پرش به محتوا

عصمت از نسیان: تفاوت میان نسخه‌ها

۴۸۱ بایت اضافه‌شده ،  ‏۱۰ دسامبر ۲۰۲۲
خط ۱۷: خط ۱۷:
#'''عصمت به معنای ملکه''': پس از آنکه شیخ مفید عصمت را به لطف تعریف کرد و دیگران نیز آن را پذیرفتند،  [[خواجه نصیرالدین طوسی]] آن را به نقل از [[فلاسفه]]، ملکه نامید و گفت: عصمت ملکه‌ای است که با وجود آن، از صاحبش گناهان صادر نمی‌شود و این بنا بر [[اندیشه]] حکماست<ref>خواجه نصیرالدین طوسی، تلحیص المحصل، ص۳۶۹؛ عضدالدین ایجی نیز این تعریف را به حکما نسبت می‌دهد. ایجی عضدالدین، شرح المواقف، ج۸، ص۲۸۰ البته خواجه در برخی موارد نیز عصمت را به لطف تعریف کرده است. ر.ک: خواجه نصیرالدین طوسی، تلخیص الحصل، ص۵۲۵.</ref>. پس از خواجه برخی از متکلمان معاصر و متأخر از او نیز این تعریف را در کتاب‌های خود ارائه کردند<ref>میثم بن علی بن میثم بحرانی، النجاة فی یوم القیامة، ص۵۵؛ حسن بن یوسف حلی، کشف المراد، ص۴۹۴.</ref>.<ref>[[محمد حسین فاریاب|فاریاب، محمد حسین]]، [[عصمت امام (کتاب)|عصمت امام]]، ص۳۴ - ۳۵.</ref>
#'''عصمت به معنای ملکه''': پس از آنکه شیخ مفید عصمت را به لطف تعریف کرد و دیگران نیز آن را پذیرفتند،  [[خواجه نصیرالدین طوسی]] آن را به نقل از [[فلاسفه]]، ملکه نامید و گفت: عصمت ملکه‌ای است که با وجود آن، از صاحبش گناهان صادر نمی‌شود و این بنا بر [[اندیشه]] حکماست<ref>خواجه نصیرالدین طوسی، تلحیص المحصل، ص۳۶۹؛ عضدالدین ایجی نیز این تعریف را به حکما نسبت می‌دهد. ایجی عضدالدین، شرح المواقف، ج۸، ص۲۸۰ البته خواجه در برخی موارد نیز عصمت را به لطف تعریف کرده است. ر.ک: خواجه نصیرالدین طوسی، تلخیص الحصل، ص۵۲۵.</ref>. پس از خواجه برخی از متکلمان معاصر و متأخر از او نیز این تعریف را در کتاب‌های خود ارائه کردند<ref>میثم بن علی بن میثم بحرانی، النجاة فی یوم القیامة، ص۵۵؛ حسن بن یوسف حلی، کشف المراد، ص۴۹۴.</ref>.<ref>[[محمد حسین فاریاب|فاریاب، محمد حسین]]، [[عصمت امام (کتاب)|عصمت امام]]، ص۳۴ - ۳۵.</ref>


=== نسیان ===
=== [[نسیان]] ===
==== معنای لغوی ====
==== معنای لغوی ====
[[نسیان]] که از ماده­ «نسی» است در لغت به معنای از یاد بردن و فراموش کردن چیزی است که قبلا ً در [[ذهن]] بوده فراهیدی، خلیل بن احمد، <ref>العین، ج۷، ص۳۰۴. </ref> طبق این معنا نسیان [[ضد]] ذکر و [[حفظ]] می­‌باشد.<ref>ابن منظور، لسان العرب، ج۱۵، ص۳۲۲. </ref>.
[[نسیان]] که از ماده­ «نسی» است در لغت به معنای از یاد بردن و فراموش کردن چیزی است که قبلا ً در [[ذهن]] بوده فراهیدی، خلیل بن احمد، <ref>العین، ج۷، ص۳۰۴. </ref> طبق این معنا نسیان [[ضد]] ذکر و [[حفظ]] می­‌باشد.<ref>ابن منظور، لسان العرب، ج۱۵، ص۳۲۲. </ref>.
برای نسیان چند معنای مجازی نیز ذکر کرده­‌اند؛ از جمله: «[[بی‌اعتنائی]]» و «ترک کردن»<ref>زمخشری، جارالله، ابی­‌القاسم محمود بن­ عمر؛ اساس البلاغه، بیروت، دار صادر، ۱۹۹۲م، چاپ اول، ص۶۳۱ </ref> که در [[کلام عرب]] استعمال نسیان در معنای اخیر شایع است.
برای نسیان چند معنای مجازی نیز ذکر کرده­‌اند؛ از جمله: «[[بی‌اعتنائی]]» و «ترک کردن»<ref>زمخشری، جارالله، ابی­‌القاسم محمود بن­ عمر؛ اساس البلاغه، بیروت، دار صادر، ۱۹۹۲م، چاپ اول، ص۶۳۱ </ref> که در [[کلام عرب]] استعمال نسیان در معنای اخیر شایع است. <ref>ابن­‌عاشور، محمد بن­ طاهر؛ التحریر و التنویر، بیروت، مؤسسة التاریخ، ۱۴۲۰ق، چاپ اول، ج۶، ص۹۷.</ref>.
 
==== در اصطلاح قرآنی ====
«[[فراموشی]]» در اصطلاح [[قرآنی]] غالباً به معنای بی­‌اعنتایی به [[خدا]] و [[اوامر]] او اطلاق می­‌شود. <ref>طباطبایی محمد حسین، المیزان، ج7، ص89.</ref>.


== اختیاری بودن [[سهو]] ==
== اختیاری بودن [[سهو]] ==
۱۴٬۲۲۲

ویرایش