جایگاه و اهمیت همکاری در امور خانه چیست؟ (پرسش): تفاوت میان نسخه‌ها

زندگی مشترک به عمل مشترک و [[یاری]] یکدیگر معنا می‌یابد که زن و مرد مکمل یکدیگرند و در پرتو همکاری است که بار زندگی مشترک را بهتر می‌توان حمل کرد و [[سختی‌ها]] را راحت‌تر [[تحمل]] نمود. بی‌گمان [[مدیریت]] مبتنی بر همکاری و [[همیاری]] [[مدیریتی]] کاراتر و موفق‌تر است، زیرا توان افراد با در کنار هم قرار گرفتن و همیاری افزایش جدی می‌یابد و [[میزان]] آسیب‌پذیری و شکنندگی افراد به شدت کاسته می‌شود. [[امام صادق]] {{ع}} فرموده است: {{متن حدیث|إِذَا لَمْ تَجْتَمِعِ الْقَرَابَةُ عَلَى ثَلَاثَةِ أَشْيَاءَ تَعَرَّضُوا لِدُخُولِ‏ الْوَهْنِ‏ عَلَيْهِمْ‏ وَ شَمَاتَةِ الْأَعْدَاءِ بِهِمْ وَ هِيَ تَرْكُ الْحَسَدِ فِيمَا بَيْنَهُمْ لِئَلَّا يَتَحَزَّبُوا فَيَتَشَتَّتَ أَمْرُهُمْ وَ التَّوَاصُلُ لِيَكُونَ ذَلِكَ حَادِياً لَهُمْ عَلَى الْأُلْفَةِ وَ التَّعَاوُنُ لِتَشْمِلَهُمُ الْعِزَّةُ}}<ref>«هرگاه خویشاوندی بر سه پایه استوار نیاید خویشان در معرض خواری و سرزنش دشمنان درآیند، و آن سه عبارتند از: ترک حسد در میانه خود تا چند دسته نشوند و کارشان پریشان نگردد، حفظ پیوستگی تا آنان را به راه الفت کشاند، و همکاری تا عزت همه را دربرگیرد». تحف العقول، ص۲۳۹؛ بحارالانوار، ج۷۸، ص۲۳۷؛ رهاورد خرد، ص۳۲۹.</ref>.

پیشبرد [[اهداف]] خانواده جز در پرتو همکاری همه‌جانبه به [[درستی]] محقق نمی‌شود، و این‌گونه زندگی کردن، پاس داشتن [[حقوق]] یکدیگر و مطلوب [[حق]] زیستن است. [[علی]] {{ع}} فرموده است: {{متن حدیث|التَّعَاوُنُ‏ عَلَى‏ إِقَامَةِ الْحَقِّ أَمَانَةٌ وَ دِيَانَةٌ}}<ref>«یاری کردن یکدیگر و همکاری در برپا داشتن حق، امانت و دیانت است». شرح غررالحکم، ج۱، ص۳۵۰.</ref>.

همکاری در [[خانه]] نزد [[پیامبر]] چنان مهم شمرده شده که درباره آن تمجیدهایی شگفت نموده است. از [[علی]] {{ع}} دراین‌باره [[روایت]] شده است که گفت: [روزی] [[رسول خدا]] {{صل}} بر ما وارد شد درحالی‌که [[فاطمه]] بر سر دیگ [[غذا]] بود و من عدس [[پاک]] می‌کردم. فرمود: ای [[ابوالحسن]]! گفتم: بله ای رسول خدا. فرمود: از من بشنو و من جز آن‌چه پروردگارم مرا بدان [[فرمان]] داده است نمی‌گویم. هیچ مردی به همسرش کمک نمی‌کند مگر اینکه در ازای هر موی بدنش برایش [[عبادت]] یک سال باشد که روزهایش به [[روزه]] و شب‌هایش به [[نماز شب]] بگذرد و [[خدای متعال]] [[ثواب]] [[صابران]] را به او بخشد... ای علی! هرکه [[خدمت]] به [[خانواده]] را [[عار]] نداند و از آن سرباز نزند بی‌حساب وارد [[بهشت]] شود... ای علی! خدمت به خانواده [[کفاره گناهان]] [[کبیره]] است، و [[آتش]] [[خشم خداوند]] را خاموش می‌سازد و چنین کسی به [[پاداش]] همکاری‌اش، نیکویی‌ها و درجه‌های بهشتی نصیبش خواهد شد. ای علی! به خانواده‌اش خدمت نمی‌کند مگر کسی که به [[مقام صدّیق]] یا [[شهید]] رسیده باشد و یا کسی که [[خداوند]] خیر [[دنیا]] و [[آخرت]] را برای او بخواهد.<ref>{{متن حدیث|دَخَلَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ {{صل}} وَ فَاطِمَةُ جَالِسَةٌ عِنْدَ الْقِدْرِ وَ أَنَا أُنَقِّي الْعَدَسَ قَالَ يَا أَبَا الْحَسَنِ قُلْتُ لَبَّيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ اسْمَعْ مِنِّي وَ مَا أَقُولُ إِلَّا مَنْ أَمَرَ رَبِّي مَا مِنْ رَجُلٍ يُعِينُ امْرَأَتَهُ فِي بَيْتِهَا إِلَّا كَانَ لَهُ بِكُلِّ شَعْرَةٍ عَلَى بَدَنِهِ عِبَادَةُ سَنَةٍ صِيَامٍ نَهَارُهَا وَ قِيَامٍ لَيْلُهَا وَ أَعْطَاهُ اللَّهُ تَعَالَى مِنَ الثَّوَابِ مِثْلَ مَا أَعْطَاهُ اللَّهُ الصَّابِرِينَ... يَا عَلِيُّ مَنْ لَمْ يَأْنَفْ مِنْ خِدْمَةِ الْعِيَالِ دَخَلَ‏ الْجَنَّةَ بِغَيْرِ حِسَابٍ‏. يَا عَلِيُّ خِدْمَةُ الْعِيَالِ كَفَّارَةٌ لِلْكَبَائِرِ وَ يُطْفِئُ غَضَبَ الرَّبِّ وَ مُهُورُ حُورِ الْعِينِ وَ يَزِيدُ فِي الْحَسَنَاتِ وَ الدَّرَجَاتِ. يَا عَلِيُّ لَا يَخْدُمُ الْعِيَالَ إِلَّا صِدِّيقٌ أَوْ شَهِيدٌ أَوْ رَجُلٌ يُرِيدُ اللَّهُ بِهِ خَيْرَ الدُّنْيَا وَ الْآخِرَةِ}} جامع الاخبار، ص۹۸-۹۹؛ بحارالانوار، ج۱۰۴، ص۱۳۲؛ مستدرک الوسائل، ج۱۳، ص۴۸-۴۹؛ جامع السعادات، ج۲، ص۱۴۲.</ref>.

به نظر می‌رسد این سخن، سخنی [[تعلیمی]]- انگیزشی است. این‌گونه تعابیر و نظایر آن در [[جهت]] [[برانگیختن]] مردان به کمک در [[خانه]] است، به ویژه در [[جامعه]] آن [[روز]] که [[فرهنگ]] [[همکاری]] در خانه جاری نبود؛ و [[رسول خدا]] {{صل}} با بیان مشوق‌هایی این‌چنین جامعه را [[تعلیم]] می‌دهد و برمی‌انگیزد. همچنین [[روایت]] شده است که [[پیامبر اکرم]] {{صل}} فرمود: {{متن حدیث|إِذَا سَقَى الرَّجُلُ امْرَأتَهُ المَاءَ أُجِرَ}}<ref>«هرگاه مرد به زن خود آبی بنوشاند، پاداش بَرَد». التاریخ الکبیر، ج۳، ص۱۷۸؛ أبوالقاسم سلیمان بن احمد الطبرانی، مسند الشامیین، تحقیق حمدی عبد المجید السلفی، الطبعة الثانیة، مؤسسة الرسالة، بیروت، ۱۴۱۷ ق. ج۲، ص۴۳۵؛ میزان الاعتدال، ج۱، ص۶۳۱؛ لسان المیزان، ج۲، ص۴۶۲؛ الجامع الصغیر، ج۱، ص۱۰۵؛ کنزالعمال، ج۱۶، ص۲۷۵.</ref>.

همچنین زنی که به شوهرش در اداره خانه و گردش امور آن [[یاری]] می‌دهد و پذیرای کارهایی می‌شود، در منظر پیامبر اکرم {{صل}} این [[لطف]] او سخت گران‌بها و مورد [[عنایت]] خداست، چنان‌که آن [[حضرت]] فرموده است: {{متن حدیث|أَيُّمَا امْرَأَةٍ رَفَعَتْ مِنْ بَيْتِ زَوْجِهَا شَيْئاً مِنْ مَوْضِعٍ‏ إِلَى‏ مَوْضِعٍ‏ تُرِيدُ بِهِ صَلَاحاً نَظَرَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَيْهَا وَ مَنْ نَظَرَ اللَّهُ إِلَيْهِ لَمْ يُعَذِّبْهُ}}<ref>«هر زنی که در خانه همسر خود به قصد مرتب کردن آن، چیزی را جابه‌جا کند، خداوند به او نظر [رحمت] افکند، و هرکه خداوند به او نظر [رحمت]کند، عذابش نکند». امالی الصدوق، ص۳۳۶؛ امالی الطوسی، ص۶۱۸ [{{متن حدیث|مَا مِنِ‏ امْرَأَةٍ}} و {{متن حدیث|إِلَّا نَظَرَ اللَّهُ‏}} آمده است]؛ بحارالانوار، ج۱۰۳، ص۳۵۱، ج۱۰۴، ص۱۰۶.</ref>.»<ref>[[م‍ص‍طف‍ی‌ دل‍ش‍اد ت‍ه‍ران‍ی‌|دل‍ش‍اد ت‍ه‍ران‍ی‌، م‍ص‍طف‍ی‌]]، [[سیره نبوی ج۴ (کتاب)|سیره نبوی]]، ج۴ ص ۴۲۵.</ref>