ادب زیارت: تفاوت میان نسخه‌ها

*رعایت ادب و آداب در هر امری، سبب دست یافتن بهتر به اهداف آن کار است. هرچیزی هم برای خود آدابی دارد، مثل آداب تجارت، آداب معاشرت، آداب کسب علم، آداب جنگ و مبارزه، آداب نماز و قرائت و ... که شناخت و مراعات آنها، آن عمل را موفقیت‌آمیزتر می‌سازد و عامل را به هدف نزدیک‌تر می‌سازد<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ زیارت (کتاب)|فرهنگ زیارت]]، ص:۳۳۵-۳۳۹.</ref>

*از جمله برای [[زیارت]] هم آدابی ذکر شده است. مراعات آنها هم ثواب بیشتر دارد، هم [[زائر]] را در دستاوردهای معنوی [[زیارت]] کامیاب تر می‌سازد و تربیت کننده است و مایه ارتباط روحی بهتر. این آداب، برخی ظاهری است و برخی باطنی. در کتب حدیث هم عنوان ادب ظاهری و ادب باطنی برای برخی از اعمال و سنن مطرح شده است. بی‌شک همان آداب ظاهری هم به حصول توجّه قلبی و ادب باطنی کمک می‌کند<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ زیارت (کتاب)|فرهنگ زیارت]]، ص:۳۳۵-۳۳۹.</ref>

*در مورد آداب باطنی و توجه پیدا کردن در [[زیارت]]، مرحوم نراقی توصیه می‌کند که: "در [[نجف]]، به خاطر آور که اینجا وادی السلام و مجمع ارواح مؤمنان است و خداوند اینجا را جزء شریف ترین مکان‌ها قرار داده است و مدفن وصیّ پیامبر در اینجاست. همچنین مدفن آدم و نوح، در همین محلّ است" <ref>جامع السعادات، محمدمهدی نراقی، ج ۳، ص ۴۰۳.</ref> خلاصه اینکه هنگام [[زیارت]] [[نجف]]، باید توجه داشت که اینجا [[تربت]] ابوتراب است و [[امام علی|علی]]{{ع}}، آن جاودانه مرد در اینجا آرمیده است. در این صورت، دلی از سنگ می‌باید که نلرزد و خاشع نشود و دیده‌ای بی‌فیض باید باشد تا اشکی از شوق نریزد، یا آهی از درد نکشد و داغ مظلومیت [[امام علی|علی]]{{ع}}، او را غمگین نسازد. آن کس که به [[زیارت]] [[امام علی|علی]]{{ع}} می‌آید، باید پای پر آبله‌اش، هرگز خسته نگردد و در راه طلب، شب از روز باز نشناسد و رنج را بر راحت برگزیند و به این دیار، با پای سر بدود و با ره‌توشه [[عشق]] سفر کند و در جوار این تجلّیگاه فروغ ایزدی، رحل اقامت افکند. در سایر زیارتگاه‌ها و تشرف به حرم‌های اولیا نیز چنین است<ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ زیارت (کتاب)|فرهنگ زیارت]]، ص:۳۳۵-۳۳۹.</ref>  

*مرحوم شیخ بهایی نیز بیان جالب و دستورالعمل خوبی دارد. وی، در یکی از سروده‌های مفصّل خویش که به عربی است، در مورد [[زائر]] [[امام علی]]{{ع}} و حضور قلبش و آگاهی به موقعیت [[زیارت]]، می‌گوید: "... خوشا آنکس که او را یک بار [[زیارت]] کند. ای سواره ای که راه های پر سنگلاخ و سوزان را می‌پیمایی و دشت ها و بیابان ها را طی می‌کنی، اگر خواستی که خدای آسمان را خشنود کرده و پس از کوردلی، به رشد برسی و در روز تشنگی قیامت، از کوثر سیراب شوی، هرگاه در سیر و سفر طولانی و دور و دراز خود، به آن دیار رسیدی و بر [[تربت]] [[امام علی|علی]]{{ع}} ایستادی و اظهار [[محبت]] نسبت به او کردی و ریسمان استوار الهی را دیدی و پس از سیر شبانه‌ات، رویاروی [[نجف]] قرار گرفتی، پس مخواب، مگر اندکی. ره توشه و بارت را همانجا بر زمین بگذار و از آن خاک مگذر. بر آستان او بمان و همچون گرفتاری دردمند و فروتن بایست و با انبوه مردم سیر کن و غبار آن دیار را ببوی. اگر مطیع فرمان خدایی او را خشنود کن که [[محبت]] [[ائمه]]{{عم}}، فرضی است خدایی. از این فریضه، پاداش خود را مضاعف گردان، در این سرزمین چهره بر خاک بگذار ... وقتی به آن تربت رسیدی سلام کن و شیفته و شیدای آن آستان باش. قبر کسی را آنجا [[زیارت]] کن که با والایی ها نمایان است. در آنجا نور را می‌بینی که فضا را آکنده است و شعاعش همه جا را فرا گرفته است. اگر در زمانش حضور نداشتی، با گریه ات یاریش کن. در حضور او بایست، فرمانش را اطاعت کن و از صاحب قبر بپرس که: چگونه زمان را درنَوَردیدی و افتخار را به دست آوردی! عاشقانه بایست و از دشمنانش بیزاری بجوی و [[محبت]] خویش را به سویش بپراکن و آشکار کن و از درگاهش مرو و به او سلام مرا برسان، سلام شیفته‌ای از دیاری دور او را [[زیارت]] کن و در قرب او بهره ور باش تا پاداش به دست آوری و نجات یابی. برخیز ... و خاک آن آستان را ببوس و توجّهت را به درگاه او ابراز کن و از روی کوچکی، چهره بر خاک بگذار ... در آن مکان، بسیار گریه کن و بگو: ای قسیم بهشت و دوزخ! غلامت از تو امید امان دارد، بلا او را به اینجا کشانده است و زمانه جفایش کرده و از حوادث به تو پناه آورده است. ای کشتی نجات، به تو روی آورده و در زندگی سرمایه ای جز [[محبت]] شما را ندارد. پس در سختی قبر، هنگام مرگ، او را نگهدار، که تو پناه خستگانِ روزگارانی"<ref>بحارالأنوار، ج ۹۷، ص ۱۳۴.</ref> <ref>[[جواد محدثی|محدثی، جواد]]، [[فرهنگ زیارت (کتاب)|فرهنگ زیارت]]، ص:۳۳۵-۳۳۹.</ref>