لعن: تفاوت میان نسخه‌ها

۲٬۱۸۱ بایت اضافه‌شده ،  ‏۲۹ مهٔ ۲۰۲۵
بدون خلاصۀ ویرایش
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۳۸ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۸ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
{{خرد}}
{{مدخل مرتبط | موضوع مرتبط = | عنوان مدخل = | مداخل مرتبط = [[لعن در قرآن]] - [[لعن در تاریخ اسلامی]] - [[لعن در معارف دعا و زیارات]] - [[لعن در سبک زندگی اسلامی]]| پرسش مرتبط  = }}
{{امامت}}
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
: <div style="background-color: rgb(252, 252, 233); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">این مدخل از چند منظر متفاوت، بررسی می‌شود:</div>
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
: <div style="background-color: rgb(255, 245, 227); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">[[لعن در قرآن]] | [[لعن در حدیث]] | [[لعن در کلام اسلامی]] | [[لعن در زیارت]] | [[لعن در فقه]]</div>
<div style="padding: 0.0em 0em 0.0em;">
: <div style="background-color: rgb(206,242, 299); text-align:center; font-size: 85%; font-weight: normal;">در این باره، تعداد بسیاری از پرسش‌های عمومی و مصداقی مرتبط، وجود دارند که در مدخل '''[[لعن (پرسش)]]''' قابل دسترسی خواهند بود.</div>
<div style="padding: 0.4em 0em 0.0em;">


== لعن در [[زیارتنامه‌ها]]==
'''لعن''' یعنی طرد کردن و راندن و دور کردن از [[رحمت]] که نوعی [[نفرین]] در [[حق]] دیگری است. وقتی کسی را لعنت می‌‌کنیم، دور افتادن او از [[رحمت الهی]] را می‌‌طلبیم و لعنت خدا نسبت به [[مردم]]، در [[آخرت]] به معنی [[عقوبت]] است و در [[دنیا]] به معنای بریدگی یک [[انسان]] از پذیرش [[رحمت]] و توفیق الهی. کسانی همچون [[کافران]]، [[ظالمان]]، [[منافقان]]، دشمنان [[اهل بیت]] {{ع}} و ... در قرآن و روایات مورد لعن قرار گرفته‌اند.
* در همین [[زیارتنامه‌ها]] که درود به پاکان و رسولان و [[امامان]] و اهل کمال و معنویت فرستاده می‌شود، ننگ و نفرت و نفرین و لعنت هم بر دشمنان آنان، که دشمنان [[حق]] و عدل و نیکی و پاکی هستند، فرستاده می‌شود. در کنار هم بودن [[سلام‌ها]]، لعن‌ها می‌رساند که آن [[ولایت]] و این برائت در کنار هم‌اند و مکمل یکدیگر<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ زیارت (کتاب)|فرهنگ زیارت]]، ص:۲۸۹-۲۹۳.</ref>.
*مخاطبان لعنت در [[زیارتنامه‌ها]] کیستند و چه کسانی ملعونند؟ خدا و رسول، در [[قرآن]] و سنت، چه کسانی را لعنت کرده اند؟ و چه کسانی مستحقّ لعن اند؟ ... بحثی است مفصل که در اینجا مجال بیانش نیست، کافی است به آیات [[قرآن]] و احادیث [[پیامبر خاتم|پیامبر]]{{صل}} و [[ائمه]]{{ع}}: مراجعه کنید. ولی لعنتی که در [[زیارتنامه‌ها]] آمده است، نوعی نفرین و طرد است. معنی لعن، طرد کردن و راندن و دور کردن از رحمت است<ref>مجمع البحرین، طریحی، ماده لعن.</ref> عرب‌ها، هنگام راندن کسی از جمع خویش، تعبیر لعن به کار می‌برده‌اند<ref>مجمع البحرین، ماده لعن.</ref> لعنت خدا نسبت به مردم، در آخرت به معنی عقوبت است و در دنیا به معنای بریدگی یک انسان از پذیرش رحمت و توفیق الهی. و لعنت انسان نسبت به دیگری، به مفهوم نفرین و دعا به زیان اوست<ref> المفردات، راغب اصفهانی، ماده لعن.</ref>این راندن به خشم و درخواستِ دورباش از رحمت خدا در دنیا و آخرت، این نفرت و نفرین مقدّس که در [[زیارتنامه‌ها]] از زبان [[زائر]] بیان می‌شود، اعلام برائت و بیزاری و بیان موضع مخالف با ناپاکان و تبرّی نسبت به اهل ستم و فساد و طغیان است. لعنت، نشان اوج انزجار و تنافر است، که در مرحله عملی اش به پیکار و مبارزه می‌انجامد<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ زیارت (کتاب)|فرهنگ زیارت]]، ص:۲۸۹-۲۹۳.</ref>.
*گرچه لعن، در [[زیارتنامه‌ها]] هرگز به اندازه [[سلام]] نمی‌رسد، لیکن در حدّ خودش فراوان به کار رفته است. از انبوه فقرات [[زیارتنامه‌ها]]، به چند نمونه که مخاطبانِ لعنت و متعلقان آن را بیان می‌کند، اشاره می‌کنیم. در زیارتی که [[امام صادق]]{{ع}} به "یونس بن ظبیان" و ... آموخته است، خطاب به [[امام حسین|سیدالشهدا]]{{ع}} می‌خوانیم: "... لعنت باد بر امتی که شما را کشتند، و با شما به مخالفت برخاستند و ولایت شما را انکار کرده، بر شما تاختند، و امتی که (در صحنه [[حق]] و یاری شما) شاهد بودند ولی به شهادت نرسیدند ..."<ref>مفاتیح الجنان، زیارت اول از زیارت‌های مطلقه امام حسین{{ع}}.</ref> در [[زیارت]] دیگری که [[امام صادق]]{{ع}} به "حسن بن عطیه" آموخته است، می‌خوانیم: "... خدایا! لعنت کن کسانی را که فرستادگانت را تکذیب کردند، کعبه را ویران ساختند، کتابت را سوزاندند، خون‌های دودمان پیامبرت را ریختند، در سرزمین‌هایت فساد کردند و بندگانت را به ذلت نشاندند ..."<ref>بحار الانوار، جلد ۹۸، ص ۱۵۰.</ref> نمونه ای دیگر، از [[زیارت]] [[امام علی|امیرالمؤمنین]] که [[امام صادق]]{{ع}} به یونس بن ظبیان تعلیم کرد: "... خدا لعنت کند آن کس را که تو را کشت، و آن که را در پی کشتن تو بود و آن که با تو مخالفت کرد، و آن که بر تو دروغ بست و بر تو ستم نمود. لعنت خدا برآن که [[حق]] تو را غصب کرد و بر آن که این خبر به او رسید و به آن رضا داد ... من از آنان به سوی خدا بیزاری می‌جویم. خدا لعنت کند امتی را که با تو مخالفت نمود و ولایت تو را انکار کرد و بر ضدّ تو بسیج شد و تو را کشت و خوار نمود و دشمنی کرد ... خدایا! با همه لعنت های خویش، کشندگان پیامبرانت و اوصیای آنان را لعنت کن و سوزش آتش خود را به آنان بچشان، خدایا جِبت‌ها (قدرت‌های ضد الهی)، طاغوت‌ها، فرعون‎ها، لات و عُزّی و هر قدرتی را که در مقابل تو به آن دعوت می‌شود، و هر نوآور بدعتگذار و مفتری را لعنت کن. خدایا، آنان و پیروان و هواداران و علاقمندان و هبستگان و یاران آنان را فراوان لعنت کن ..."<ref>بحارالأنوار چاپ بیروت، جلد ۹۷، ص ۲۷۳.</ref>  <ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ زیارت (کتاب)|فرهنگ زیارت]]، ص:۲۸۹-۲۹۳.</ref>.
*این برائت و بیزاری که در قالب لعن بروز می‌کند، با این زشتی‌ها، فسادها، تحریف‌ها، ستم‌ها، گردنکشی‌ها، صف‌آرایی در مقابل جناح [[حق]]، نپذیرفتن طاعت [[ائمه]]{{ع}} و مخالفت با این رهبران الهی آمیخته است. لعن آنان، طرد نمایندگان این خطّ در همیشه و همه جای تاریخ است. آن که آنان را به این خاطر لعن می‌کند، طبعاً باید فکر و عمل خود، از این‌گونه کجی‌ها و فسادها پاک باشد. نفی موضع امویان و عباسیان در دشمنی با [[ائمه]]{{ع}} و راه درست آنان، رفض موضع عملی و فکری پیروان آنان در طول تاریخ است. می‌بینیم که حتی لعن بر دشمنان [[ائمه]]{{ع}} و مخالفان راه خدا و سنت رسول هم، برای پیروان راستین [[حق]] و طرفداران [[اهل بیت]] [[عصمت]]{{عم}} سازنده و خط دهنده است<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ زیارت (کتاب)|فرهنگ زیارت]]، ص:۲۸۹-۲۹۳.</ref>.


== جستارهای وابسته ==
== معناشناسی ==
لعن یعنی طرد کردن و راندن و دور کردن از [[رحمت]]<ref>مجمع البحرین، طریحی، ماده لعن.</ref>، عرب‌ها، هنگام راندن کسی از جمع خویش، تعبیر لعن به کار می‌برده‌اند<ref>مجمع البحرین، ماده لعن.</ref>. لعن و لعنت، نوعی [[نفرین]] در [[حق]] دیگری است. معنای لعن، دور کردن، طرد، منع و [[محروم]] شدن از خیر و [[رحمت]] و [[آمرزش الهی]] است. وقتی کسی را لعنت می‌‌کنیم، دور افتادن او از [[رحمت الهی]] را می‌‌طلبیم. به کسی که مورد لعن و طرد باشد "مَلعون" گفته می‌شود، یعنی مطرود از درگاه [[الهی]] و محروم از [[آمرزش خدا]].


==منابع==
[[لعنت خدا]] نسبت به [[مردم]]، در [[آخرت]] به معنی [[عقوبت]] است و در [[دنیا]] به معنای بریدگی یک [[انسان]] از پذیرش [[رحمت]] و [[توفیق الهی]]<ref>مفردات راغب، ص ۷۴۱، «لعن».</ref>. [[خداوند]] در [[قرآن]]، گروه‌هایی همچون [[کافران]]، [[ظالمان]]، کتمان‌کنندگان حقایق، [[منافقان]]، [[مفسدان]] در روی [[زمین]]، آزاردهندگان [[پیامبر]]، تهمت‌زنندگان به [[زنان]] [[پاک]]، همچنین [[شیطان]] را لعن کرده است<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ زیارت (کتاب)|فرهنگ زیارت]]، ص۲۸۹-۲۹۳؛ [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)|فرهنگ‌نامه دینی]]؛ [[فرهنگ قرآن (کتاب)|فرهنگ قرآن]]، واژه «لعن».</ref>.
* [[پرونده:81.jpg|22px]] [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ زیارت (کتاب)|'''فرهنگ زیارت''']].


==پانویس==
== متعلّقان لعن ==
{{یادآوری پانویس}}
در توصیه‌های [[دینی]] از [[لعن کردن]] [[مسلمانان]] [[نهی]] شده است. از آنجا که لعنت، نوعی جبهه‌گیری و [[مخالفت]] و [[خصومت]] را می‌‌رساند، لعن باید نسبت به افراد [[ستمگر]] و [[ناپاک]] و بدکار صورت گیرد. در [[زیارتنامه‌ها]] در کنار [[سلام]] و [[درود]] به [[امامان]] و [[شهیدان]]، بر [[قاتلان]] انان و بر ظالمان و همکارانشان لعن می‌‌شود و این همان [[تولی و تبری]] و موضع داشتن نسبت به [[حق و باطل]] را می‌‌رساند. کسانی را که [[خدا]] در قرآن لعن کرده، بدون هیچ اشکالی می‌‌توان لعن کرد<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)|فرهنگ‌نامه دینی]].</ref>.
{{پانویس2}}


== لعن در [[زیارتنامه‌ها]] ==
{{اصلی|لعن بر دشمنان اهل بیت}}
در [[زیارتنامه‌ها]] که [[درود]] به [[پاکان]] و [[رسولان]] و [[امامان]] و [[اهل]] کمال و [[معنویت]] فرستاده می‌شود، ننگ و [[نفرت]] و [[نفرین]] و [[لعنت]] هم بر [[دشمنان]] آنان که [[دشمنان]] [[حق]] و [[عدل]] و [[نیکی]] و [[پاکی]] هستند، فرستاده می‌شود. در کنار هم بودن [[سلام‌ها]]، [[لعن‌ها]] می‌رساند که آن [[ولایت]] و این [[برائت]] در کنار هم‌اند و مکمل یکدیگر<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ زیارت (کتاب)|فرهنگ زیارت]]، ص۲۸۹-۲۹۳.</ref>.
لعنتی که در [[زیارتنامه‌ها]] آمده است، نوعی [[نفرین]] و طرد است. این راندن به [[خشم]] و درخواستِ دورباش از [[رحمت خدا]] در [[دنیا]] و [[آخرت]]، این [[نفرت]] و [[نفرین]] [[مقدّس]] که در [[زیارتنامه‌ها]] از زبان [[زائر]] بیان می‌شود، [[اعلام برائت]] و [[بیزاری]] و بیان موضع مخالف با ناپاکان و [[تبرّی]] نسبت به [[اهل]] [[ستم]] و [[فساد]] و [[طغیان]] است. [[لعنت]]، نشان اوج انزجار و تنافر است، که در مرحله عملی‌اش به [[پیکار]] و [[مبارزه]] می‌انجامد.
گرچه لعن، در [[زیارتنامه‌ها]] هرگز به اندازه [[سلام]] نمی‌رسد، لکن در حدّ خودش فراوان به کار رفته است. از انبوه فقرات [[زیارتنامه‌ها]]، به چند نمونه که مخاطبانِ [[لعنت]] و متعلقان آن را بیان می‌کند، اشاره می‌کنیم:
# در زیارتی که [[امام صادق]] {{ع}} به "[[یونس]] بن ظبیان" و... آموخته است، خطاب به [[امام حسین|سیدالشهدا]] {{ع}} می‌خوانیم: "... [[لعنت]] باد بر امتی که شما را کشتند و با شما به [[مخالفت]] برخاستند و [[ولایت]] شما را [[انکار]] کرده، بر شما تاختند و امتی که (در صحنه [[حق]] و [[یاری]] شما) [[شاهد]] بودند ولی به [[شهادت]] نرسیدند..."<ref>مفاتیح الجنان، زیارت اول از زیارت‌های مطلقه امام حسین {{ع}}.</ref>.
# در [[زیارت]] دیگری که [[امام صادق]] {{ع}} به "حسن بن عطیه" آموخته است، می‌خوانیم: "... خدایا! [[لعنت]] کن کسانی را که فرستادگانت را [[تکذیب]] کردند، [[کعبه]] را ویران ساختند، کتابت را سوزاندند، خون‌های دودمان پیامبرت را ریختند، در سرزمین‌هایت [[فساد]] کردند و بندگانت را به [[ذلت]] نشاندند..."<ref>بحار الانوار، جلد ۹۸، ص ۱۵۰.</ref>.
# نمونه ای دیگر، از [[زیارت]] [[امام علی|امیرالمؤمنین]] که [[امام صادق]] {{ع}} به "یونس بن ظبیان" [[تعلیم]] کرد: "... [[خدا]] [[لعنت]] کند آن کس را که تو را کشت و آنکه را در پی کشتن تو بود و آنکه با تو [[مخالفت]] کرد و آنکه بر تو [[دروغ]] بست و بر تو [[ستم]] نمود. [[لعنت خدا]] بر آنکه [[حق]] تو را [[غصب]] کرد و بر آنکه این خبر به او رسید و به آن [[رضا]] داد... من از آنان به سوی [[خدا]] [[بیزاری]] می‌جویم. [[خدا]] [[لعنت]] کند امتی را که با تو [[مخالفت]] نمود و [[ولایت]] تو را [[انکار]] کرد و بر ضدّ تو [[بسیج]] شد و تو را کشت و [[خوار]] نمود و [[دشمنی]] کرد... خدایا! با همه لعنت‌های خویش، کشندگان پیامبرانت و اوصیای آنان را [[لعنت]] کن و سوزش [[آتش]] خود را به آنان بچشان، خدایا جِبت‌ها (قدرت‌های ضد [[الهی]])، [[طاغوت‌ها]]، فرعون‎ها، [[لات]] و عُزّی و هر قدرتی را که در مقابل تو به آن [[دعوت]] می‌شود، و هر نوآور بدعتگذار و مفتری را [[لعنت]] کن. خدایا، آنان و [[پیروان]] و هواداران و علاقمندان و هبستگان و [[یاران]] آنان را فراوان [[لعنت]] کن..."<ref>بحارالأنوار چاپ بیروت، جلد ۹۷، ص ۲۷۳.</ref>.
این [[برائت]] و [[بیزاری]] که در قالب لعن بروز می‌کند، با این [[زشتی‌ها]]، [[فسادها]]، [[تحریف‌ها]]، [[ستم‌ها]]، گردنکشی‌ها، صف‌آرایی در مقابل جناح [[حق]]، نپذیرفتن [[طاعت]] [[ائمه]] {{ع}} و [[مخالفت]] با این [[رهبران الهی]] آمیخته است. لعن آنان، طرد نمایندگان این خطّ در همیشه و همه جای [[تاریخ]] است. آنکه آنان را به این خاطر لعن می‌کند، طبعاً باید [[فکر]] و عمل خود، از این‌گونه کجی‌ها و [[فسادها]] [[پاک]] باشد. [[نفی]] موضع [[امویان]] و [[عباسیان]] در [[دشمنی]] با [[ائمه]] {{ع}} و راه درست آنان، رفض موضع عملی و [[فکری]] [[پیروان]] آنان در طول [[تاریخ]] است. می‌بینیم که حتی [[لعن بر دشمنان]] [[ائمه]] {{ع}} و مخالفان [[راه خدا]] و [[سنت]] [[رسول]] هم، برای [[پیروان]] راستین [[حق]] و طرفداران [[اهل بیت]] [[عصمت]] {{عم}} سازنده و خط دهنده است<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ زیارت (کتاب)|فرهنگ زیارت]]، ص۲۸۹-۲۹۳.</ref>.
== منابع ==
{{منابع}}
# [[پرونده:81.jpg|22px]] [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ زیارت (کتاب)|'''فرهنگ زیارت''']]
# [[پرونده:13681040.jpg|22px]] [[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ‌نامه دینی (کتاب)|'''فرهنگ‌نامه دینی''']]
# [[پرونده:1100559.jpg|22px]] [[عبدالنبی امامی|امام، عبدالنبی]] [[فرهنگ قرآن (کتاب)|'''فرهنگ قرآن''']]
{{پایان منابع}}
== پانویس ==
{{پانویس}}


{{زیارت}}
{{زیارت}}


[[رده:زیارت]]
[[رده:زیارت]]
[[رده:لعن]]
[[رده:رذایل اخلاقی]]
[[رده:مدخل فرهنگ زیارت]]
[[رده:مدخل فرهنگ زیارت]]
۱۲۹٬۵۶۲

ویرایش