برچسب: پیوندهای ابهامزدایی |
|
| خط ۶۹: |
خط ۶۹: |
|
| |
|
| == محتوای خام == | | == محتوای خام == |
| == دیدگاه [[ابوالصلاح حلبی]] درباره [[عصمت امام]] ==
| |
| مباحث [[قلمرو عصمت]] به طور بسیار محدود در کلمات مرحوم [[حلبی]] بروز پیدا کرده است که میتوان آنها را در این محورها دنبال کرد:
| |
| === [[عصمت]] از [[گناه]] ===
| |
| بر اساس عبارتهای موجود در آثار مرحوم حلبی، میتوان ایشان را بر این [[باور]] دانست که [[امام]] {{ع}} از همه [[گناهان]] [[معصوم]] است، و همه اقوال و [[افعال]] او [[نیک]] و عاری از هرگونه [[قبح]] و [[پلیدی]] است: {{عربی|قيام البرهان بصحة إمامتهم و عصمتهم {{عم}} يقتضي الحكم على جميع أفعالهم و تروكهم بالحسن}}<ref>ابوالصلاح حلبی، الکافی فی الفقه، تحقیق رضا استادی، ص۱۰۴.</ref>.
| |
| مطلب قابل توجه اینکه مرحوم حلبی به عصمت امام از گناه پیش از [[تصدی منصب امامت]] اشارهای نکرده است، و ظاهر این عبارت نیز چیزی جز عصمت امام از [[زمان]] [[امامت]] نیست؛ زیرا اطلاق واژه «امام» بر [[امامان]]، پیش از تصدی منصب امامت مجاز است.<ref>[[محمد حسین فاریاب|فاریاب، محمد حسین]]، [[عصمت امام (کتاب)|عصمت امام]]، ص ۳۴۰.</ref>
| |
|
| |
| === [[عصمت از اشتباه]] در [[تبیین دین]] ===
| |
| مرحوم حلبی در مواردی نظریه خود را درباره عصمت امام از [[اشتباه]] در بیان مطالب مربوط به [[دین]] اینگونه بیان کرده است: «امامان ما [[حافظان]] شریعتاند و به [[دلیل عصمت]]، از [[خطا]] مصوناند»<ref>ابوالصلاح حلبی، الکافی فی الفقه، تحقیق رضا استادی، ص۵۰۶.</ref>.
| |
| بر اساس این عبارت و نیز برهانهای وی، میتوان امام را از نظر مرحوم حلبی از اشتباه در تبیین دین معصوم دانست.<ref>[[محمد حسین فاریاب|فاریاب، محمد حسین]]، [[عصمت امام (کتاب)|عصمت امام]]، ص ۳۴۰.</ref>
| |
|
| |
| === عصمت از اشتباه در نظریات [[علمی]] ===
| |
| ابوالصلاح حلبی، [[کلام]] خود را بر وجود [[مقدس]] و طاهر [[امامان معصوم]] {{عم}} متمرکز کرده است و از اقتضای [[منصب امامت]] سخنی به میان نمیآورد.
| |
| وی [[معتقد]] است که امامان [[پاک]] {{عم}} معجزاتی داشتهاند: «آنها از [[کائنات]] و غایبات خبر دادهاند<ref>{{عربی|أما المعجز فعلى ضروب منها الإخبار بالكائنات و وقوع المخبر مطابقا للخبر و منها الإخبار بالغائبات}}؛ (ابوالصلاح حلبی، تقریب المعارف، تحقیق فارس تبریزیان، ص۱۷۴).</ref>؛ [[علوم]] فراوانی در [[کودکی]] و [[بزرگسالی]] از آنان به ما رسیده است؛ به گونهای که بر همه [[مردم]] [[برتری]] داشتند و هیچگاه در پاسخ به مسئلهای [[درمانده]] نمیشدند<ref>{{عربی|و منها ظهور علمهم ذي الفنون العجيبة في حال الصغار و الكبر و تبريزهم فيه على كافة أهل الدهر على وجه لم يعثر عليهم بزلة و لا قصور عند نازلة و لا انقطاع في مسألة}}؛ (ابوالصلاح حلبی، تقریب المعارف، تحقیق فارس تبریزیان، ص۱۷۴).</ref> و فیالجمله، [[امامان]] [[پاک]] {{عم}} هیچ معلمی جز [[پدران]] خود ندشته اند»<ref>{{عربی|من غير معلم و لا رئيس يضافون إليه غير آبائهم}}؛ (ابوالصلاح حلبی، تقریب المعارف، تحقیق فارس تبریزیان، ص۱۷۴).</ref>.
| |
|
| |
| [[ابوالصلاح حلبی]] دلیل [[برتری]] امامان پاک {{عم}} را از همه [[دانشمندان]]، چیزی جز [[معجزه]] نمیداند و برای [[اثبات]] آن این گونه [[استدلال]] میکند:
| |
| اولاً، به طور طبیعی دیده نشده است که عالمی بدون استفاده از [[معلم]] بتواند در همه [[علوم]] و حتی در یک [[علم]] سرآمد دیگران باشد<ref>{{عربی|أن العادة لم تجر فيمن ليس بحجة أن يتقدم في علم واحد- فضلا عن عدة علوم - من غير معلم}}؛ (ابوالصلاح حلبی، تقریب المعارف، تحقیق فارس تبریزیان، ص۱۷۴).</ref>؛
| |
| ثانیاً، هر عالمی جز امامان پاک {{عم}}، در بسیاری از موارد از [[پاسخگویی]] [[درمانده]] میشود و در [[مناظره]] [[شکست]] میخورد<ref>{{عربی|أن كل عالم عدا حجج الله سبحانه محفوظ عنهم التقصير عند المشكلات و العجز عند كثير من النوازل والانقطاع في المناظرة}}؛ (ابوالصلاح حلبی، تقریب المعارف، تحقیق فارس تبریزیان، ص۱۷۴).</ref>. بنابراین [[علوم امامان]] پاک {{عم}}، چیزی جز معجزه نیست.
| |
| بدون تردید این نظریات، نشان [[اعتقاد]] مرحوم [[حلبی]] به [[عصمت امامان]] پاک {{عم}} از [[اشتباه]] در نظریات [[علمی]] است؛ زیرا اولاً، معلم نداشتن حضرات [[معصومان]] {{عم}} نشان [[الهی]] بودن علوم آنان است؛ ثانیاً، الهی بودن علوم، نشان خطاناپذیری نظریات آنهاست.
| |
| گفتنی است با توجه به تفکیک نشدن [[مقام]] متصدی [[منصب امامت]] و امامان پاک {{عم}}، در کلمات حلبی، ممکن است بتوانیم مدعی شویم که وی درباره متصدی منصب امامت نیز همین نظریات را داشته است.<ref>[[محمد حسین فاریاب|فاریاب، محمد حسین]]، [[عصمت امام (کتاب)|عصمت امام]]، ص ۳۴۰.</ref>
| |
|
| |
| == ادله ابوالصلاح حلبی برای اثبات عصمت امام == | | == ادله ابوالصلاح حلبی برای اثبات عصمت امام == |
| در معدود آثار به جای مانده از مرحوم [[حلبی]]، برهانهای فراوانی بر [[عصمت امامان]] اقامه شده است که میتوان برخی از آنها را [[عقلی]] و برخی دیگر را [[نقلی]] دانست. | | در معدود آثار به جای مانده از مرحوم [[حلبی]]، برهانهای فراوانی بر [[عصمت امامان]] اقامه شده است که میتوان برخی از آنها را [[عقلی]] و برخی دیگر را [[نقلی]] دانست. |
