پرش به محتوا

صریم: تفاوت میان نسخه‌ها

۳۸ بایت اضافه‌شده ،  ‏۱۷ اکتبر ۲۰۲۲
جز
جایگزینی متن - 'شبه جزیره عربستان' به 'شبه جزیره عربستان'
جز (جایگزینی متن - 'شبه جزیره عربستان' به 'شبه جزیره عربستان')
 
(۶ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۳ کاربر نشان داده نشد)
خط ۹: خط ۹:
==جغرافیای [[صریم]]، در [[سوره مبارکه قلم]]==
==جغرافیای [[صریم]]، در [[سوره مبارکه قلم]]==
{{متن قرآن|فَأَصْبَحَتْ كَالصَّرِيمِ}}<ref>«و چون (باغی) سوخته، سیاه گردید» سوره قلم، آیه ۲۰.</ref>.
{{متن قرآن|فَأَصْبَحَتْ كَالصَّرِيمِ}}<ref>«و چون (باغی) سوخته، سیاه گردید» سوره قلم، آیه ۲۰.</ref>.
[[آیه]] فوق بسیار مختصر و کوتاه است و به ظاهر، نام مکانی در آن [[مشاهده]] نمی‌شود، بلکه در آن صفتی ذکر شده و به [[باغی]] نسبت داده شده است و آن صفت سیاهی است.
[[آیه]] فوق بسیار مختصر و کوتاه است و به ظاهر، نام مکانی در آن [[مشاهده]] نمی‌شود، بلکه در آن صفتی ذکر شده و به [[باغی]] نسبت داده شده است و آن صفت سیاهی است.
برای این که بهتر به مدلول آیه پی ببریم، ناچاریم به [[آیات]] پیش از آن [[رجوع]] کنیم، تا معنی آیه برای ما روشن گردد.
برای این که بهتر به مدلول آیه پی ببریم، ناچاریم به [[آیات]] پیش از آن [[رجوع]] کنیم، تا معنی آیه برای ما روشن گردد.
از آیه ۱۷ تا ۳۳ این [[سوره مبارکه]]، مربوط به ذکر حادثه‌ای است؛ که برای صاحبان آن باغ هنگام چیدن میوه رخ داده و آن هم، بدین سبب بود، که میوه چینان، عبارت {{متن قرآن|وَلَا يَسْتَثْنُونَ}}<ref>«و نگفتند: «اگر خداوند بخواهد»» سوره قلم، آیه ۱۸.</ref> = {{متن قرآن|إِنْ شَاءَ اللَّهُ}}<ref>«اگر خداوند بخواهد» سوره بقره، آیه ۷۰.</ref> را نگفتند و قصد داشتند که [[فقرا]] و بینوایان را از میوه آن باغ، [[محروم]] کنند و [[خداوند]]، به [[کیفر]] آن [[شقاوت]]، باغ آنان را به ریگستانی سیاه تبدیل کرد و داستان آن به شرح زیر است:
از آیه ۱۷ تا ۳۳ این [[سوره مبارکه]]، مربوط به ذکر حادثه‌ای است؛ که برای صاحبان آن باغ هنگام چیدن میوه رخ داده و آن هم، بدین سبب بود، که میوه چینان، عبارت {{متن قرآن|وَلَا يَسْتَثْنُونَ}}<ref>«و نگفتند: «اگر خداوند بخواهد»» سوره قلم، آیه ۱۸.</ref> = {{متن قرآن|إِنْ شَاءَ اللَّهُ}}<ref>«اگر خداوند بخواهد» سوره بقره، آیه ۷۰.</ref> را نگفتند و قصد داشتند که [[فقرا]] و بینوایان را از میوه آن باغ، [[محروم]] کنند و [[خداوند]]، به [[کیفر]] آن [[شقاوت]]، باغ آنان را به ریگستانی سیاه تبدیل کرد و داستان آن به شرح زیر است:
«پیرمردی باغی داشت و هیچ میوه‌ای از آن باغ داخل خانه‌اش نمی‌شد؛ مگر آنکه [[حق]] هر صاحب حقی را از آن می‌داد؛ بعد از آنکه از [[دنیا]] رفت، فرزندانش... [[طاغی]] و [[یاغی]] شده... به احدی از فقرای [[مسلمین]]، چیزی... نمی‌دادند... هم [[سوگند]] شدند، که هر وقت خواستند میوه بچینند، صبح زود بچینند و در این سوگند خود {{متن قرآن|إِنْ شَاءَ اللَّهُ}} را هم نگفتند، [[خدای تعالی]] به خاطر این جرمشان مبتلاشان نمود و بین آنان و آن [[رزق]] حائل شد»<ref>محمدحسین طباطبایی، ترجمه سیدمحمدباقر موسوی همدانی، تفسیر المیزان، ج۳۹، ص۷۱-۷۰.</ref>.
«پیرمردی باغی داشت و هیچ میوه‌ای از آن باغ داخل خانه‌اش نمی‌شد؛ مگر آنکه [[حق]] هر صاحب حقی را از آن می‌داد؛ بعد از آنکه از [[دنیا]] رفت، فرزندانش... [[طاغی]] و [[یاغی]] شده... به احدی از فقرای [[مسلمین]]، چیزی... نمی‌دادند... هم [[سوگند]] شدند، که هر وقت خواستند میوه بچینند، صبح زود بچینند و در این سوگند خود {{متن قرآن|إِنْ شَاءَ اللَّهُ}} را هم نگفتند، [[خدای تعالی]] به خاطر این جرمشان مبتلاشان نمود و بین آنان و آن [[رزق]] حائل شد»<ref>محمدحسین طباطبایی، ترجمه سیدمحمدباقر موسوی همدانی، تفسیر المیزان، ج۳۹، ص۷۱-۷۰.</ref>.
موضوع تحقیق ما در این مقوله واژه صریم است و می‌خواهیم بدانیم؛ صریم یعنی چه؟<ref>[[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۳۳۸.</ref>
موضوع تحقیق ما در این مقوله واژه صریم است و می‌خواهیم بدانیم؛ صریم یعنی چه؟<ref>[[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۳۳۸.</ref>


==صریم چیست؟==
==صریم چیست؟==
در مورد واژه صریم، تعبیرات گوناگونی شده است؛ که ما به طور اختصار، با استفاده از منابع مهم، آنها را بیان می‌نماییم:
در مورد واژه صریم، تعبیرات گوناگونی شده است؛ که ما به طور اختصار، با استفاده از منابع مهم، آنها را بیان می‌نماییم:
برخی [[پژوهشگران]] می‌نویسند: صریم، قسمتی از [[زمین]] است، که از ریگستان جدا شده.
برخی [[پژوهشگران]] می‌نویسند: صریم، قسمتی از [[زمین]] است، که از ریگستان جدا شده.
پرفسور عباس مهرین [[شوشتری]]، در [[فرهنگ]] لغات [[قرآن]] می‌نویسد: [[صریم]] یعنی [[بریده]] و شکسته و باغ بی‌درخت و برخی از دانشمندان و بزرگان می‌نویسند: صریم به معنای درختی است که میوه‌اش را چیده باشند، بعضی گفته‌اند، به معنای شب بسیار تاریک است، بعضی دیگر گفته‌اند ریگستانی بریده از ریگستان دیگر است و در آن چیزی نمی‌روید و هیچ فایده‌ای ندارد.
 
پرفسور [[عباس مهرین شوشتری]]، در [[فرهنگ لغات قرآن (کتاب)|فرهنگ لغات قرآن]] می‌نویسد: [[صریم]] یعنی [[بریده]] و شکسته و باغ بی‌درخت و برخی از دانشمندان و بزرگان می‌نویسند: صریم به معنای درختی است که میوه‌اش را چیده باشند، بعضی گفته‌اند، به معنای شب بسیار تاریک است، بعضی دیگر گفته‌اند ریگستانی بریده از ریگستان دیگر است و در آن چیزی نمی‌روید و هیچ فایده‌ای ندارد.
 
برخی از علما<ref>آیت الله مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۲۴، ص۳۹۵.</ref> چنین نقل می‌نمایند:
برخی از علما<ref>آیت الله مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۲۴، ص۳۹۵.</ref> چنین نقل می‌نمایند:
«صریم از صرم به معنی قطع است و در اینجا [[آیه]] مورد تحقیق به معنی شب ظلمانی یا درخت بدون میوه یا خاکستر سیاه است».
«صریم از صرم به معنی قطع است و در اینجا [[آیه]] مورد تحقیق به معنی شب ظلمانی یا درخت بدون میوه یا خاکستر سیاه است».
خط ۲۶: خط ۳۳:
==صریم کجا است؟==
==صریم کجا است؟==
برخی از نویسندگان، ذیل عنوان {{متن قرآن|أَصْحَابَ الْجَنَّةِ}}<ref>«ما آنان را آزمودیم چنان که آن باغداران را آزمودیم هنگامی که سوگند خوردند پگاهان (میوه‌های) آن را خواهند چید» سوره قلم، آیه ۱۷.</ref>، با استفاده از [[تفسیر صافی]] می‌نویسند: «{{متن قرآن|أَصْحَابَ الْجَنَّةِ}}، ده تن بودند، از [[بنی اسرائیل]]، [[بستانی]] در نه میلی [[صنعا]] داشتند: نگارنده [[معتقد]] است که چون در خلال این آیات، [[سوره قلم]] کلمه حرد که واژه [[یمنی]] است، به معنی قصد یا منع وجود دارد؛ می‌بایست واقعه، مربوط به [[یمن]] باشد و چون [[جنت]] به لفظ معرفه یعنی با ال ذکر شده مسلماً [[اهل مکه]] به آن آشنا بوده‌اند و شاید آشنا بودن آنان، موجب شده که از اشخاص جز در موارد استثنایی نام برده نشود»<ref>محمد، خزائلی، اعلام قرآن، ص۱۴۵.</ref>.
برخی از نویسندگان، ذیل عنوان {{متن قرآن|أَصْحَابَ الْجَنَّةِ}}<ref>«ما آنان را آزمودیم چنان که آن باغداران را آزمودیم هنگامی که سوگند خوردند پگاهان (میوه‌های) آن را خواهند چید» سوره قلم، آیه ۱۷.</ref>، با استفاده از [[تفسیر صافی]] می‌نویسند: «{{متن قرآن|أَصْحَابَ الْجَنَّةِ}}، ده تن بودند، از [[بنی اسرائیل]]، [[بستانی]] در نه میلی [[صنعا]] داشتند: نگارنده [[معتقد]] است که چون در خلال این آیات، [[سوره قلم]] کلمه حرد که واژه [[یمنی]] است، به معنی قصد یا منع وجود دارد؛ می‌بایست واقعه، مربوط به [[یمن]] باشد و چون [[جنت]] به لفظ معرفه یعنی با ال ذکر شده مسلماً [[اهل مکه]] به آن آشنا بوده‌اند و شاید آشنا بودن آنان، موجب شده که از اشخاص جز در موارد استثنایی نام برده نشود»<ref>محمد، خزائلی، اعلام قرآن، ص۱۴۵.</ref>.
برخی از دانشمندان، نیز می‌نویسند: «در این که باغ کجا بوده؟ در [[سرزمین یمن]]، در نزدیکی [[شهر]] بزرگ [[صنعا]]؟ و یا در [[سرزمین حبشه]]؟ یا در میان [[بنی اسرائیل]]، در [[سرزمین شام]] و یا [[طائف]]؟ [[گفتگو]] است، ولی مشهور همان [[یمن]] است»<ref>ناصر مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۲۴، ص۳۹۳.</ref>.
برخی از دانشمندان، نیز می‌نویسند: «در این که باغ کجا بوده؟ در [[سرزمین یمن]]، در نزدیکی [[شهر]] بزرگ [[صنعا]]؟ و یا در [[سرزمین حبشه]]؟ یا در میان [[بنی اسرائیل]]، در [[سرزمین شام]] و یا [[طائف]]؟ [[گفتگو]] است، ولی مشهور همان [[یمن]] است»<ref>ناصر مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۲۴، ص۳۹۳.</ref>.


برخی از علما و بزرگان می‌نویسند: «انی الجارود، از [[حضرت]] [[ابی جعفر]]{{ع}} [[روایت]] کرد، که در ذیل [[آیه]] {{متن قرآن|إِنَّا بَلَوْنَاهُمْ كَمَا بَلَوْنَا أَصْحَابَ الْجَنَّةِ}}<ref>«ما آنان را آزمودیم چنان که آن باغداران را آزمودیم هنگامی که سوگند خوردند پگاهان (میوه‌های) آن را خواهند چید» سوره قلم، آیه ۱۷.</ref> فرمود: [[اهل مکه]] [[مبتلا]] شدند، به [[گرسنگی]]، همان طور، که صاحبان آن باغ مبتلا شدند و آن باغ، در [[دنیا]] در ناحیه یمن بود، در نه میلی صنعا قرار داشت و به آن [[رضوان]] می‌گفتند»<ref>محمد حسین طباطبایی، تفسیر المیزان، ترجمه سیدمحمدباقر موسوی همدانی، ج۳۹، ص۷۰.</ref>.<ref>[[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۳۳۹.</ref>
برخی از دانشمندان می‌نویسند: «انی الجارود، از [[حضرت]] [[ابی جعفر]]{{ع}} [[روایت]] کرد، که در ذیل [[آیه]] {{متن قرآن|إِنَّا بَلَوْنَاهُمْ كَمَا بَلَوْنَا أَصْحَابَ الْجَنَّةِ}}<ref>«ما آنان را آزمودیم چنان که آن باغداران را آزمودیم هنگامی که سوگند خوردند پگاهان (میوه‌های) آن را خواهند چید» سوره قلم، آیه ۱۷.</ref> فرمود: [[اهل مکه]] [[مبتلا]] شدند، به [[گرسنگی]]، همان طور، که صاحبان آن باغ مبتلا شدند و آن باغ، در [[دنیا]] در ناحیه یمن بود، در نه میلی صنعا قرار داشت و به آن [[رضوان]] می‌گفتند»<ref>محمد حسین طباطبایی، تفسیر المیزان، ترجمه سیدمحمدباقر موسوی همدانی، ج۳۹، ص۷۰.</ref>.<ref>[[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۳۳۹.</ref>


==حاصل تحقیق==
==حاصل تحقیق==
«صریم» به معنی [[زمین]] سوخته غیر قابل رویش است. این واژه به عنوان صفت، برای [[باغی]] در [[قرآن]] به کار رفته؛ که در نه میلی صنعا. از شهرهای مهم یمن بوده است و «صنعا در جنوب [[غربی]] شبه [[جزیره عربستان]]، در ساحل شرقی بحر احمر است و [[جمعیت]] آن پیشتر ۲۵۰۰ تن بوده و مرکز صدور قهوه است». و پایتخت یمن شمالی است.<ref>[[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۳۴۰.</ref>
«صریم» به معنی [[زمین]] سوخته غیر قابل رویش است. این واژه به عنوان صفت، برای [[باغی]] در [[قرآن]] به کار رفته؛ که در نه میلی صنعا. از شهرهای مهم یمن بوده است و «صنعا در جنوب [[غربی]] [[شبه جزیره عربستان]]، در ساحل شرقی بحر احمر است و [[جمعیت]] آن پیشتر ۲۵۰۰ تن بوده و مرکز صدور قهوه است». و پایتخت یمن شمالی است.<ref>[[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۳۴۰.</ref>


== منابع ==
== منابع ==
۲۲۶٬۵۶۶

ویرایش