حضرموت: تفاوت میان نسخه‌ها

{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل  = | مداخل مرتبط = | پرسش مرتبط  = }}

== آشنایی اجمالی ==

«حضرموت» ناحیه‌ای است وسیع در شرق عدن و نزدیک دریا<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۲۶۹.</ref>. این منطقه با طول ۷۱ درجه و عرض جغرافیایی ۱۲ درجه<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۲۷۰.</ref> تا [[صنعا]] ۷۲ فرسخ و به [[نقلی]] ۱۱ [[روز]] راه فاصله دارد<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۲۷۰.</ref>. اطراف حضرموت را رمل‌های زیادی که به «[[احقاف]]» معروفند، فرا گرفته و [[چاه]] معروف «[[برهوت]]» در آن واقع است<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۲۷۰.</ref>. در بیان علت نامگذاری این منطقه به حضرموت، اقوال بسیاری مطرح شده است. برخی، نام این [[سرزمین]] را برگرفته از نخستین ساکنان آن یعنی «حاضر میّت» گفته‌اند و برخی نیز، [[سکونت]] «[[حضرموت بن یقطن بن عامر بن شاخ]]» و به نقلی سکونت «[[حضرموت بن قحطان]]» یا «[[حضرموت بن قیس بن معاویة بن جشم]]» را علت این نامگذاری ذکر کرده‌اند<ref>یاقوت حموی، معجم البلدان، ج۲، ص۲۷۰.</ref>.<ref>[[عاتق بن غيث بلادی|بلادی، عاتق بن غيث]]، [[معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة (کتاب)|معجم المعالم الجغرافیة فی السیرة النبویة]] ص ۱۰۰.</ref>

امروزه، حضرموت منطقه‌ای است بزرگ و معروف از اقالیم [[جزیرة العرب]]، که از نظر موقعیت جغرافیایی در جنوب جزیره و در شمار سرزمین‌های [[یمن]] است. این منطقه از شمال به منطقه رملی احقاف که امروزه با نام «[[ربع الخالی]]» شناخته می‌‌شود، محدود است و از جنوب به دریای [[عرب]] و از شرق به عمان و دریای عرب و از سمت غرب به استان عدن [[ابین]] و شهر مأرب منتهی می‌‌گردد. در گذشته، حضرموت از سه ناحیه جغرافیایی [[ظفار]]، المهره و الشّحر تشکیل شده بود، اما امروز منطقه ظفار از آن جدا و جزئی از [[حکومت پادشاهی]] عمان شده است. از مهمترین شهرهای کنونی این منطقه می‌‌توان از مکّلا و الشحر (در کنار دریای عرب) [[شبام]]، سیون، [[تریم]] که همگی داخل دره حضرموت واقع‌اند، یاد کرد. [[طبیعت]] امروز حضرموت شامل چهار پدیده است که از شرق به غرب امتداد می‌‌یابد: ۱. رشته کوهی که به کوه‌های یمن و سپس به شکل زاویه ای باز در جنوب شرقی [[نجران]]، به [[سراة]] [[حجاز]] متصل می‌‌شود. ۲. دشتی که دره حضرموت جزئی از آن است و این دشت بخش عمده‌ای از مناطق [[کشاورزی]] منطقه را تشکیل می‌‌دهد. ۳. رشته [[کوه]] دیگری که از نظر وسعت کوتاه‌تر اما ارتفاع بیشتری دارد. ۴. سپس دشت ساحلی‌ای که از غرب به سواحل [[یمن]] و از شرق به سواحل عمان متصل می‌شود.

در این سرزمین تعدادی از قبایل [[زندگی]] می‌کردند. در ساحل جنوب شرقی آن، [[قبیله مهره|قبیله مَهرَه]]<ref>حسن بن احمد همدانی، صفة جزیرة العرب، ص۹۰.</ref> و در مرکز آن، یعنی دره حضرموت، قبیله حضرموت و در قسمت بالای این دره، شاخه‌های [[صَدف]] و [[تُجیب]] و در شمال غربی آن، [[سکاسک]] و [[سکون]] از [[قبیله کنده|قبیله کِنده]] و شاخه‌هایی از [[حِمیَر]] و [[همدان]] در آن سکونت داشتند<ref>حسن بن احمد همدانی، صفة جزیرة العرب، ص۱۶۸ و ۱۶۶.</ref>. از دره‌های مشهور حضرموت [[دره احقاف]] است که از سرزمین حضرموت تا ناحیه [[مَهرَه]] امتداد دارد و [[قبر]] [[حضرت هود]] {{ع}} در آن است و [[مردم]] مَهرَه آن را [[زیارت]] می‌کنند<ref>حسن بن احمد همدانی، صفة جزیرة العرب، ص۱۷۰.</ref>.<ref>[[اصغر منتظرالقائم|منتظرالقائم، اصغر]]، [[نقش قبایل یمنی در حمایت از اهل بیت (کتاب)|نقش قبایل یمنی در حمایت از اهل بیت]]، ص۶۸-۶۹.</ref>