امنیت اقتصادی: تفاوت میان نسخه‌ها

| موضوع مرتبط = امنیت

| عنوان مدخل  = امنیت اقتصادی

| مداخل مرتبط = [[امنیت اقتصادی در حدیث]] - [[امنیت اقتصادی در فرهنگ و معارف انقلاب اسلامی]]

== مقدمه ==

منابع [[قدرت]] در دنیای جدید، دچار تغییرات اساسی شده است. امروزه نظامی‌گری و داشتن [[سلاح‌های پیشرفته]] و اتمی بودن منبع اصلی قدرت تلقی نمی‌شود و قدرت را باید در مقوله‌های دیگری پی‌گیری نمود. در [[جهان]] کنونی، [[اقتصاد]] را می‌توان به عنوان یکی از مهم‌ترین منابع قدرت در نظر گرفت. بر همین اساس، اقتصاد به جهت ایفا نمودن نقش اساسی خود نیازمند ملاحظات و امکاناتی است و از جمله این امکانات، ایجاد [[امنیت]] [[پایدار]] و مبتنی بر [[آموزه‌های دینی]] است که اقتصاد بتواند به [[هدف]] نهایی خود که ایجاد و تحقق [[عدالت اجتماعی]] در سطح [[جامعه]] و جهان است برسد. به عبارت دیگر، هدف نهایی امنیت اقتصادی [[برقراری عدالت]] در جامعه است؛ زیرا بی‌شک عدالت اجتماعی، [[آرمان]] مقدسی است که تنها در جریان [[جامعه دینی]] محقق شدنی است.

[[امام علی]] {{ع}} پس از به دست گرفتن [[حکومت]] در اولین نطق خود [[وعده]] [[اصلاحات]] و اجرای امنیت اقتصادی را داد و فرمود: {{متن حدیث|وَ اللَّهِ لَوْ وَجَدْتُهُ قَدْ تُزُوِّجَ بِهِ النِّسَاءُ وَ مُلِكَ بِهِ الْإِمَاءُ لَرَدَدْتُهُ فَإنَّ فِي الْعَدْلِ سَعَةً وَ مَنْ ضَاقَ عَلَيْهِ الْعَدْلُ فَالْجَوْرُ عَلَيْهِ أَضْيَقُ‌}}. به [[خدا]] [[سوگند]] [[بیت المال]] تاراج شده را هر کجا بیابم به صاحبان اصلی آنها باز می‌گردانم، گرچه با آن [[ازدواج]] کرده و کنیزانی خریده باشند؛ زیرا در [[عدالت]] [[گشایش]] برای عموم است و آن کس که عدالت بر او گران آید، [[تحمل]] [[ستم]] بر او سخت‌تر است<ref>نهج البلاغه، خطبه ۱۵.</ref>.

بنابراین لازمه یک اقتصاد پویا و سر زنده، وجود امنیت پایدار و فراگیر است. به بیان دیگر، فضای [[اقتصادی]] [[کشور]] از جهت امنیت باید طوری باشد که [[فعالیت‌های اقتصادی]] با همه تنوع آن میسر باشد و کسانی که [[اراده]] کار اقتصادی دارند با امنیت بتوانند این فعالیت‌ها را انجام دهند<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات، ۱۰/۶/۱۳۷۸.</ref>. به عبارت دیگر می‌توان امنیت اقتصادی را این‌گونه تعریف نمود: اینکه [[انسان‌ها]] و [[آحاد]] [[مردم]] کشور از هر قشری بخواهند کار [[اقتصادی]] بکنند چه صنعتی، چه [[کشاورزی]]، چه [[سرمایه‌گذاری]] و [[تجارت]]، بدانند کسی مزاحم آنان نخواهد شد»<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات، ۱۰/۶/۱۳۷۸.</ref>. البته باید توجه داشت که از امنیت اقتصادی با آدرس غلط دادن نباید [[سوء]] استفاده نمود و عده‌ای بخواهند به بهانه امنیت اقتصادی [[بیت المال]] را [[چپاول]] نمایند.

پس ایجاد امنیت اقتصادی به معنای بازگذاشتن راه برای مفتخورهای اقتصادی، سوء استفاده‌چی‌های اقتصادی و زالوهای اقتصادی نخواهد بود<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات، ۱۰/۶/۱۳۷۸.</ref>؛ لذا در این مرحله نقش [[قوه]] قضاییه در تحقق امنیت اقتصادی نقش برجسته و پر رنگی است و [[قوه قضائیه]] می‌تواند با برخوردهای جدی و غیرمنفعلانه با [[مفسدان]] اقتصادی، امنیت اقتصادی را برای [[آحاد جامعه]] به ارمغان آورد<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات، ۱۰/۶/۱۳۷۸.</ref>.

[[نابسامانی]] اقتصادی در هر جامعه‌ای می‌تواند آثار و تبعات منفی و غیر قابل جبرانی داشته باشد. [[فقر]] آثار نامطلوبی بر [[شخصیت]] و [[روان آدمی]] دارد. فقر مادی، [[احساس]] [[حقارت]] و خودکمتر بینی را به دنبال دارد. به گونه‌ای که حتی [[فقیر]]، در میان [[خانواده]] خود نیز نمی‌تواند [[شخصیت حقیقی]] و [[عزت نفس]] خویش را بازیابد. نتیجه چنین احساسی، آثار نامطلوبی است که به شخصیت، روان و [[اراده]] [[آدمی]] وارد می‌کند و مانع [[شکوفا شدن]] استعدادها می‌شود. نتیجه مستقیم خودکمتر بینی و احساس حقارت فقیر، سلب [[اعتماد به نفس]] و [[سستی]] اراده اوست. فقر مادی و فشارهای اقتصادی، آدمی را می‌آزارد و پیوسته [[جان]] و [[دل]] او را به خود مشغول می‌دارد و [[آرامش روحی]] وی را به هم می‌زند. نداشتن امکانات مادی و آثار زیان بار فقر بر شخصیت افراد از یک سو و [[حاکمیت]] ارزش‌های تکاثری در [[جامعه]] از سوی دیگر، مجالی برای حضور تهیدستان در عرصه‌های [[اجتماعی]] نمی‌نهد، گو اینکه [[فقرا]] در [[شهر]] و دیار خود نیز غریب‌اند. فقر مادی نه تنها موجب [[بی‌اعتنایی]] به [[فضیلت‌ها]] و استعدادهای [[انسان]] و نادیده انگاشتن اعتبار اجتماعی وی می‌گردد، بلکه [[ارزش‌های واقعی]] او را نیز ضدارزش جلوه می‌دهد، در حالی که گاه، کارهای خلاف [[اخلاقی]] و [[انسانیت]] [[ثروتمندان]]، به دیده ارزشی و اعتبار نگریسته می‌شود.

توجه به این نکته هم در جای خود مهم است که از این جهت که پایه [[ثبات]] یک [[کشور]] [[اقتصاد]] و [[معیشت]] آن است، [[دشمنان]] در برخی مواقع برای رسیدن به اهداف خود در صدد [[تضعیف]] پایه‌های [[اقتصادی]] بر می‌آیند. در برابر [[نظام اسلامی]] نیز ما [[شاهد]] این گونه برخوردها هستیم. اما یک [[ملت]] زنده، ضربه اقتصادی را هم مثل ضربه [[شمشیر]]، مثل ضربه گلوله، [[خرد]] می‌کند، از بین می‌برد، اثرش هم باقی نمی‌ماند<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات، ۶/۹/۱۳۷۷.</ref>. اخلال‌گری می‌کنند، خرابکاری می‌کنند، روی قیمت نفت اثر می‌گذارند، در آمد یک کشور را به نصف می‌رسانند، مثل اینکه الان در شرایط کنونی در کشور ما این [[کارها]] را کرده‌اند<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات، ۲/۹/۱۳۷۷.</ref><ref>[[نجف علی غلامی|غلامی، نجف علی]]، [[نظام امنیتی دفاعی اسلام - غلامی (مقاله)|مقاله «نظام امنیتی دفاعی اسلام»]]، [[منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲ (کتاب)|منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲]] ص ۱۰۰۶.</ref>

==امنیت اقتصادی==

در دیدگاه رهبری می‌توان [[امنیت]] را یکی از اهداف میانی [[نظام اقتصادی اسلام]] دانست. ایشان [[ناامنی]] اقتصادی را بخشی از ناامنی در سطح کلان می‌دانند. کسانی که امکانات دولتی و عمومی را با زرنگی‌ها، با [[تسلط]] بر [[قوانین]] و مقررات و گریزگاه‌های قانونی، به نفع خودشان [[مصادره]] می‌کنند و هر جا که بتوانند، از [[سوء]] استفاده‌های شخصی نمی‌گذرند؛ اینها محیط‌های اقتصادی را [[ناامن]] می‌کنند. از نظر ایشان یکی از چند علت [[بیماری]] در وضعیت اقتصادی یک [[کشور]]، وجود گریزگاه‌های از [[قانون]] است که کسانی می‌توانند با استفاده از اینها سوء استفاده کنند، جیب‌های خودشان را پر کنند و امکانات [[مردم]] و [[دولت]] را به نفع و سمت خودشان بکشانند<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در اجتماع بزرگ زائران و مجاوران حضرت رضا{{ع}}، مشهد مقدس، ۶/۱/۱۳۷۹.</ref>.

[[مقام معظم رهبری]] معتقدند لازم است در کشور، کار اقتصادی، حرکت اقتصادی، تلاش، اقتصادی، رونق اقتصادی و [[سازندگی]] اقتصادی- از هر نوعش - امکان پذیر باشد و کسانی که [[اراده]] این کار را دارند، با امنیت بتوانند این کار را انجام دهند.. ایجاد امنیت اقتصادی به معنی بازگذاشتن راه برای مفت‌خورهای اقتصادی، سوءاستفاده‌چی‌های اقتصادی و زالوهای اقتصادی نیست. امنیت اقتصادی، به معنای این نیست که [[قوانین]] و مقررات سالم [[کشور]]، ندیده گرفته شود. به تعبیر ایشان [[امنیت اقتصادی]] به این معنی است که [[انسان‌ها]] و [[آحاد]] [[مردم]] این کشور، از هر قشری، بخواهند کار [[اقتصادی]] بکنند - چه کار صنعتی، چه کار [[کشاورزی]]، چه [[سرمایه‌گذاری]]، چه [[تجارت]] - بدانند کسی [[مزاحم]] آنها نخواهد شد؛ اما این معنایش آن نیست کسانی که توانستند از پیچ و خم‌های اقتصادی، استفاده‌های [[نامشروع]] بکنند و ثروت‌های نامشروع به وجود آورند، این امکان را داشته باشند که بتوانند چنین حرکت نامشروعی را به عنوان امنیت اقتصادی انجام دهند. معنای امنیت اقتصادی، هُرهُری مسلک بودن در مسأله [[اقتصاد]] نیست؛ معنایش میدان دادن به زرنگ‌ها و سوءاستفاده‌چی‌ها و کسانی که منتظرند از هر فرصتی برای پر کردن کیسه خود از راه نامشروع – نه راه [[مشروع]] - بهره ببرند، نیست. هر نوع سرمایه‌گذاری‌ای که [[قانون]] آن را [[اجازه]] دهد، بایستی [[امنیت]] داشته باشد<ref>حضرت آیت‌الله خامنه‌ای، بیانات در مراسم دیدار گروه کثیری از سپاهیان و بسیجیان در مشهد، ۱۰/۶/۱۳۷۸. </ref>.<ref>[[امیر سیاه‌پوش|سیاه‌پوش، امیر]]، [[نظام اقتصاد اسلامی - سیاه‌پوش (مقاله)|مقاله «نظام اقتصاد اسلامی»]]، [[منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲ (کتاب)|منظومه فکری آیت‌الله العظمی خامنه‌ای ج۲]] ص ۸۵۶.</ref>

[[رده:امنیت اقتصادی]]