عصمت از نسیان: تفاوت میان نسخه‌ها

== اختیاری بودن [[سهو]] ==

 

پرسشی که در اینجا مطرح می‌شود این است که آیا سهو و نسیان دو امر اختیاری هستند یا اینکه صدور آنها از [[انسان]]، خارج از [[اختیار]] او است؟!

 

برخی معتقدند سهو و نسیان از جمله اعمالی است که انسان در انجام آن دارای اختیار است. <ref>قول برخی از اهل لغت نیز که سهو را به غفلت معنا کرده و سپس غفلت ناشی از سهو را نیز به دو دسته اختیاری و غیر اختیاری تقسیم کرده‌اند، شاهدی بر این سخن است چه اینکه گفته‌اند در غفلت غیر اختیاری [[انسان]] با فراهم آوردن اسبابی به صورت ارادی سبب غفلت خودش می‌گردد مانند فردی که شراب می‌‌نوشد و از آنجا که اسباب این غفلت نیز ارادی است پس می‌توان بازگشت این غفلت را نیز به غفلت اختیاری دانست.ر.ک: راغب [[اصفهانی]]، مفردات، ص246؛ «السهو: الغفلة عن الشئ، و ذهاب القلب عنه، و سها الرجل فی صلاته إذا غفل عن شئ منها». [[خلیل]] فراهیدی، العین فی اللغة، ج4،ص71؛ «سها: السهو و السهوة: [[نسیان]] الشئ و الغفلة عنه و ذهاب القلب عنه إلی غیره». ابن منظور، لسان العرب، ج14، ص406</ref> دلایلی نیز  در این خصوص  بیان شده:

ذکر مواردی که با اجتناب از آنها می‌‌توان از سهو و نسیان جلوگیری کرد مانند خوردن پنیر و... و در مقابل ذکر مواردی که سبب تقویت [[حافظه]] می‌‌شود نشان دهنده این امر است که سهو و نسیان از امور اختیاری است و انسان می‌‌تواند اسباب و وسایلی فراهم آورد که هرگز به دام [[خطا]] و نسیان نیفتد. کسی که نسبت به اسباب و علل تحقق کاری اختیار داشته باشد، می‌‌توان گفت که بر خود آن کار نیز اختیار دارد؛ زیرا [[قدرت]] بر سبب عین [[قدرت]] بر مسبب است.

دلیل آخر بر اختیاری بودن سهو و نسیان روایتی است که از [[پیامبر خاتم]]{{صل}} نقل شده که آن حضرت فرموده‌اند: «رفع عن امتی نسیان حیث انه رفع [[امتنان]] و تسهیل» به گفته ایشان رفع و از بین رفتن امری زمانی معنا می‌‌یابد که در مقابلش مواخذه باشد و مواخذه نیز برای امور اختیاری است. <ref>عاملی سیدجعفر مرتضی، الصحیح من سیره النبی الاعظم، ج 6، ص122-118.</ref>.<ref>فاطمه ملکی طجر، مقاله: نگاه و نقدی بر مسأله سهو النبی.</ref>.