حدیث: تفاوت میان نسخهها
←اقسام حدیث
| خط ۳۴: | خط ۳۴: | ||
== [[جوامع حدیثی شیعه]] == | == [[جوامع حدیثی شیعه]] == | ||
== [[اعتماد به حدیث]] == | == [[اعتماد به حدیث]] == | ||
== [[ | == اقسام حدیث == | ||
در گذشته [[علمای شیعه]] حدیث را به دو قسم صحیح و ضعیف تقسیم میکردند و بر اساس ویژگی نویسنده، درباره [[احادیث]] وی [[داوری]] میکردند؛ ولی از [[قرن هفتم]] به بعد حدیث را به چهار قسم کلی تقسیم کردند که این موضوع در آثار [[جمال الدین احمد بن طاووس]] (م ۶۷۳ق) و شاگردش [[علامه حلی]] (م ۷۲۶ق) [[مشاهده]] میشود<ref>جمالالدین حسن بن زینالدین شهید ثانی عاملی، منتقی الجمان، ج۱، ص۱۴؛ اسدالله تستری کاظمی، مقابس الأنوار، ص۳.</ref> و توسط [[شاگرد]] دیگرش، ابن [[داوود]] (م ۶۴۷ق) هم مطرح گردیده است<ref>حسن امین، مستدرکات أعیان الشیعه، ج۱، ص۱۶۲.</ref>؛ سپس از طریق [[شاگردان]] [[علامه حلی]] و [[پیروان]] مدرسه حله، [[شهید]] اول و ثانی، این تقسیم مطرح گردیده و امروز مورد توافق بسیاری از [[فقها]] قرار گرفته است<ref>[[علی اکبر ذاکری|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتابهای چهارگانه شیعه (کتاب)|درآمدی بر سیره معصومان در کتابهای چهارگانه شیعه]]، ص۱۲۹.</ref>. | |||
[[احادیث]] بهطور کلی به دو گونه تقسیم میشود: [[متواتر]] یا غیر [[متواتر]]، که از آن به "[[خبر واحد]]" تعبیر شده است. | |||
# '''حدیث [[متواتر]]:''' حدیثی است که سلسله [[راویان]] آن تا فرد [[معصوم]] در هر طبقه به تعدادی باشد که بتوان به صحت آن [[یقین]] پیدا کرد. از جمله [[احادیث متواتر]] میتوان به [[حدیث غدیر]] اشاره کرد که تعداد [[راویان]] آن از طبقه [[صحابه]] بیش از صد نفر و از طبقه [[تابعین]] بیش از هشتاد نفر گزارش شده است. | |||
# '''[[خبر واحد]]:''' حدیثی است که [[راویان]] آن در طبقات مختلف به حد [[تواتر]] نرسیدهاند. [[خبر واحد]] بهتنهایی قابل وثوق و [[اطمینان]] نیست و باید با قرائن دیگر [[حجیت]] آن را اثبات کرد. بیشتر روایاتی که به ما رسیدهاند، در گروه خبر واحدند. از این رو باید به کمک قرائن مختلف بتوان درجه احتمال آن را بالا برد و این کار بررسی علمی [[احادیث]] است<ref>[[سید حسین دینپرور|دینپرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص ۲۸۰.</ref>. | |||
مطابق با روشهای [[علوم]] حدیث، [[احادیث]] غیرمتواتر به چهار گروه تقسیم میشوند: | |||
# '''صحیح:''' خبری است که [[سند]] آن با [[نقل]] [[راوی]] امامی [[عادل]] به [[معصوم]] برسد. این دسته [[احادیث]] در حد [[تواتر]] نیستند، ولی کاملاً قابل اعتمادند. | |||
# '''[[حسن]] (نیکو):''' سند به واسطه امامی [[ستایش]] شده که تصریح بر [[عدالت]] وی نگردیده به معصوم برسد، به عبارتی [[عدالت]] همه ناقلان محرز نیست، ولی به [[پاک]] بودن اعتقادشان [[اطمینان]] داریم. | |||
# '''[[موثق]]:''' برخی از [[راویان]] [[عادل]] و پاکاند، یعنی به [[معصومین]] [[دروغ]] نمیبندند، ولی [[شیعه]] نیستند. | |||
# '''ضعیف:''' شرایط سه دسته مذکور را ندارند<ref>شهید اول، ذکری الشیعه فی احکام الشریعه، ج۱، ص۴۸؛ شهید ثانی، الرعایه، ص۶۶-۷۱؛ ابن فهد حلّی، المهذب البارع، ج۱، ص۶۶؛ شیخ بهائی، مشرق الشمسین، ص۲۵.</ref>.<ref>[[سید حسین دینپرور|دینپرور، سید حسین]]، [[دانشنامه نهج البلاغه ج۱ (کتاب)|دانشنامه نهج البلاغه]]، ج۱، ص ۲۸۰؛ [[علی اکبر ذاکری|اکبر ذاکری، علی]]، [[درآمدی بر سیره معصومان در کتابهای چهارگانه شیعه (کتاب)|درآمدی بر سیره معصومان در کتابهای چهارگانه شیعه]].</ref> | |||
== جستارهای وابسته == | == جستارهای وابسته == | ||