کمیل بن زیاد نخعی در تاریخ اسلامی: تفاوت میان نسخه‌ها

ای [[کمیل]]! [[شناخت]] [[علم]] [[راستین]] ([[علم الهی]]) آیینی است که ([[انسان]]) با آن، [[پاداش]] داده می‌شود، و [[انسان]] در دوران [[زندگی]] با آن از [[خدا]] [[اطاعت]] می‌کند و پس از [[مرگ]]، نام [[نیکو]] از خود به یادگار می‌گذارد. [[دانش]]، [[فرمانروا]] و [[مال]]، فرمانبر است. ای [[کمیل]]! [[ثروت]] اندوزان [[بی‌تقوا]] مرده‌اند؛ گرچه به ظاهر زنده‌اند، امّا [[دانشمندان]]، تا [[دنیا]] برقرار است، زنده‌اند و بدن‌هایشان گرچه در [[زمین]] [[پنهان]]، امّا یاد آنان همیشه در [[دل‌ها]] زنده است. بدان که در اینجا (پس به سینه [[مبارک]] خود اشاره کرد) [[دانش]] فراوانی انباشته است؛ ای کاش! کسانی را می‌یافتم که می‌توانستند آن را بیاموزند؟ آری، تیزهوشانی می‌یابم امّا نمی‌توان به آنها [[اعتماد]] کرد؛ [[دین]] را وسیله کسب [[دنیا]] قرار داده، با [[نعمت‌های خدا]] بر [[بندگان]] و با [[برهان‌های الهی]] بر [[دوستان]] [[خدا]] [[فخر]] می‌فروشند. یا گروهی هستند که [[تسلیم]] حاملان [[حق]] هستند امّا ژرف اندیشی لازم را در [[شناخت]] [[حقیقت]] ندارند و با اوّلین [[شبهه]] تردید در دلشان ریشه می‌زند؛ پس نه آنها و نه اینها، سزاوار [[آموختن]] دانش‌های فراوان من نیستند. یا [[فرد]] دیگری که سخت در پی لذّت بوده، [[اختیار]] خود را به [[شهوت]] داده است؛ یا آنکه در [[ثروت‌اندوزی]] [[حرص]] می‌ورزد؛ پس، هیچ کدام از آنان نمی‌توانند از [[دین]] [[پاسداری]] کنند و بیشتر به چهارپایان چرنده شباهت دارند و چنین است که [[دانش]] با [[مرگ]] دارندگان [[دانش]] می‌میرد. آری! [[زمین]] [[خداوند]] هیچ‌گاه از [[حجّت الهی]] خالی نیست که برای [[خدا]] با [[برهان]] روشن [[قیام]] کند؛ یا آشکار و شناخته شده؛ یا بیمناک و [[پنهان]]؛ تا [[حجّت]] [[خدا]] [[باطل]] نشود، و نشانه‌هایشان از میان نرود. اما تعدادشان چقدر و در کجا هستند؟ به [[خدا]] [[سوگند]]! که تعدادشان اندک، ولی نزد [[خدا]] بزرگ مقداراند که [[خدا]] با آنان حجّت‌ها و نشانه‌های خود را نگاه می‌دارد، تا به کسانی که همانندشان هستند، بسپارد و در دل‌های آنان بکارد؛ آنان که [[دانش]]، [[نور]] حقیقت‌بینی را بر قلبشان تابانده است، [[روح]] [[یقین]] را دریافته‌اند؛ زیرا آنچه را خوشگذاران‌ها دشوار می‌شمارند، آسان و با آنچه [[ناآگاهان]] از آن [[هراس]] داشتند، [[أنس]] گرفتند. در [[دنیا]] با بدن‌هایی [[زندگی]] می‌کنند، که ارواحشان به [[جهان]] بالا پیوند خورده است؛ آنان [[جانشینان]] [[خدا]] در [[زمین]] و دعوت‌کنندگان [[مردم]] به [[دین خدا]] هستند. آه! آه! چه سخت [[اشتیاق]] دیدارشان را دارم! [[کمیل]]! هرگاه خواستی بازگرد""<ref>{{متن حدیث|هَا إِنَّ هَاهُنَا لَعِلْماً جَمّاً -وَ أَشَارَ بِيَدِهِ إِلَى صَدْرِهِ- لَوْ أَصَبْتُ لَهُ حَمَلَةً؛ بَلَى [أُصِيبُ] أَصَبْتُ لَقِناً غَيْرَ مَأْمُونٍ عَلَيْهِ، مُسْتَعْمِلًا آلَةَ الدِّينِ لِلدُّنْيَا وَ مُسْتَظْهِراً بِنِعَمِ اللَّهِ عَلَى عِبَادِهِ وَ بِحُجَجِهِ عَلَى أَوْلِيَائِهِ؛ أَوْ مُنْقَاداً لِحَمَلَةِ الْحَقِّ، لَا بَصِيرَةَ لَهُ فِي أَحْنَائِهِ، يَنْقَدِحُ الشَّكُّ فِي قَلْبِهِ لِأَوَّلِ عَارِضٍ مِنْ شُبْهَةٍ، أَلَا لَا ذَا وَ لَا ذَاكَ؛ أَوْ مَنْهُوماً بِاللَّذَّةِ سَلِسَ الْقِيَادِ لِلشَّهْوَةِ أَوْ مُغْرَماً بِالْجَمْعِ وَ الِادِّخَارِ؛ لَيْسَا مِنْ رُعَاةِ الدِّينِ فِي شَيْءٍ، أَقْرَبُ شَيْءٍ شَبَهاً بِهِمَا الْأَنْعَامُ السَّائِمَةُ؛ كَذَلِكَ يَمُوتُ الْعِلْمُ بِمَوْتِ حَامِلِيهِ. اللَّهُمَّ بَلَى لَا تَخْلُو الْأَرْضُ مِنْ قَائِمٍ لِلَّهِ بِحُجَّةٍ إِمَّا ظَاهِراً مَشْهُوراً وَ إِمَّا خَائِفاً مَغْمُوراً، لِئَلَّا تَبْطُلَ حُجَجُ اللَّهِ وَ بَيِّنَاتُهُ، وَ كَمْ ذَا وَ أَيْنَ أُولَئِكَ؟ أُولَئِكَ وَ اللَّهِ الْأَقَلُّونَ عَدَداً وَ الْأَعْظَمُونَ عِنْدَ اللَّهِ قَدْراً، يَحْفَظُ اللَّهُ بِهِمْ حُجَجَهُ وَ بَيِّنَاتِهِ، حَتَّى يُودِعُوهَا نُظَرَاءَهُمْ وَ يَزْرَعُوهَا فِي قُلُوبِ أَشْبَاهِهِمْ؛ هَجَمَ بِهِمُ الْعِلْمُ عَلَى حَقِيقَةِ الْبَصِيرَةِ وَ بَاشَرُوا رُوحَ الْيَقِينِ وَ اسْتَلَانُوا مَا اسْتَوْعَرَهُ الْمُتْرَفُونَ وَ أَنِسُوا بِمَا اسْتَوْحَشَ مِنْهُ الْجَاهِلُونَ، وَ صَحِبُوا الدُّنْيَا بِأَبْدَانٍ أَرْوَاحُهَا مُعَلَّقَةٌ بِالْمَحَلِّ الْأَعْلَى؛ أُولَئِكَ خُلَفَاءُ اللَّهِ فِي أَرْضِهِ وَ الدُّعَاةُ إِلَى دِينِهِ؛ آهِ آهِ، شَوْقاً إِلَى رُؤْيَتِهِمْ. انْصَرِفْ يَا كُمَيْلُ إِذَا شِئْتَ}}؛ نهج البلاغه، حکمت ۱۳۹.</ref>

== [[دعای کمیل]] ==

== [[کمیل]] و [[نقل روایت]] ==

[[کمیل]] گفت: ای [[حجاج بن یوسف ثقفی]]، صدایت را برای من بلند نکن، و بنای خانه‌ات را منهدم مساز، به [[خدا]] [[سوگند]]، از [[عمر]] من چیزی باقی نمانده است جز به مقدار باقی مانده غبار. پس در مورد من هر چه می‌خواهی بکن که وعدۀ [[دیدار]] ما در پیشگاه [[خداوند]] است و بعد از کشتن هم حسابی در کار است. و البته ای [[حجاج بن یوسف ثقفی]]، این را نیز بدان که مولایم [[امیرالمؤمنین علی بن ابی طالب]] {{ع}} به من خبر داده است که تو [[قاتل]] من خواهی بود! [[حجاج بن یوسف ثقفی]] گفت: پس در این صورت [[حجت]] بر تو تمام است (و [[حق]] توست که کشته شوی) و من تو را به [[قتل]] خواهم رساند. [[کمیل]] گفت: در صورتی [[حجت]] بر من تمام خواهد بود که [[قضاوت]] به دست تو باشد. [[حجاج]] گفت: آری، [[قضاوت]] به دست من است، مگر نه اینکه تو از قاتلانِ [[عثمان بن عفان]] بودی؟ سپس [[دستور]] داد سر آن پیرمرد [[مظلوم]] و با [[فضیلت]] را از [[بدن]] جدا کردند و همان گونه که مولایش [[علی]] {{ع}} به او خبر داده بود، به [[شهادت]] رسید و [[روح]] بلندش به مولایش [[امیرالمؤمنین علی]] {{ع}} پیوست و پیکر مطهرش در محلی به نام [[ثویه]] (نزدیکی [[مسجد]] حنانه در اطراف [[نجف اشرف]] که امروز [[مزار]] [[شیعیان]] است) به [[خاک]] سپردند<ref>ارشاد مفید، ج۱، ص۳۲۷؛ تاریخ طبری، ج۶، ص۳۶۵؛ تهذیب التهذیب، ج۶، ص۵۸۹؛ تنقیح المقال، ج۳، ص۲۲.</ref>.

== منابع ==