دیار: تفاوت میان نسخه‌ها

۴٬۹۳۰ بایت اضافه‌شده ،  ‏۹ اکتبر ۲۰۲۲
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
خط ۱۶۶: خط ۱۶۶:
«بعل: که جمع آن «[[بلعم]]» است نام [[ایزد]] «مهر» است که در شهر «بعلبک» که به نام او بود و [[معبد]] [[خورشید]] در آن قرار داشت پرستیده می‌شد. شهر بعلبک را به زبان [[یونان]]«هلیوپولیس Heliopolis یعنی: «شهر خورشید» می‌گفتند....
«بعل: که جمع آن «[[بلعم]]» است نام [[ایزد]] «مهر» است که در شهر «بعلبک» که به نام او بود و [[معبد]] [[خورشید]] در آن قرار داشت پرستیده می‌شد. شهر بعلبک را به زبان [[یونان]]«هلیوپولیس Heliopolis یعنی: «شهر خورشید» می‌گفتند....
کلمه «بعلبک» از دو کلمه «بعل» و «بک» ترکیب یافته است و دومین بخش آن، شبیه به کلمه «بگ» یا «بگا» که در زبان‌های باستانی [[ایران]]، به معنی «خواست»: بَغ وَزَرَگ اهورا [[مزدا]]: اهورا مزدا [[خدای بزرگ]] است و از آنجا که در [[روزگار]] هخامنشیان «مهرپرستی» نیز رواج داشته است، دور نیست که «بک» دومین بخش «بعلبک» اصلاً [[فارسی]] باشد»<ref>عزیز الله کاسب، تاریخ انبیاء، ص۵۵۵.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۴۸۳.</ref>
کلمه «بعلبک» از دو کلمه «بعل» و «بک» ترکیب یافته است و دومین بخش آن، شبیه به کلمه «بگ» یا «بگا» که در زبان‌های باستانی [[ایران]]، به معنی «خواست»: بَغ وَزَرَگ اهورا [[مزدا]]: اهورا مزدا [[خدای بزرگ]] است و از آنجا که در [[روزگار]] هخامنشیان «مهرپرستی» نیز رواج داشته است، دور نیست که «بک» دومین بخش «بعلبک» اصلاً [[فارسی]] باشد»<ref>عزیز الله کاسب، تاریخ انبیاء، ص۵۵۵.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۴۸۳.</ref>
==دیار==
{{متن قرآن|وَأَخَذَ الَّذِينَ ظَلَمُوا الصَّيْحَةُ فَأَصْبَحُوا فِي دِيَارِهِمْ جَاثِمِينَ}}<ref>«و بانگ آسمانی ستمگران را فرو گرفت و در خانه‌های خویش از پا درافتادند» سوره هود، آیه ۶۷.</ref>.
[[قوم ثمود]] قومی بودند که پس از [[قوم عاد]] می‌زیستند. در [[قرآن]] سه بیان متفاوت برای [[هلاکت]] آنان قید شده است: آنان با [[صاعقه]]، بانک آسمانی و [[زلزله]] از بین رفتند. [[صیحه]] به تعبیر برخی از [[علما]] «صدای وحشتناک صاعقه» است<ref>آیت الله مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۹، ص۱۹۸.</ref>. می‌توان گفت قوم ثمود را صاعقه وحشتناکی فرا گرفت و به دنبال آن زلزله مهیبی خانه‌های مستحکم‌شان را فرو ریخت.
در [[تورات]] از فردی به نام «سالح» و «شالح» نام برده شده است ولی گزارش آن با مشخصات [[حضرت صالح]] منطبق نیست.
===مشخصات قوم ثمود===
«این [[قوم]] اولین کسانی بودند که با ابزار تراشی توانستند سنگ‌ها را به حالت‌های مختلف در آورند و همینان بودند که توانستند با انفجار کوه‌ها؛ مأمن و جایگاهی برای خود در [[دل]] [[کوه]] از سنگ‌ها بسازند»<ref>تویسرکانی، قصه‌های قرآن، ص۵۹.</ref> برخی نویسندگان آورده‌اند: «در [[کتیبه]] سارگن دوم، [[پادشاه]] [[آشور]] که ۷۱۵ سال پیش از میلاد می‌زیسته نام این [[قبیله]] مذکور است و به موجب این کتیبه قوم ثمود یکی از [[قبایل]] [[وحشی]] [[عرب]] به شمار رفته‌اند که [[مطیع]] [[دولت]] آشور بوده‌اند و در شمال و [[مشرق]] به چادرنشینی [[روزگار]] به سر می‌برده‌اند»<ref>محمد خزائلی، اعلام قرآن، ص۲۶۹.</ref>.
برخی از علما معتقداند: «اینان از بشرهای ماقبل تاریخند که [[تاریخ]] به جز اندکی از اخبارشان نقل نکرده و روزگار آثارشان را از بین برده و بنابراین بر جزئیاتی که از [[اخبار]] ایشان نقل می‌شود نمی‌توان [[اعتماد]] کرد»<ref>علامه طباطبایی، تفسیر المیزان، ج۱۰، ص۴۸۳.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۴۸۶.</ref>
===مساکن [[ثمود]]===
برخی نویسندگان می‌گویند: «قوم ثمود در ناحیه [[حجر]] تا [[وادی القری]] که میان [[شام]] و [[حجاز]] واقع است سکونت داشتند و صاحب [[ثروت]] و [[مکنت]] بودند»<ref>محمد بن خاوند شاه بلخی، روضة الصفا، ص۲۶.</ref>.
[[اعلام قرآن]] می‌گوید: «حجر در شمال حجاز است و در مشرق کوه «اعلا» قرار دارد»<ref>اعلام قرآن، ص۲۶۸.</ref>.
مرحوم عماد زاده می‌نویسد: «[[حجر]] (به کسر حا) محلی است بین [[حجاز]] و [[شام]] به طرف [[وادی القری]] که به نام [[مدائن]] [[صالح]] تاکنون [[شهرت]] دارد»<ref>عمادزاده، تاریخ انبیاء، ص۲۵۹.</ref>.
جغرافیایی [[نزول قرآن]] به نقل از [[تاریخ]] مفصل [[عرب قبل از اسلام]]<ref>تاریخ مفصل عرب قبل از اسلام، ج۱، ص۲۹۹.</ref> و در صفحه ۱۰۲ خود می‌گوید: «از نواحی آباد وادی القری حجر یا مدائن صالح است که در جنوب شرقی «[[حرة]] العویرض» قرار دارد. الواحی که از این نواحی به دست آمده نشان می‌دهد که حجر در [[قرن اول]] میلادی جزء [[کشور]] نبطیان بوده است».
به گفته [[جواد]] علی در تاریخ مفصل عرب قبل از اسلام حجر که [[مسکن]] ثمودیان بوده همین حزیبه کنونی است نه مدائن صالح فعلی که حجر نبطیان بوده است. فاصله این دو [[آبادی]] ده میل است»<ref>جغرافیای نزول قرآن، ص۱۰۲.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۴۸۷.</ref>


== منابع ==
== منابع ==
۸۰٬۱۵۳

ویرایش