انحراف: تفاوت میان نسخه‌ها

برخی بر این باورند که عامل انحراف انسان، بیرونی است و ارتباطی با [[فطرت]] او ندارد<ref>روسو، ژان ژاک، امیل، ترجمه غلامحسین زیرک زاده، ص۲۰۱؛ مجموعه آثار استاد شهید مطهری، ج۳، ص۴۱۵- ۴۱۷.</ref> و عواملی نظیر [[خانواده]]، محیط‌های [[آموزشی]] و [[رسانه‌ها]] در بروز رفتارهای [[انحرافی]] اثر گذارند<ref>قائم مقامی، فرهت، نظام‌گسیختگی و انحرافات اجتماعی؛ مقدمه‌ای بر جامعه‌شناسی رفتار انحرافی، ص۲۹ -۳۸.</ref>؛ اما جمع دیگری معتقدند بدی‌های [[انسان]] همیشه معلول محیط و [[اجتماع]] نیست و طبع [[انسانی]] هم در این زمینه نقش دارد<ref>سروش، عبدالکریم، حکمت و معیشت، ج۱، ص۴۷ -۵۳.</ref>. در [[آموزه‌های دینی]] بر عواملی نظیر تکیه بر [[ظن]] و [[گمان]] به جای [[علم]] و [[یقین]]، میل و هوای [[نفسانی]]، [[شتاب‌زدگی]]، سنت‌گرایی، گذشته‌نگری و شخصیت‌گرایی به عنوان ریشه‌های [[انحراف‌ها]]، [[گمراهی‌ها]] و لغزش‌های [[فکری]] تأکید شده است<ref>مجموعه آثار استاد شهید مطهری، ج۲، ص۶۶- ۶۹.</ref>.

به طور کلی مهم‌ترین عوامل [[انحراف]]، عبارت‌اند از: محیط طبیعی، نژاد و [[ارث]]، نبود [[تعلیم و تربیت]] و نارسایی [[فرهنگ جامعه]]<ref>سیف اللهی، سیف اللهی، مبانی جامعه‌شناسی، ص۲۲۴ – ۲۲۵.</ref>، جرم‌زایی [[خانواده]]، [[ضعف]] [[نظارت اجتماعی]]، ضعف [[مبانی دینی]]، دگرگونی در ارزش‌های [[اجتماعی]]، [[فقر]]، [[بیکاری]] و [[نقص]] جسمی و [[ذهنی]]<ref>قجاوند، کاظم، کلیات جامعه‌شناسی انحرافات اجتماعی، ص۳۲ -۳۳.</ref>؛ همچنین برخی علت‌های [[سیاسی]] مانند [[رهبران]] [[فاسد]]، نبود [[عدالت سیاسی]] و [[قضایی]] و بعضی از عوامل جغرافیایی نظیر شرایط آب و هوایی و شرایط [[فرهنگی]] ناشی از آن نیز در این زمینه نقش دارند<ref>قجاوند، کاظم، کلیات جامعه‌شناسی انحرافات اجتماعی، ص۳۲ -۳۳.</ref>.

یکی از اندیشمندان اسلامی در تحلیل انحراف [[اجتماع]] قائل است که [[جامعه]] متشکل از فرد فرد انسان‌هاست و چنانچه [[انحرافات]] فردی برطرف شود، جامعه نیز از [[لغزش]] و کج‌روی در [[امان]] می‌ماند<ref>خمینی، سید روح الله، صحیفه، ج۸، ص۴۸۷.</ref>. ایشان بر رعایت [[قانون]] در [[جامعه اسلامی]] توسط تمامی اعضای آن، اعم از [[مسئولان]] و [[مردم]] تأکید کرده و اساس و عامل [[کج‌روی]] را شکستن [[قوانین]] [[جامعه]] می‌داند<ref>خمینی، سید روح الله، صحیفه، ج۹، ص۴۲۵ و ج۱۴، ص۲۲۹.</ref>.

از سوی دیگر، از نظر ایشان [[انحراف فکری]] و [[فرهنگی]]، خطرناک‌ترین نوع انحراف است و در صورت انحراف در [[فرهنگ]]، دیری نخواهد گذشت که [[انحراف فرهنگی]] بر همه [[غلبه]] می‌کند؛ راه [[نجات]] از آن نیز [[استقلال]]، [[اصلاح]] فرهنگ، اصلاح [[مدارس]] و [[همت]] جمعی و همگانی برای [[سد]] راه انحراف است و تلاش گروهی و محدود نمی‌تواند راه به جایی ببرد<ref>خمینی، سید روح الله، صحیفه، ج۱۴، ص۳ و ج۱۷، ص۳۲۲- ۳۲۳.</ref>. از این رو به نقشه [[دشمن]] برای انحراف و کج‌روی [[نوجوانان]] و [[جوانان]] در مدارس و دانشگاه‌ها هشدار می‌داد و از دانش‌آموزان و دانشجویان می‌خواهد برای پیشگیری از انحراف، در کنار تحصیل به [[تهذیب]] [[اخلاقی]] هم بپردازند<ref>خمینی، سید روح الله، صحیفه، ج۱۴، ص۲.</ref>.<ref>[[نجمه خوشدل|خوشدل، نجمه]]، [[انحراف (مقاله)| مقاله «انحراف»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۲ (کتاب)|دانشنامه امام خمینی ج۲]] ص ۳۴۹.</ref>

[[علما]] و [[روحانیون]] ضامن بقای [[اسلام]] و احیاگران اسلام به شمار می‌روند<ref>امام خمینی، صحیفه، ج۶، ص۲۷۸.</ref> و به هنگام انحراف و خطر برای اسلام، نخست به [[گفتگو]] و [[نصیحت]] و در صورت تأثیر نکردن، به [[قیام]] بر اساس وظیفه [[اقدام]] می‌کنند<ref>امام خمینی، صحیفه، ج۱، ص۱۱۴- ۱۱۵.</ref>.

[[رهایی]] کامل از هر نوع [[انحراف اجتماعی]] با ایجاد نهادهای نظارتی<ref>امام خمینی، صحیفه، ج۱۸، ص۴۶۵- ۴۶۶.</ref> و فعالیت مداوم همگان در [[شناسایی]] و طرد عناصر [[منحرف]]<ref>امام خمینی، صحیفه، ج۳، ص۴۳۲- ۴۳۳.</ref> بستگی دارد و [[هوشیاری]] مداوم تک‌تک [[ملت]] و حرکت به سمت [[وحدت]] بر مبنای [[اسلام ناب]]، از دیگر وسایل [[غلبه]] و [[چیرگی]] بر [[انحرافات]] است<ref>همان، ج۳، ص۴۰۷، ۴۳۳؛ ج۴، ص۱۰۰، ۲۹۶؛ ج۱۴، ص۳۷۳ و ج۱۵، ص۳۰-۳۳.</ref>. همچنین  [[رسانه‌ها]] و [[وسایل ارتباط جمعی]] ابزاری مهم برای ایجاد [[فرهنگ]] سالم و زدودن غبار انحرافات از چهره [[جامعه]] به شمار می‌آیند<ref>امام خمینی، صحیفه، ج۹، ص۴۵۶، ۴۹۶؛ ج۱۲، ص۱۲ و ج۱۸، ص۳۶۲- ۳۶۳، ۴۷۹.</ref>.<ref>[[نجمه خوشدل|خوشدل، نجمه]]، [[انحراف (مقاله)| مقاله «انحراف»]]، [[دانشنامه امام خمینی ج۲ (کتاب)|دانشنامه امام خمینی ج۲]] ص ۳۵۱.</ref>