قسمتکننده بهشت و جهنم: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش
(←مقدمه) |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۸: | خط ۸: | ||
: <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[قسمتکننده بهشت و جهنم (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div> | : <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسشهای عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[قسمتکننده بهشت و جهنم (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div> | ||
<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;"> | <div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;"> | ||
'''قسیم الجنه و النار''' از لقبهای معروف [[امام علی|علی]]{{ع}} است، یعنی تقسیمکنندۀ بهشت و جهنم. در این مورد حدیثهای بسیاری است و آن حضرت با این وصف، مشهور بوده است و معنای آن، تأثیر محبت و ولایت [[امام علی|علی]] در بهشتی شدن مردم در روز [[قیامت]] است، چون آن حضرت، [[حق]] است و معتقدان به [[ولایت]] او به بهشت خواهند رفت و مخالفان و منکرانش اهل دوزخاند. [[روایات]] متعددی با این عنوان نقل شده که حبّ او ایمان است و بغض او کفر، و همین، مرز بهشتیان و دوزخیان را ترسیم میکند. روزی مأمون از [[امام رضا]]{{ع}} پرسید: معنای اینکه جدّت [[امام علی|امیر مؤمنان]]، قسیم بهشت و دوزخ است چیست؟ فکرم بسیار به این نکته مشغول است. حضرت فرمود: این روایت را که از [[پیامبر خاتم|پیامبر خدا]]{{صل}} نقل کردهاند که فرمود: {{عربی|اندازه=155%|"حبّ علیّ إیمان و بغضه کفر"}} شنیدهای؟ گفت! آری. [[امام رضا|حضرت رضا]]{{ع}} فرمود: وقتی تقسیم شدن بهشت و جهنم بر مبنای دوستی و دشمنی با علی باشد، پس او تقسیمکنندۀ بهشت و جهنم است: {{عربی|اندازه=155%|فقسمة الجنّة و النّار إذا کانت علی حبّه و بغضه فهو قسیم الجنّة و النّار}}<ref>بحار الأنوار، ج ۳۹ ص ۱۹۳ ح ۳</ref> خود آن حضرت هم فرموده است: {{عربی|اندازه=155%|أنا قسیم النّار}}. ابن اثیر در معنای آن گفته است: مقصود حضرت آن است که مردم دو قسماند، گروهی با من هستند، پس آنان برحق و هدایتند، گروهی بر ضدّ منند، آنان گمراهند، پس نیمی از آنان با من در بهشتند و نیم دیگر بر ضدّ من و در آتش.<ref>نهایه، ج ۳ ص ۲۵۳(به نقل از بحار الأنوار). احادیث این بحث را در بحار الأنوار، ج ۳۹ ص ۱۹۳(باب انّه قسیم الجنة و النار) نگاه کنید، نیز امالی مفید، ص ۳۲۸</ref><ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|فرهنگ غدیر]]، ص:۴۸۷.</ref>. | |||
==مقدمه== | ==مقدمه== | ||
*بهشت و جهنم از حقایق انکارناشدنی در سرای دیگر است که نیکوکاران وارد بهشت، و گنهکاران وارد جهنم میشوند. در روایاتی آمده که [[امام علی|امام اميرالمؤمنین]]{{ع}} قسمتکننده بهشت و جهنم است. این مقام، در نگاه نخست، مقامی ویژه برای آن حضرت (و نه دیگر امامان{{عم}}) بهشمار میآید؛ اما چنانکه خواهد آمد، ارتباطی تنگاتنگ با منصب امامت دارد. شمار روایات یادشده چنان فراوان است که تردیدی در صدور این مضمون از معصوم{{ع}} باقی نمیماند.<ref>نگارنده بیش از بیست روایت دراینباره یافته است (ر.ک: محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۹۶؛ محمد بن حسن صفار قمی، بصائر الدرجات، ص۴۱۴-۴۱۸؛ محمد بن علی بن بابویه قمی (شیخ صدوق)، الامالی، ص۸۹؛ همو، الخصال، ج۲، ص۴۹۶؛ شیخ طوسی، الامالی، ص۳۶۸ و ۳۶۹.</ref> ضمن آنکه در برخی منابع اهل سنت نیز چنین روایاتی به چشم میخورد. دراینباره عبدالله بن عمر از [[پیامبر خاتم|رسول گرامی اسلام]]{{صل}} نقل میکند که خطاب به [[امام على]]{{ع}} فرمودند: {{عربی|اندازه=155%|"فَأَنْتَ قَسِيمُ الْجَنَّةِ وَ أَنْتَ قَسِيمُ النَّارِ"}}.<ref>محمد بن علی بن بابویه قمی (شیخ صدوق)، الامالی، ص۳۶۱.</ref> [[امام صادق]]{{ع}} نیز در روایتی صحیح نقل کردند که [[امام علی|امیرالمؤمنين]]{{ع}} بسیار این مضمون را بیان میفرمود.<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۹۶.</ref> [[امام باقر]]{{ع}} نیز از [[امام علی]]{{ع}} نقل کرده که ایشان افزون بر تکرار مضمون پیشین، تأکید کردند که دوستان خود را وارد بهشت، و دشمنان خود را وارد جهنم میکنند.<ref>محمد بن حسن صفار قمی، بصائر الدرجات، ص۴۱۶. برای دیدن دیگر روایات در متون حدیثی شیعه، ر.ک: همان، ص۴۱۵-۴۱۷؛ محمد بن علی بن بابویه قمی (شیخ صدوق)، الخصال، ج۲، ص۴۹۶؛ همو، علل الشرایع، ج۱، ص۱۶۱-۱۶۴.</ref> افزون بر آن، برخی عالمان اهل سنت نیز سخن [[پیامبر خاتم|رسول گرامی اسلام]]{{صل}} خطاب به [[امام علی]]{{ع}} را دراینباره نقل کردهاند.<ref>{{عربی|اندازه=155%|"إِنَّكَ قَسِيمُ النَّارِ وَ إِنَّكَ تَقْرَعُ بَابَ الْجَنَّةِ وَ تَدْخُلُهَا بِغَيْرِ حِسَابٍ"}} (ابن مغازلی شافعی، مناقب الامام علی بن ابی طالب{{ع}}، ص۱۰۷. نیز، ر.ک: موفق بن احمد خوارزمی، المناقب، ص۲۹۴؛ احمد بن علی بن حجر عسقلانی، لسان المیزان، ج۳، ص۲۴۷).</ref><ref>ر. ک. [[محمد حسین فاریاب|فاریاب، محمد حسین]]، [[بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت (کتاب)|بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت]].</ref> | *بهشت و جهنم از حقایق انکارناشدنی در سرای دیگر است که نیکوکاران وارد بهشت، و گنهکاران وارد جهنم میشوند. در روایاتی آمده که [[امام علی|امام اميرالمؤمنین]]{{ع}} قسمتکننده بهشت و جهنم است. این مقام، در نگاه نخست، مقامی ویژه برای آن حضرت (و نه دیگر امامان{{عم}}) بهشمار میآید؛ اما چنانکه خواهد آمد، ارتباطی تنگاتنگ با منصب امامت دارد. شمار روایات یادشده چنان فراوان است که تردیدی در صدور این مضمون از معصوم{{ع}} باقی نمیماند.<ref>نگارنده بیش از بیست روایت دراینباره یافته است (ر.ک: محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۹۶؛ محمد بن حسن صفار قمی، بصائر الدرجات، ص۴۱۴-۴۱۸؛ محمد بن علی بن بابویه قمی (شیخ صدوق)، الامالی، ص۸۹؛ همو، الخصال، ج۲، ص۴۹۶؛ شیخ طوسی، الامالی، ص۳۶۸ و ۳۶۹.</ref> ضمن آنکه در برخی منابع [[اهل سنت]] نیز چنین روایاتی به چشم میخورد. دراینباره عبدالله بن عمر از [[پیامبر خاتم|رسول گرامی اسلام]]{{صل}} نقل میکند که خطاب به [[امام على]]{{ع}} فرمودند: {{عربی|اندازه=155%|"فَأَنْتَ قَسِيمُ الْجَنَّةِ وَ أَنْتَ قَسِيمُ النَّارِ"}}.<ref>محمد بن علی بن بابویه قمی (شیخ صدوق)، الامالی، ص۳۶۱.</ref> [[امام صادق]]{{ع}} نیز در روایتی صحیح نقل کردند که [[امام علی|امیرالمؤمنين]]{{ع}} بسیار این مضمون را بیان میفرمود.<ref>محمد بن یعقوب کلینی، الکافی، ج۱، ص۱۹۶.</ref> [[امام باقر]]{{ع}} نیز از [[امام علی]]{{ع}} نقل کرده که ایشان افزون بر تکرار مضمون پیشین، تأکید کردند که دوستان خود را وارد بهشت، و دشمنان خود را وارد جهنم میکنند.<ref>محمد بن حسن صفار قمی، بصائر الدرجات، ص۴۱۶. برای دیدن دیگر روایات در متون حدیثی شیعه، ر.ک: همان، ص۴۱۵-۴۱۷؛ محمد بن علی بن بابویه قمی (شیخ صدوق)، الخصال، ج۲، ص۴۹۶؛ همو، علل الشرایع، ج۱، ص۱۶۱-۱۶۴.</ref> افزون بر آن، برخی عالمان اهل سنت نیز سخن [[پیامبر خاتم|رسول گرامی اسلام]]{{صل}} خطاب به [[امام علی]]{{ع}} را دراینباره نقل کردهاند.<ref>{{عربی|اندازه=155%|"إِنَّكَ قَسِيمُ النَّارِ وَ إِنَّكَ تَقْرَعُ بَابَ الْجَنَّةِ وَ تَدْخُلُهَا بِغَيْرِ حِسَابٍ"}} (ابن مغازلی شافعی، مناقب الامام علی بن ابی طالب{{ع}}، ص۱۰۷. نیز، ر.ک: موفق بن احمد خوارزمی، المناقب، ص۲۹۴؛ احمد بن علی بن حجر عسقلانی، لسان المیزان، ج۳، ص۲۴۷).</ref><ref>ر. ک. [[محمد حسین فاریاب|فاریاب، محمد حسین]]، [[بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت (کتاب)|بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت]].</ref> | ||
*درباره روایات یادشده سه مسئله طرحشدنی است: | *درباره روایات یادشده سه مسئله طرحشدنی است: | ||
| خط ۲۶: | خط ۲۹: | ||
==منابع== | ==منابع== | ||
* [[پرونده:457575.jpeg|22px]] [[محمد حسین فاریاب|فاریاب، محمد حسین]]، [[بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت (کتاب)|'''بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت''']]؛ | * [[پرونده:457575.jpeg|22px]] [[محمد حسین فاریاب|فاریاب، محمد حسین]]، [[بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت (کتاب)|'''بررسی انطباق شئون امامت در کلام امامیه بر قرآن و سنت''']]؛ | ||
* [[پرونده:1368987.jpg|22px]] [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ غدیر (کتاب)|'''فرهنگ غدیر''']]. | |||
==پانویس== | ==پانویس== | ||
{{پانویس2}} | {{پانویس2}} | ||
[[رده:بررسی انطباق شئون امامت]] | [[رده:بررسی انطباق شئون امامت]] | ||