱.</ref>.
 
در [[المیزان]] می‌خوانیم «کلمه روم نام اقوامی از [[انسان‌ها]] است که در ساحل مدیترانه در [[غرب]] آسیا [[زندگی]] می‌کنند، در آن ایام این [[اقوام]] امپراطوری بزرگ وسیعی تشکیل داده بودند، به طوری که دامنه آن تا حدود [[شامات]] توسعه یافته بود»<ref>تفسیر المیزان، ج۲، ص۲۴۵.</ref>.
 
[[دولت]] [[ایران]] و [[روم]] در [[عصر پیامبر]]{{صل}} دو [[ابر]] [[قدرت]] بزرگ [[جهان]] به شمار می‌آمدند در آن [[زمان]] [[پادشاه ایران]] «[[خسرو پرویز]]» و [[پادشاه روم]] «[[هرقل]]» بود و [[جنگی]] ۲۴ ساله بین آنان در گرفت نخست [[سپاه]] [[ایرانیان]] به سرداری «[[شهر براز]]» و «شاهین» به قلمرو روم شرقی [[حمله]] کردند و به [[سختی]] آنان را [[شکست]] دادند به طوری که منطقه شامات [[مصر]] و [[آسیای صغیر]] را [[تصرف]] کردند این شکست در حدود سال ۶۱۶ میلادی (یعنی حدود سال ششم یا هفتم [[هجری]]) رخ داد سپس پادشاه روم در سال ۶۲۲ میلادی [[تهاجم]] خود را به ایران آغاز کرد و ظرف شش سال ایران را شکست داد بنابراین شکست ایرانیان در حدود سال‌های اول تا [[ششم هجری]] بوده و [[صلح حدیبیه]] نیز در [[سال ششم هجری]] واقع شد محل درگیری سپاه ایران و روم و مکان شکست [[رومیان]] در شمال [[جزیره العرب]] در [[سرزمین شام]] نزدیک محل سکونت [[مردمان]] [[مکه]] بوده است. البته برخی [[مفسران]] نیز احتمال داده‌اند که این مکان نزدیک‌ترین نقطه مرزی ایران و روم بوده است... برخی از محققان نیز این بخش از [[آیه]] را یکی از موارد [[اعجاز علمی قرآن]] دانسته‌اند؛ چراکه محققان [[علم جغرافیا]] دریافته‌اند که گودترین و پایین‌ترین منطقه روی [[زمین]] [[بحر المیت]] (منطقه‌ای نزدیک [[فلسطین]]) است که [[جنگ ایران و روم]] در آن واقع شد و در [[قرآن]] با تعبیر {{متن قرآن|أَدْنَى الْأَرْضِ}}<ref>«در نزدیک‌ترین سرزمین و آنان پس از شکستشان به زودی پیروز می‌گردند» سوره روم، آیه ۳.</ref> (پایین‌ترین و [[پست‌ترین]] [[سرزمین]])<ref>واژه «ادنی» به معنی نزدیک‌تر و نیز به معنای پست و پایین‌تر به کار رفته است. </ref> به آن اشاره شده است»<ref>تفسیر مهر، ج۷، ص۲۷۴.</ref>.
 
«در [[سال دهم بعثت]] [[سپاهیان]] خسرو پرویز پادشاه ایران رومیان را پی در پی شکست دادند و در نزدیک‌ترین مرزهای [[عرب]] و روم؛ رومیان مغلوب شدند و ایرانیان شامات و [[فلسطین]] را [[متصرف]] شدند»<ref>روضة الصفا، ص۲۳۴.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص۷۸.</ref>
 
== جستارهای وابسته ==
*[[سوره روم]]
*[[سوره روم]]
== منابع ==
== منابع ==
{{منابع}}
{{منابع}}
# [[پرونده:1100609.jpg|22px]] [[امیر شیرزاد|شیرزاد، امیر]]، [[دانشنامه صحیفه سجادیه (کتاب)|'''مقاله «روم»، دانشنامه صحیفه سجادیه''']]
# [[پرونده:IM010430.jpg|22px]] [[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|'''اماکن جغرافیایی در قرآن''']]
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}


== پانویس ==
== پانویس ==
{{پانویس}}
{{پانویس}}
۱۱۵٬۲۵۷

ویرایش