شرح: تفاوت میان نسخهها
جز
جایگزینی متن - 'ref>[[دانشنامه نهج البلاغه' به 'ref>دینپرور، سید حسین، [[دانشنامه نهج البلاغه'
جز (جایگزینی متن - 'jpg|22px]] 22px دینپرور، سید حسین، [[دانشنامه نهج البلاغه') |
جز (جایگزینی متن - 'ref>[[دانشنامه نهج البلاغه' به 'ref>دینپرور، سید حسین، [[دانشنامه نهج البلاغه') |
||
| خط ۲: | خط ۲: | ||
== مقدمه == | == مقدمه == | ||
شرح در لغت بهمعنای بیان مطلبی با جزئیات، توصیف مطلب و نیز بسط و توضیح سخن مشکل و پیچیده است. این شیوه [[علمی]] از دیرباز در میان [[دانشمندان]] متداول بود. اما در [[عصر ظهور]] [[اسلام]]، پس از [[نزول قرآن]] و در پی نخستین تجربیات [[تفسیری]]، شرحنویسی پا به عرصه مباحث [[علمی]] گذاشت. [[مسلمانان]] [[صدر اسلام]] در محضر [[پیامبر]] مینشستند و از شرح [[آیات]] جویا میشدند و از [[تبیین]] [[پیامبر اکرم]] بهره میبردند<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص ۴۹۱.</ref>. | شرح در لغت بهمعنای بیان مطلبی با جزئیات، توصیف مطلب و نیز بسط و توضیح سخن مشکل و پیچیده است. این شیوه [[علمی]] از دیرباز در میان [[دانشمندان]] متداول بود. اما در [[عصر ظهور]] [[اسلام]]، پس از [[نزول قرآن]] و در پی نخستین تجربیات [[تفسیری]]، شرحنویسی پا به عرصه مباحث [[علمی]] گذاشت. [[مسلمانان]] [[صدر اسلام]] در محضر [[پیامبر]] مینشستند و از شرح [[آیات]] جویا میشدند و از [[تبیین]] [[پیامبر اکرم]] بهره میبردند<ref>[[سید حسین دینپرور|دینپرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص ۴۹۱.</ref>. | ||
== اهداف شرح == | == اهداف شرح == | ||
| خط ۱۰: | خط ۱۰: | ||
# شارح بر آثاری که نویسنده اصلی در آنها بیشتر به ارائه نظر پرداخته است. از این رو [[فهم]] مطلب برای مخاطب نیاز به بیان مقدمات و بح [[علمی]] و توجیه نظریات دارد. | # شارح بر آثاری که نویسنده اصلی در آنها بیشتر به ارائه نظر پرداخته است. از این رو [[فهم]] مطلب برای مخاطب نیاز به بیان مقدمات و بح [[علمی]] و توجیه نظریات دارد. | ||
# نقد و بررسی نظرات مؤلف اصلی. | # نقد و بررسی نظرات مؤلف اصلی. | ||
# ایجاد بستری برای بیان دیدگاههای شارح، بدون ایجاد اثری مستقل<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص ۴۹۱.</ref>. | # ایجاد بستری برای بیان دیدگاههای شارح، بدون ایجاد اثری مستقل<ref>[[سید حسین دینپرور|دینپرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص ۴۹۱.</ref>. | ||
== انواع شرح == | == انواع شرح == | ||
| خط ۲۰: | خط ۲۰: | ||
* شروح بهلحاظ محتوا نیز به انواع زیر تقسیم میشوند: | * شروح بهلحاظ محتوا نیز به انواع زیر تقسیم میشوند: | ||
# '''شرحی توضیحی:''' شارح به توضیح عبارات و شرح [[مشکلات]] لغوی متن میپردازد. برخی نیز با [[عنایت]] به اهداف شرح به [[تبیین]] مطلب میپردازند. | # '''شرحی توضیحی:''' شارح به توضیح عبارات و شرح [[مشکلات]] لغوی متن میپردازد. برخی نیز با [[عنایت]] به اهداف شرح به [[تبیین]] مطلب میپردازند. | ||
# '''نقد و بررسی:''' شارح در پی نقد اثر [[علمی]] است، از اینرو خود باید از [[جایگاه]] ویژه [[علمی]] برخوردار باشد. شارح در این روش ابتدا مطالب متن اصلی را توضیح میدهد، سپس نظر دیگر را مورد مطلب بیان میکند و در نهایت به [[تبیین]] و توجیه نظریه خود در نقد مطلب اصلی میپردازد؛ مانند شرح اشارات [[خواجه نصیرالدین طوسی]]<ref>[[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص ۴۹۱.</ref>. | # '''نقد و بررسی:''' شارح در پی نقد اثر [[علمی]] است، از اینرو خود باید از [[جایگاه]] ویژه [[علمی]] برخوردار باشد. شارح در این روش ابتدا مطالب متن اصلی را توضیح میدهد، سپس نظر دیگر را مورد مطلب بیان میکند و در نهایت به [[تبیین]] و توجیه نظریه خود در نقد مطلب اصلی میپردازد؛ مانند شرح اشارات [[خواجه نصیرالدین طوسی]]<ref>[[سید حسین دینپرور|دینپرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص ۴۹۱.</ref>. | ||
== روشهای شرح == | == روشهای شرح == | ||