طور در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

۸٬۷۱۵ بایت اضافه‌شده ،  ‏۱۱ اکتبر ۲۰۲۲
(صفحه‌ای تازه حاوی «{{نبوت}} {{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = طور | عنوان مدخل = طور | مداخل مرتبط = طور در قرآن - طور در حدیث | پرسش مرتبط = }} ==جغرافیای طور، در سُور مبارکه قرآن مجید== #{{متن قرآن|وَإِذْ أَخَذْنَا مِيثَاقَكُمْ وَرَفَعْنَا فَوْقَكُمُ الطُّورَ...}}<ref...» ایجاد کرد)
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
 
برچسب: پیوندهای ابهام‌زدایی
خط ۴۵: خط ۴۵:
«لیسبوس»، کوه سینا را بر کوه سریال که از جبال منفرد شبه جزیره سینا است؛ تطبیق کرده است... لکن از قدیم سلسله جبالی که از جنوب شرقی به شمال [[غربی]] شبه جزیره کشیده شده مورد توجه واقع شده. معابدی از قدیم در دامنه، یا پای این کوه بنا کرده بودند. بعد از میلاد هم این کوه مورد نظر بوده چنان که «ژوستینین» صومعه‌ای به نام سن کاترین در دامنه آن بنا کرده و این [[صومعه]] تا دوره [[مغول]] هم باقی بوده و اسقف‌های آن صومعه؛ نامه‌ای منسوب به [[حضرت محمد]]{{صل}} در دست داشتند که به موجب آن [[ذمی]] شمرده می‌شدند و [[جان]] و [[مال]] ایشان محفوظ بود.
«لیسبوس»، کوه سینا را بر کوه سریال که از جبال منفرد شبه جزیره سینا است؛ تطبیق کرده است... لکن از قدیم سلسله جبالی که از جنوب شرقی به شمال [[غربی]] شبه جزیره کشیده شده مورد توجه واقع شده. معابدی از قدیم در دامنه، یا پای این کوه بنا کرده بودند. بعد از میلاد هم این کوه مورد نظر بوده چنان که «ژوستینین» صومعه‌ای به نام سن کاترین در دامنه آن بنا کرده و این [[صومعه]] تا دوره [[مغول]] هم باقی بوده و اسقف‌های آن صومعه؛ نامه‌ای منسوب به [[حضرت محمد]]{{صل}} در دست داشتند که به موجب آن [[ذمی]] شمرده می‌شدند و [[جان]] و [[مال]] ایشان محفوظ بود.
در [[سال ۵۰۰ هجری]] [[ابوعلی]] منصور نوشیکین به امر [[خلیفه عباسی]]، در این حدود مسجدی، به نام [[مسجد]] دارالعلا ساخته و مسجد [[الیاس]]، نیز در پای همین سلسله بنا شده است»<ref>محمد خزائلی اعلام قرآن، ص۴۰۲.</ref>.<ref>[[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۳۵۰.</ref>
در [[سال ۵۰۰ هجری]] [[ابوعلی]] منصور نوشیکین به امر [[خلیفه عباسی]]، در این حدود مسجدی، به نام [[مسجد]] دارالعلا ساخته و مسجد [[الیاس]]، نیز در پای همین سلسله بنا شده است»<ref>محمد خزائلی اعلام قرآن، ص۴۰۲.</ref>.<ref>[[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید]]، ص ۳۵۰.</ref>
==[[وادی الایمن]]==
{{متن قرآن|فَلَمَّا أَتَاهَا نُودِيَ مِنْ شَاطِئِ الْوَادِ الْأَيْمَنِ فِي الْبُقْعَةِ الْمُبَارَكَةِ مِنَ الشَّجَرَةِ أَنْ يَا مُوسَى إِنِّي أَنَا اللَّهُ رَبُّ الْعَالَمِينَ}}<ref>«چون به آن (آتش) رسید از کناره راست آن درّه در آن پاره زمین خجسته، از آن درخت بانگ برآمد که: ای موسی! منم، خداوند پروردگار جهانیان» سوره قصص، آیه ۳۰.</ref>.
این گفته برخی نویسندگان را که زیر عنوان [[آتش]] [[وادی]] ایمن در کتاب [[تاریخ انبیاء]] آمده است را مختصراً بخوانید: «در حین عزیمت [[موسی]] از [[مدین]] به [[مصر]] با [[صفورا]] شب جمعه‌ای بود به وادی ایمن رسیدند. آنجا از [[قضا]] آن شب هم هوا سرد بود و بادهای زننده‌ای می‌آمد و [[باران]] به شدت می‌بارید. از سردی هوا سخت به ستوه آمدند ناگاه موسی به طرف [[کوه سینا]] نظر کرد دید آنجا آتش افروخته شد. به مدت کوتاهی رسید. دید آتش از شاخه‌های درخت افروخته شد و آن آتش هیچ [[دود]] و دم ندارد. [[تعجب]] کرده مات ایستاد ناگهان خطاب رسید به موسی، موسی گفت: لبیک. چه کسی هستی که مرا می‌خوانی و تو را نمی‌بینم. خطاب از مصدر جلال شد {{متن قرآن|إِنِّي أَنَا رَبُّكَ فَاخْلَعْ نَعْلَيْكَ إِنَّكَ بِالْوَادِ الْمُقَدَّسِ طُوًى}}<ref>«بی‌گمان این منم پروردگار تو، پای‌پوش‌های خویش را درآور که تو در سرزمین مقدس «طوی» یی» سوره طه، آیه ۱۲.</ref><ref>ر.ک: تاریخ انبیاء، عماد زاده، ص۵۳۳.</ref>.
با این گفته کوتاه مشخص شد که [[حضرت موسی]] از مدین به مصر می‌رفته که به وادی ایمن می‌رسد. وادی ایمن همان جای است که [[وادی مقدس]] و [[طوی]] هم نامیده شده است. این نامگذاری علاوه بر [[قرآن]] در [[کتاب مقدس]] نیز به چشم می‌خورد. اما قصد ما در این مبحث تنها بیان گفتاری است در خصوص وادی ایمن. در [[سفر]] خروج<ref>سفر خروج: ۳. ۲-۱۲.</ref> آمده است: چون موسی [[شبانی]] می‌کرد [[گله]] را بدان طرف صحرا راند و به [[حوریب]] که [[جبل]] [[الله]] باشد آمد و [[فرشته]] [[خداوند]] در شعله آتش از میان بوته بر وی ظاهر شد و چون نگریست دید آن بوته به [[آتش]] مشتعل است اما سوخته نمی‌شد».
چون [[خداوند]] دید که برای دیدن آن منظر بدان سو مایل می‌شود از میان بوته به وی ندا در داد و گفت: «ای [[موسی]]؟ ای موسی؟» گفت: لبیک. گفت بدینجا میا، نعلین از پای بیرون کن؛ زیرا مکانی که در آن ایستاده‌ای [[زمین]] مقدسی است و گفت: من هستم، خدای پدرانت می‌بینید که [[روایت]] [[تورات]] بسیار شبیه روایت [[قرآن]] است. اما [[کوه حوریب]] کجاست که موسی در آن شعله آتش را دید؟<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۸۰۲.</ref>
===کوه حوریب===
کوهی است که در شبه [[جزیره سینا]] که آن را «[[کوه سینا]]» نیز گویند. به روایت [[کتاب مقدس]] یهوه [[پروردگار]]، در آنجا بر موسی تجلی کرد و «الیا» نیز از آنجا [[وحی]] دریافت کرد<ref>تاریخ انبیاء، عزیزالله کاسب، ص۶۱۱.</ref>. تلفظ [[یونانی]] این واژه «سینا» است<ref>المال ۷: ۳۰ و ۳۸.</ref>. واژه [[عبری]] که اغلب برای اشاره به سینا به کار می‌رود، «[[حوریب]]» (Horeb) است<ref>خروج ۱:۳.</ref> و<ref>دایرة المعارف کتاب مقدس، ص۷۹۹.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۸۰۴.</ref>
===[[مدین]]===
گفته [[تفسیر نمونه]]: مدین از شهر‌های [[شام]] بود و مردمی [[تجارت]] پیشه و مرفه داشت که در میان آنها [[بت پرستی]] نیز [[تقلب]] و [[کم فروشی]] در [[معامله]] رایج بود... مدین در اصل نام یکی از [[فرزندان]] [[ابراهیم خلیل]] بود و چون فرزندان و نواده‌های او در جایی بر سر راه شام سکونت [[اختیار]] کردند این [[سرزمین]] مدین نام گرفت<ref>برگزیده تفسیر نمونه، ج۲، ص۱۴.</ref>.
گفته برخی نویسندگان: مدین مدیان، همان [[شهر]] «[[سدوم]]» است<ref>عزیزالله کاسب، قرآن کریم، ۱۵: ۷۹.</ref>. به گفته برخی نویسندگان: [[مردم]] مدین، در کار کیل و وزن کم فروش بودند. مدین تجارتگاه [[غریبان]] بود و عربان در آنجا سکه‌های [[قلب]] می‌ساختند و به بهای ارزان می‌فروختند. بر [[اهل مدین]]، گرمای سوزان و تب چیره شد و در [[روزگار]] [[شعیب]]، سنگباران شدند<ref>مقدسی، آفرینش و تاریخ، ج۳، ص۶۲ تا ۶۴.</ref>. شعیب [[پیامبر]]، از مردم مدین بود<ref>قرآن کریم، ۷: ۸۵.</ref>.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۸۰۴.</ref>
===محل جغرافیایی [[وادی]] ایمن===
در متن زیر نویسنده [[تاریخ]] جامع [[ادیان]]؛ ضمن آوردن [[روایات]] گوناگون در محل [[واقعی]] محل [[وادی]] ایمن و [[طور سینا]] تردید کرده است: «بزرگ‌ترین عملی که [[موسی]] در کار [[رسالت]] و هنگام [[پیشوایی]] [[قوم]] خود به جا آورد در [[مصر]] نبود، بلکه در دامنه کوهی بود که در بعضی روایات غالباً نام طور سینا نام برده شده و در بعضی دیگر به نام [[جبل حوریب]] مذکور است و محل واقعی آن [[جبل]] هنوز مورد تردید می‌باشد. بر حسب بعضی روایات، این [[کوه]] در شبه [[جزیره سینا]] واقع بوده، لیکن بسیاری از محققان اخیر محل آن را نزدیک دهنه [[خلیج عقبه]] می‌دانند. بعضی دیگر آن را در ناحیه قادش، بارنی به مسافت قلیلی در جنوب [[بحر المیت]] تشخیص داده‌اند»<ref>تاریخ جامع ادیان، ص۴۹۴.</ref>.
«وجه تسمیه ایمن = راست نامیدن این وادی این است که چون از [[مدین]] به طرف مصر آیند، این دره در طرف راست [[کوه سینا]] واقع است»<ref>دانشنامه قرآن و قرآن‌پژوهی، ص۲۲۹۳؛ اعلام قرآن، محمد رسول کیانی، ص۷۶؛ و ر.ک: المیزان ج۱۶، ص۴۶؛ اطلاعات قرآنی، ص۵۶۰.</ref>.
در یک جمع‌بندی از مجموع سطور بالا به این نتیجه می‌رسیم که وادی ایمن که نام دیگرش «[[حوریب]]» است در طرف راست کوه سینا هنگام عزیمت از مدین به مصر واقع است.<ref>[[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|اماکن جغرافیایی در قرآن]]، ص ۸۰۵.</ref>


== منابع ==
== منابع ==
{{منابع}}
{{منابع}}
# [[پرونده:IM010435.jpg|22px]] [[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|'''دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید''']]
# [[پرونده:IM010435.jpg|22px]] [[محمد حسن عرب|عرب، محمد حسن]]، [[دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید (کتاب)|'''دانشنامه اماکن جغرافیایی قرآن مجید''']]
# [[پرونده:IM010430.jpg|22px]] [[محرم فرزانه|فرزانه، محرم]]، [[اماکن جغرافیایی در قرآن (کتاب)|'''اماکن جغرافیایی در قرآن''']]
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}


۸۰٬۴۳۸

ویرایش