معارف و عقاید ۱ (کتاب): تفاوت میان نسخهها
جز
وظیفهٔ شمارهٔ ۲، بخش دوم
جز (جایگزینی متن - '==دربارهٔ کتاب==' به '== دربارهٔ کتاب ==') |
HeydariBot (بحث | مشارکتها) |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
{{جعبه اطلاعات کتاب | {{جعبه اطلاعات کتاب | ||
| عنوان پیشین = | |||
| عنوان = معارف و عقاید ۱ | | عنوان = معارف و عقاید ۱ | ||
| عنوان پسین = | |||
| شماره جلد = | |||
| عنوان اصلی = | | عنوان اصلی = | ||
| تصویر = 8989.jpg | | تصویر = 8989.jpg | ||
| خط ۱۸: | خط ۲۱: | ||
| موضوع = | | موضوع = | ||
| مذهب = شیعه | | مذهب = شیعه | ||
| ناشر = | | ناشر = مرکز مدیریت حوزه علیمه قم | ||
| به همت = | | به همت = | ||
| وابسته به = | | وابسته به = | ||
| خط ۳۱: | خط ۳۴: | ||
== دربارهٔ کتاب == | == دربارهٔ کتاب == | ||
در معرفی این کتاب آمده است: «[[علم کلام]] دانشی است که به [[عقاید]] و [[معارف]] [[اعتقادی]] [[دین اسلام]] میپردازد و ضمن استخراج این [[عقاید]] از [[منابع اسلامی]]، به توضیح و اثبات آنها پرداخته و به [[شبهات]] مربوط به این [[عقاید]] پاسخ میدهد. | در معرفی این کتاب آمده است: «[[علم کلام]] دانشی است که به [[عقاید]] و [[معارف]] [[اعتقادی]] [[دین اسلام]] میپردازد و ضمن استخراج این [[عقاید]] از [[منابع اسلامی]]، به توضیح و اثبات آنها پرداخته و به [[شبهات]] مربوط به این [[عقاید]] پاسخ میدهد. | ||
*موضوع [[علم کلام]]، [[معارف]] [[اعتقادی]] است نه [[احکام عملی]] و [[اخلاقی]] [[اسلام]]. [[عقاید]] و [[معارف]] به آن دسته از [[آموزههای اسلامی]] میگویند که [[هدف]] اصلی از بیان آنها، [[باور]] و [[ایمان]] است مانند اصل [[توحید]]. اهمیت هر [[علمی]] به مباحثی است که در آن [[علم]] مورد بحث قرار میگیرد چنانکه گفته شد، [[علم کلام]] درباره [[عقاید]] [[دینی]] بحث میکند. حال باید دید اهمیت [[عقاید]] [[دینی]] تا چه اندازه است؟ | * موضوع [[علم کلام]]، [[معارف]] [[اعتقادی]] است نه [[احکام عملی]] و [[اخلاقی]] [[اسلام]]. [[عقاید]] و [[معارف]] به آن دسته از [[آموزههای اسلامی]] میگویند که [[هدف]] اصلی از بیان آنها، [[باور]] و [[ایمان]] است مانند اصل [[توحید]]. اهمیت هر [[علمی]] به مباحثی است که در آن [[علم]] مورد بحث قرار میگیرد چنانکه گفته شد، [[علم کلام]] درباره [[عقاید]] [[دینی]] بحث میکند. حال باید دید اهمیت [[عقاید]] [[دینی]] تا چه اندازه است؟ | ||
*با اندک تاملی میتوان دریافت که [[انسان]] مجموعهای از [[اعتقادات]] و عملکردها است. عملکردها غالبا از [[اندیشهها]] و [[باورها]] سرچشمه میگیرد و [[اعتقادات]] به منزله شالودهای است که بنای رفتارهای [[انسان]] بر آنها گذاشته شده است. شاید بتوان گفت که تمام [[اعمال انسان]]، به گونهای ریشه در [[باورها]] و [[عقاید]] او دارد. از این رو، [[علم کلام]] که به [[عقاید]] و اندیشههای [[آدمی]] میپردازد، اهمیتش بیش از علومی است که به رفتارهای [[انسان]] مربوط میشود. | * با اندک تاملی میتوان دریافت که [[انسان]] مجموعهای از [[اعتقادات]] و عملکردها است. عملکردها غالبا از [[اندیشهها]] و [[باورها]] سرچشمه میگیرد و [[اعتقادات]] به منزله شالودهای است که بنای رفتارهای [[انسان]] بر آنها گذاشته شده است. شاید بتوان گفت که تمام [[اعمال انسان]]، به گونهای ریشه در [[باورها]] و [[عقاید]] او دارد. از این رو، [[علم کلام]] که به [[عقاید]] و اندیشههای [[آدمی]] میپردازد، اهمیتش بیش از علومی است که به رفتارهای [[انسان]] مربوط میشود. | ||
*از منظر دیگری نیز میتوان به اهمیت [[علم کلام]] پی برد. هر انسانی خواهان [[سعادت]] و [[نیکبختی]] خویش است و مکاتب گوناگون بشری، جملگی ادعا میکنند که میتوانند [[انسان]] را به [[سعادت]] خویش برسانند، اما روشن است که هیچ مکتبی مانند [[دین الهی]] نمیتواند ضامن [[سعادت]] [[حقیقی]] [[انسان]] باشد، زیرا خداوندی که [[خالق]] [[انسان]] است بهتر از هر کسی میداند که چه برنامهای به [[سعادت انسان]] میانجامد. از سوی دیگر زمانی که [[خداوند]] و پیامبرش برای [[انسان]] اثبات نشود، نمیتواند به [[دین]] و برنامه [[سعادت]] بخش آن دست یابد. اثبات [[خداوند]] و اوصاف او و نیز شناسایی راهنمایان [[الهی]] و اموری از این قبیل، توسط [[دانش]] [[کلام]] به انجام میرسد. بنابراین، بدون [[علم کلام]] و [[اعتقادات]] [[اسلامی]] نمیتوان به برنامه [[سعادت انسان]] دست یافت. | * از منظر دیگری نیز میتوان به اهمیت [[علم کلام]] پی برد. هر انسانی خواهان [[سعادت]] و [[نیکبختی]] خویش است و مکاتب گوناگون بشری، جملگی ادعا میکنند که میتوانند [[انسان]] را به [[سعادت]] خویش برسانند، اما روشن است که هیچ مکتبی مانند [[دین الهی]] نمیتواند ضامن [[سعادت]] [[حقیقی]] [[انسان]] باشد، زیرا خداوندی که [[خالق]] [[انسان]] است بهتر از هر کسی میداند که چه برنامهای به [[سعادت انسان]] میانجامد. از سوی دیگر زمانی که [[خداوند]] و پیامبرش برای [[انسان]] اثبات نشود، نمیتواند به [[دین]] و برنامه [[سعادت]] بخش آن دست یابد. اثبات [[خداوند]] و اوصاف او و نیز شناسایی راهنمایان [[الهی]] و اموری از این قبیل، توسط [[دانش]] [[کلام]] به انجام میرسد. بنابراین، بدون [[علم کلام]] و [[اعتقادات]] [[اسلامی]] نمیتوان به برنامه [[سعادت انسان]] دست یافت. | ||
== فهرست کتاب == | == فهرست کتاب == | ||
{{فهرست اثر}} | {{فهرست اثر}} | ||
===بخش اول: کلیات=== | === بخش اول: کلیات === | ||
====درس اول: [[علم کلام]] و [[عقاید]]==== | ==== درس اول: [[علم کلام]] و [[عقاید]] ==== | ||
*تعریف و موضوع [[علم کلام]] | * تعریف و موضوع [[علم کلام]] | ||
*اهمیت [[علم کلام]] | * اهمیت [[علم کلام]] | ||
* [[منابع علم]] [[کلام]] | * [[منابع علم]] [[کلام]] | ||
====درس دوم: فواید بحث از [[عقاید]] [[دینی]]==== | ==== درس دوم: فواید بحث از [[عقاید]] [[دینی]] ==== | ||
* [[بصیرت]] در [[دین]] | * [[بصیرت]] در [[دین]] | ||
*تقویت [[ایمان]] و انگیزه [[عمل صالح]] | * تقویت [[ایمان]] و انگیزه [[عمل صالح]] | ||
*پاسخگویی به سؤالات و زدودن [[شبهات]] | * پاسخگویی به سؤالات و زدودن [[شبهات]] | ||
* [[توانایی]] [[هدایت]] و [[ارشاد]] دیگران | * [[توانایی]] [[هدایت]] و [[ارشاد]] دیگران | ||
===بخش دوم: [[خداشناسی]]=== | === بخش دوم: [[خداشناسی]] === | ||
====درس سوم: [[دلایل]] وجود [[خداوند]] - [[برهان]] [[نظم]] (۱)==== | ==== درس سوم: [[دلایل]] وجود [[خداوند]] - [[برهان]] [[نظم]] (۱)==== | ||
*تقرير [[برهان]] [[نظم]] | * تقرير [[برهان]] [[نظم]] | ||
* [[برهان]] [[نظم]] در نگاه [[دانشمندان]] | * [[برهان]] [[نظم]] در نگاه [[دانشمندان]] | ||
* [[برهان]] [[نظم]] در [[آیات]] و [[روایات]] | * [[برهان]] [[نظم]] در [[آیات]] و [[روایات]] | ||
====درس چهارم: [[دلایل]] وجود [[خداوند]] - [[برهان]] [[نظم]] (۲)==== | ==== درس چهارم: [[دلایل]] وجود [[خداوند]] - [[برهان]] [[نظم]] (۲)==== | ||
* [[نشانهها]] در [[آفرینش انسان]] | * [[نشانهها]] در [[آفرینش انسان]] | ||
* [[نشانهها]] در [[آفرینش]] [[زمین]]، [[خورشید و ماه]] | * [[نشانهها]] در [[آفرینش]] [[زمین]]، [[خورشید و ماه]] | ||
* [[نشانهها]] در [[آفرینش]] کهکشانها | * [[نشانهها]] در [[آفرینش]] کهکشانها | ||
*تأثیر [[معنوی]] در توجه به نشانههای [[الهی]] | * تأثیر [[معنوی]] در توجه به نشانههای [[الهی]] | ||
====درس پنجم: [[دلایل]] وجود [[خداوند]] - [[گواهی]] [[فطرت]] (۱)==== | ==== درس پنجم: [[دلایل]] وجود [[خداوند]] - [[گواهی]] [[فطرت]] (۱)==== | ||
*تعریف [[معرفت]] [[فطری]] | * تعریف [[معرفت]] [[فطری]] | ||
*معنای [[فطرت]] | * معنای [[فطرت]] | ||
* [[معرفت]] [[فطری]] در [[آیات]] و [[روایات]] | * [[معرفت]] [[فطری]] در [[آیات]] و [[روایات]] | ||
* [[معرفت]] [[فطری]] در سخنان [[دانشمندان]] غیر [[مسلمان]] | * [[معرفت]] [[فطری]] در سخنان [[دانشمندان]] غیر [[مسلمان]] | ||
*ویژگی و آثار [[معرفت]] [[فطری]] | * ویژگی و آثار [[معرفت]] [[فطری]] | ||
====درس ششم: [[دلایل]] وجود [[خداوند]] - [[گواهی]] [[فطرت]] (۲)==== | ==== درس ششم: [[دلایل]] وجود [[خداوند]] - [[گواهی]] [[فطرت]] (۲)==== | ||
*راههای [[ظهور]] و [[شکوفایی]] [[فطرت]] | * راههای [[ظهور]] و [[شکوفایی]] [[فطرت]] | ||
====درس هفتم: [[توحید]] و [[یگانگی خداوند]]==== | ==== درس هفتم: [[توحید]] و [[یگانگی خداوند]] ==== | ||
*اهمیت و [[جایگاه]] [[توحید]] در [[کتاب و سنت]] | * اهمیت و [[جایگاه]] [[توحید]] در [[کتاب و سنت]] | ||
*معنای [[توحید]] | * معنای [[توحید]] | ||
*مراتب [[توحید]] | * مراتب [[توحید]] | ||
====درس هشتم: نشانههای [[یگانگی خداوند]]==== | ==== درس هشتم: نشانههای [[یگانگی خداوند]] ==== | ||
*تعدد خدایان، ناسازگار با [[الوهیت]] | * تعدد خدایان، ناسازگار با [[الوهیت]] | ||
*هماهنگی در هستی | * هماهنگی در هستی | ||
*خبر دادن همه [[انبیا]] از یکتایی [[خداوند]] | * خبر دادن همه [[انبیا]] از یکتایی [[خداوند]] | ||
* [[گواهی]] [[فطرت]] بر [[وحدانیت]] | * [[گواهی]] [[فطرت]] بر [[وحدانیت]] | ||
====درس نهم: [[علم]] [[خداوند]]==== | ==== درس نهم: [[علم]] [[خداوند]] ==== | ||
*اثبات [[علم الهی]] | * اثبات [[علم الهی]] | ||
*ویژگیهای [[علم]] [[خدا]] | * ویژگیهای [[علم]] [[خدا]] | ||
====درس دهم: [[قدرت خداوند]]==== | ==== درس دهم: [[قدرت خداوند]] ==== | ||
*اثبات [[قدرت الهی]] | * اثبات [[قدرت الهی]] | ||
*ویژگیهای [[قدرت خداوند]] | * ویژگیهای [[قدرت خداوند]] | ||
====درس یازدهم: صفات سلبی==== | ==== درس یازدهم: صفات سلبی ==== | ||
*جسمانیت | * جسمانیت | ||
*ترکیب | * ترکیب | ||
*جهت و مکان | * جهت و مکان | ||
*رؤیت با چشم سر | * رؤیت با چشم سر | ||
===بخش سوم: [[عدل الهی]]=== | === بخش سوم: [[عدل الهی]] === | ||
====درس دوازدهم: اهمیت، تعریف و گستره [[عدل]]==== | ==== درس دوازدهم: اهمیت، تعریف و گستره [[عدل]] ==== | ||
*اهمیت [[عدل]] | * اهمیت [[عدل]] | ||
*معنای [[عدل]] در لغت | * معنای [[عدل]] در لغت | ||
*معنای اصطلاحی [[عدل]] | * معنای اصطلاحی [[عدل]] | ||
*گستره [[عدل الهی]] | * گستره [[عدل الهی]] | ||
====درس سیزدهم: [[دلایل]] [[عدل الهی]]==== | ==== درس سیزدهم: [[دلایل]] [[عدل الهی]] ==== | ||
* [[دلیل]] کمال [[اخلاقی]] | * [[دلیل]] کمال [[اخلاقی]] | ||
* [[دلیل]] نفی منشأ [[ظلم]] | * [[دلیل]] نفی منشأ [[ظلم]] | ||
====درس چهاردهم: ارتباط [[عدل الهی]] با [[اختیار انسان]]==== | ==== درس چهاردهم: ارتباط [[عدل الهی]] با [[اختیار انسان]] ==== | ||
*امر بين امرين | * امر بين امرين | ||
====درس پانزدهم: [[عدل الهی]] و ناگواریها==== | ==== درس پانزدهم: [[عدل الهی]] و ناگواریها ==== | ||
====درس شانزدهم: [[عدل الهی]] و تفاوتها==== | ==== درس شانزدهم: [[عدل الهی]] و تفاوتها ==== | ||
*نسبت [[عدالت]] با شباهت | * نسبت [[عدالت]] با شباهت | ||
*ناقص الخلقهها | * ناقص الخلقهها | ||
* [[حکمت]] [[آفرینش]] [[کافران]] | * [[حکمت]] [[آفرینش]] [[کافران]] | ||
====درس هفدهم: [[عدل الهی]] و مجازات [[اخروی]]==== | ==== درس هفدهم: [[عدل الهی]] و مجازات [[اخروی]] ==== | ||
*معنای جزا و خلود | * معنای جزا و خلود | ||
*تناسب [[خطا]] با خلود و [[عدل الهی]] | * تناسب [[خطا]] با خلود و [[عدل الهی]] | ||
* [[بخشش]] [[گناهکاران]] | * [[بخشش]] [[گناهکاران]] | ||
*تخفیف در [[عذاب]] برای مخلّدین در [[جهنم]] | * تخفیف در [[عذاب]] برای مخلّدین در [[جهنم]] | ||
====درس هجدهم: [[حکمت الهی]]==== | ==== درس هجدهم: [[حکمت الهی]] ==== | ||
*معنای [[حکمت]] | * معنای [[حکمت]] | ||
*آثار [[باور]] به [[حکمت الهی]] | * آثار [[باور]] به [[حکمت الهی]] | ||
* [[دلایل]] [[حکمت الهی]] | * [[دلایل]] [[حکمت الهی]] | ||
===بخش چهارم: [[نبوت]]=== | === بخش چهارم: [[نبوت]] === | ||
====درس نوزدهم: تعریف [[نبوت]]==== | ==== درس نوزدهم: تعریف [[نبوت]] ==== | ||
*معنای [[نبی]] و [[رسول]] | * معنای [[نبی]] و [[رسول]] | ||
*نسبت میان [[نبی]] و [[رسول]] | * نسبت میان [[نبی]] و [[رسول]] | ||
*درجات [[نبی]] و [[رسول]] | * درجات [[نبی]] و [[رسول]] | ||
====درس بیستم: فواید [[بعثت]] و [[دلیل]] [[نیاز]] به [[نبوت]]==== | ==== درس بیستم: فواید [[بعثت]] و [[دلیل]] [[نیاز]] به [[نبوت]] ==== | ||
* [[نیاز]] [[بشر]] به [[معارف]] [[اعتقادی]] | * [[نیاز]] [[بشر]] به [[معارف]] [[اعتقادی]] | ||
* [[نیاز]] [[بشر]] به [[قانون]] | * [[نیاز]] [[بشر]] به [[قانون]] | ||
====درس بیست و یکم: [[راههای شناخت پیامبران]](۱)==== | ==== درس بیست و یکم: [[راههای شناخت پیامبران]](۱)==== | ||
* [[راههای شناخت پیامبران]] | * [[راههای شناخت پیامبران]] | ||
* [[معجزه]] | * [[معجزه]] | ||
====درس بیست و دوم: [[راههای شناخت پیامبران]](۲)==== | ==== درس بیست و دوم: [[راههای شناخت پیامبران]](۲)==== | ||
* [[بشارت]] یا [[گواهی]] [[پیامبران]] | * [[بشارت]] یا [[گواهی]] [[پیامبران]] | ||
*قراین و شواهد | * قراین و شواهد | ||
====درس بیست و سوم: [[ویژگیهای پیامبران]] – [[علم]]==== | ==== درس بیست و سوم: [[ویژگیهای پیامبران]] – [[علم]] ==== | ||
* [[جایگاه]] [[دانش]] نزد [[عقل]] و [[دین]] | * [[جایگاه]] [[دانش]] نزد [[عقل]] و [[دین]] | ||
* [[لزوم]] [[تبعیت]] از عالم | * [[لزوم]] [[تبعیت]] از عالم | ||
* [[لزوم]] [[علم الهی]] برای [[انبیا]] | * [[لزوم]] [[علم الهی]] برای [[انبیا]] | ||
*منبع تمام [[علوم]] [[انبیا]] | * منبع تمام [[علوم]] [[انبیا]] | ||
*مراتب [[علوم]] [[انبیا]] | * مراتب [[علوم]] [[انبیا]] | ||
====درس بیست و چهارم: [[ویژگیهای پیامبران]] - [[عصمت]]==== | ==== درس بیست و چهارم: [[ویژگیهای پیامبران]] - [[عصمت]] ==== | ||
*تعريف [[عصمت]] | * تعريف [[عصمت]] | ||
*حدود و قلمرو [[عصمت]] [[پیامبران]] | * حدود و قلمرو [[عصمت]] [[پیامبران]] | ||
* [[لزوم]] [[اعتقاد]] به [[عصمت]] [[پیامبران]] | * [[لزوم]] [[اعتقاد]] به [[عصمت]] [[پیامبران]] | ||
* [[منشأ عصمت]] [[پیامبران]] | * [[منشأ عصمت]] [[پیامبران]] | ||
====درس بیست و پنجم: [[پیامبران الهی]]==== | ==== درس بیست و پنجم: [[پیامبران الهی]] ==== | ||
*منبع صحیح [[شناخت]] [[پیامبران پیشین]] | * منبع صحیح [[شناخت]] [[پیامبران پیشین]] | ||
*تعداد [[انبیا]] و [[رسولان الهی]] | * تعداد [[انبیا]] و [[رسولان الهی]] | ||
*کتابهای [[پیامبران]] | * کتابهای [[پیامبران]] | ||
*انبیای [[تشریعی]] و انبیای تبلیغی | * انبیای [[تشریعی]] و انبیای تبلیغی | ||
====درس بیست و ششم: اثبات [[نبوت]] [[پیامبر اسلام]]{{صل}} (۱)==== | ==== درس بیست و ششم: اثبات [[نبوت]] [[پیامبر اسلام]] {{صل}} (۱)==== | ||
*نگاهی به شخصیت [[پیامبر اسلام]]{{صل}} | * نگاهی به شخصیت [[پیامبر اسلام]] {{صل}} | ||
* [[دلایل]] [[نبوت]] [[پیامبر اسلام]]{{صل}} | * [[دلایل]] [[نبوت]] [[پیامبر اسلام]] {{صل}} | ||
* [[معجزه قرآن کریم]] | * [[معجزه قرآن کریم]] | ||
====درس بیست و هفتم: اثبات [[نبوت]] [[پیامبر اسلام]]{{صل}} (۲)==== | ==== درس بیست و هفتم: اثبات [[نبوت]] [[پیامبر اسلام]] {{صل}} (۲)==== | ||
*سایر [[معجزات]] [[پیامبر اسلام]]{{صل}} | * سایر [[معجزات]] [[پیامبر اسلام]] {{صل}} | ||
====درس بیست و هشتم: اثبات [[نبوت]] [[پیامبر اسلام]]{{صل}} (۳)==== | ==== درس بیست و هشتم: اثبات [[نبوت]] [[پیامبر اسلام]] {{صل}} (۳)==== | ||
*قراین و شواهد | * قراین و شواهد | ||
====درس بیست و نهم: اثبات [[نبوت]] [[پیامبر اسلام]]{{صل}} (۴)==== | ==== درس بیست و نهم: اثبات [[نبوت]] [[پیامبر اسلام]] {{صل}} (۴)==== | ||
*بشارات [[انبیا]] پیشین به [[پیامبر اسلام]]{{صل}} | * بشارات [[انبیا]] پیشین به [[پیامبر اسلام]] {{صل}} | ||
====درس سیام: [[تعالیم]] [[پیامبر اسلام]]{{صل}}==== | ==== درس سیام: [[تعالیم]] [[پیامبر اسلام]] {{صل}} ==== | ||
* [[توحید]] و [[معاد]] | * [[توحید]] و [[معاد]] | ||
* [[عدالت]] پروری و [[ظلم ستیزی]] | * [[عدالت]] پروری و [[ظلم ستیزی]] | ||
*مکارم [[اخلاقی]] | * مکارم [[اخلاقی]] | ||
*توسعه [[فرهنگ]] و [[دانش]] | * توسعه [[فرهنگ]] و [[دانش]] | ||
*جامعهسازی و تأسیس [[تمدن]] | * جامعهسازی و تأسیس [[تمدن]] | ||
====درس سی و یکم: [[خاتميت]]==== | ==== درس سی و یکم: [[خاتميت]] ==== | ||
* [[ختم نبوت]] از ضروریات [[دین اسلام]] | * [[ختم نبوت]] از ضروریات [[دین اسلام]] | ||
* [[ختم نبوت]] در [[قرآن کریم]] | * [[ختم نبوت]] در [[قرآن کریم]] | ||