جزیره خضرا: تفاوت میان نسخه‌ها

۴۵۱ بایت اضافه‌شده ،  ‏۱۴ سپتامبر ۲۰۲۴
 
(۷ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۵: خط ۵:
| پرسش مرتبط  = امام مهدی (پرسش)
| پرسش مرتبط  = امام مهدی (پرسش)
}}
}}
[[محل زندگی حضرت مهدی]]{{ع}}‏ در [[دوران غیبت کبری]] از بحث‌‏های مهم و قابل توجه است. در این زمینه داستان‌سرایی‌های فراوانی صورت گرفته که داستان '''جزیره خضرا''' از جمله این موارد است. این داستان چه از لحاظ سند و چه از لحاظ دلالت مورد نقدهای فراوانی صورت گرفته است.


== مقدمه ==
== مقدمه ==
[[محل زندگی حضرت مهدی]]{{ع}}‏ در [[دوران غیبت]] که یکی از بحث‌‏های مهم و قابل توجه است، از عرصه‌‏هایی بوده که از خیال‌‏پردازی‏‌ها مصون نبوده است. داستان "جزیره خضرا" از داستان‏‌هایی است که در زمینه محل زندگی آن حضرت در پاره‌‏ای متون [[اسلامی]] وجود دارد و لازم است درباره آن بحث شود<ref> البته درباره نقد این داستان، در سال‏های اخیر آثار ارزشمندی از طرف دانشوران شیعه در دسترس قرار گرفته که هریک در نوع خود قابل استفاده و ستایش است. از جمله این تلاش‏ها می‏توان به مقاله‏های استاد کلباسی اشاره کرد که مبنای تدوین این مدخل نیز بوده است. ر.ک: مجتبی کلباسی، «بررسی افسانه جزیره خضراء»، فصلنامه انتظار، ش ۱، ۲، ۳، ۴،</ref>.
[[محل زندگی حضرت مهدی]]{{ع}}‏ در دوران غیبت که یکی از بحث‌‏های مهم و قابل توجه است، از عرصه‌‏هایی بوده که از خیال‌‏پردازی‏‌ها مصون نبوده است. داستان "جزیره خضرا" از داستان‏‌هایی است که در زمینه محل زندگی آن حضرت در پاره‌‏ای متون [[اسلامی]] وجود دارد و لازم است درباره آن بحث شود<ref> البته درباره نقد این داستان، در سال‏های اخیر آثار ارزشمندی از طرف دانشوران شیعه در دسترس قرار گرفته که هریک در نوع خود قابل استفاده و ستایش است. از جمله این تلاش‏ها می‏توان به مقاله‏های استاد کلباسی اشاره کرد که مبنای تدوین این مدخل نیز بوده است. ر.ک: مجتبی کلباسی، «بررسی افسانه جزیره خضراء»، فصلنامه انتظار، ش ۱، ۲، ۳، ۴،</ref>.


به نظر می‏‌رسد بین منابع موجود، نخستین اثری که به گونه‌‏ای گسترده به نقل داستان "جزیره خضرا" پرداخته، [[بحارالانوار]]<ref>محمد باقر مجلسی، بحار الانوار، ج ۵۲، ص۱۵۹</ref> است. پس از آن، مرحوم [[محدث نوری]] در کتاب‏‌های خود<ref>میرزا حسین طبرسی نوری، نجم الثاقب، باب هفتم، حکایت ۳۷. با وجود اینکه وی حکایت را از بحارالانوار نقل کرده است، تفاوت‏های فراوانی با نقل علامه مجلسی دارد.</ref> در کنار نقل حکایاتی از این دست، به نقل این داستان و مانند آن مبادرت کرده است<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت ج۲ (کتاب)|درسنامه مهدویت ج۲]]، ص۱۵۳ ـ ۱۶۴.</ref>.
به نظر می‏‌رسد بین منابع موجود، نخستین اثری که به گونه‌‏ای گسترده به نقل داستان "جزیره خضرا" پرداخته، [[بحارالانوار]]<ref>محمد باقر مجلسی، بحار الانوار، ج ۵۲، ص۱۵۹</ref> است. پس از آن، مرحوم [[محدث نوری]] در کتاب‏‌های خود<ref>میرزا حسین طبرسی نوری، نجم الثاقب، باب هفتم، حکایت ۳۷. با وجود اینکه وی حکایت را از بحارالانوار نقل کرده است، تفاوت‏های فراوانی با نقل علامه مجلسی دارد.</ref> در کنار نقل حکایاتی از این دست، به نقل این داستان و مانند آن مبادرت کرده است<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت ج۲ (کتاب)|درسنامه مهدویت ج۲]]، ص۱۵۳ ـ ۱۶۴.</ref>.
خط ۶۹: خط ۷۱:


== جزیره خضرا در ترازوی نقد ==
== جزیره خضرا در ترازوی نقد ==
کتابی در [[نقد]] داستان [[جزیره خضرا]]: این کتاب، پژوهشی است انتقادی درباره پاره‏‌ای از حکایت‏‌های مربوط به [[مهدویت]] و نشانه‏‌های [[آخر الزمان]] که به قلم [[سید جعفر مرتضی]] تألیف و به دست [[محمد سپهری]] به [[فارسی]] برگردان شده است. نویسنده با [[هدف]] گزارش [[واقعیت]] مسایل آخر الزمان، نخست پیشگویی‌‏های منسوب به [[امامان]]{{عم}} درباره نشانه‌‏های ظهور را به دو دسته محتوم و غیر محتوم تقسیم و بسیاری از [[روایات]] آن را ساختگی و جعلی معرفی کرده است. سپس به تفصیل، متن دو کتاب بیان الائمة و [[خطبة]] البیان را بررسی و مطالعات عنوان شده در آن‏ها را بی‏‌اساس و موهوم ارزیابی کرده است. در پایان، به حکایت مربوط به جزیره خضرا پرداخته و آن‏ها را مخدوش شمرده است.
کتابی در [[نقد]] داستان جزیره خضرا: این کتاب، پژوهشی است انتقادی درباره پاره‏‌ای از حکایت‏‌های مربوط به [[مهدویت]] و نشانه‏‌های [[آخر الزمان]] که به قلم [[سید جعفر مرتضی]] تألیف و به دست [[محمد سپهری]] به [[فارسی]] برگردان شده است. نویسنده با [[هدف]] گزارش [[واقعیت]] مسایل آخر الزمان، نخست پیشگویی‌‏های منسوب به [[امامان]]{{عم}} درباره نشانه‌‏های ظهور را به دو دسته محتوم و غیر محتوم تقسیم و بسیاری از [[روایات]] آن را ساختگی و جعلی معرفی کرده است. سپس به تفصیل، متن دو کتاب بیان الائمة و [[خطبة]] البیان را بررسی و مطالعات عنوان شده در آن‏ها را بی‏‌اساس و موهوم ارزیابی کرده است. در پایان، به حکایت مربوط به جزیره خضرا پرداخته و آن‏ها را مخدوش شمرده است.


از دیدگاه نویسنده، بسیاری از این سخنان، پس از وقوع حوادث مورد نظر، [[جعل]] شده و به طور [[یقین]] نمی‌‏توان آن‏ها را به [[معصوم]] استناد داد. این کتاب دارای یک پیش‌گفتار و سه بخش است. بخش نخست، با دو فصل به بحث از پیشگویی‏‌های [[غیبی]] امامان{{عم}} از نشانه‏‌های ظهور و دیدگاه [[انتخاب]] شده و مکانی که باید انتخاب شود و سپس تقسیم نشانه‌‏های ظهور، به حتمی و غیر حتمی می‏‌پردازد. در بخش دوم، طی چهار فصل، به ارائه دو نمونه از روایات و [[اخبار]] و پیشگویی‏‌هایی پرداخته که در اخبار ساختگی و [[تحریف]] شده به صورت کاملا آشکاری نمایان است. این دو نمونه عبارت‌اند از:
از دیدگاه نویسنده، بسیاری از این سخنان، پس از وقوع حوادث مورد نظر، [[جعل]] شده و به طور [[یقین]] نمی‌‏توان آن‏ها را به [[معصوم]] استناد داد. این کتاب دارای یک پیش‌گفتار و سه بخش است. بخش نخست، با دو فصل به بحث از پیشگویی‏‌های [[غیبی]] امامان{{عم}} از نشانه‏‌های ظهور و دیدگاه [[انتخاب]] شده و مکانی که باید انتخاب شود و سپس تقسیم نشانه‌‏های ظهور، به حتمی و غیر حتمی می‏‌پردازد. در بخش دوم، طی چهار فصل، به ارائه دو نمونه از روایات و [[اخبار]] و پیشگویی‏‌هایی پرداخته که در اخبار ساختگی و [[تحریف]] شده به صورت کاملا آشکاری نمایان است. این دو نمونه عبارت‌اند از:
خط ۷۵: خط ۷۷:
# خطبة البیان‏: نقد و بررسی [[خطبه]] معروف به خطبة البیان منسوب به حضرت علی{{ع}} و نیز مطالب [[کذب]] و نادرست و تحریف شده‏‌ای که در این‏‌باره آمده است.
# خطبة البیان‏: نقد و بررسی [[خطبه]] معروف به خطبة البیان منسوب به حضرت علی{{ع}} و نیز مطالب [[کذب]] و نادرست و تحریف شده‏‌ای که در این‏‌باره آمده است.


در بخش سوم با چهار فصل به بررسی [[روایت]] مربوط به [[جزیره خضرا]] پرداخته و می‏‌نویسد: ما این روایت را قابل قبول و معتبر ندیدیم؛ بلکه بر عکس در لابه‌‏لای آن، مطالب فراوانی است که باعث [[شک و تردید]] در [[صحت]] آن بوده و این احتمال [[قوی]] می‏‌نماید که از اساس ساختگی و جعلی باشد.
در بخش سوم با چهار فصل به بررسی [[روایت]] مربوط به جزیره خضرا پرداخته و می‏‌نویسد: ما این روایت را قابل قبول و معتبر ندیدیم؛ بلکه بر عکس در لابه‌‏لای آن، مطالب فراوانی است که باعث [[شک و تردید]] در [[صحت]] آن بوده و این احتمال [[قوی]] می‏‌نماید که از اساس ساختگی و جعلی باشد.


[[علامه]] [[سید جعفر مرتضی عاملی]] تلاش نموده است با ارائه [[ادله]] فراوانی، خط بطلان به هر سه موضوع بکشد و از اساس آن‏ها را [[باطل]] کند<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص۱۴۳ - ۱۴۸.</ref>.
[[علامه]] [[سید جعفر مرتضی عاملی]] تلاش نموده است با ارائه [[ادله]] فراوانی، خط بطلان به هر سه موضوع بکشد و از اساس آن‏ها را [[باطل]] کند<ref>[[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[فرهنگ‌نامه مهدویت (کتاب)|فرهنگ‌نامه مهدویت]]، ص۱۴۳ - ۱۴۸.</ref>.
خط ۸۶: خط ۸۸:
بیش از یکصد حادثه مهم هوایی ـ دریایی در سی سال گذشته در آمار رسمی کشورها ثبت شده است که از ناپدید شدن بیش از یکصد هواپیما و کشتی در این منطقه اسرارآمیز حکایت می‌کند. همه این حوادث به صورت مرموزی در [[مثلث برمودا]] و در منطقه‌ای بین جزیره‌های برمودا و جزیره‌های پاناما به وقوع پیوسته است و سرنخی از این حوادث به دست پژوهش‌گران نیفتاده است. رویدادهای مثلث برمودا به‌عنوان یک سلسله حوادث پیچیده فضایی، به دانشمندان متخصص این فن عرضه شد که شاید بتوانند راه‌حلی برای تکرار نشدن این حوادث پیدا کنند؛ زیرا این حوادث یکی از زیان‌بارترین حوادث دریایی و هوایی است که از این رهگذر به [[زندگی]] هزاران خلبان، ملوان، خدمه و مسافر خاتمه داده شده و صدها کشتی، هواپیما، زیردریایی، ناوگان و ناوشکن در این حوادث ناپدید شده‌اند. نتیجه [[پژوهش]] هزاران پژوهشگر این شد که تعدادی فرضیه یا [[تئوری]] غیرقابل [[اعتماد]] که احیانا با یکدیگر نیز تضاد داشتند، عرضه شد که این [[تئوری‌ها]] هرگز مشکلی را حل نکرد. برخی از پژوهش‌گران میان حوادث مثلث برمودا و بشقاب‌های پرنده، ارتباطی قائل شده‌اند.
بیش از یکصد حادثه مهم هوایی ـ دریایی در سی سال گذشته در آمار رسمی کشورها ثبت شده است که از ناپدید شدن بیش از یکصد هواپیما و کشتی در این منطقه اسرارآمیز حکایت می‌کند. همه این حوادث به صورت مرموزی در [[مثلث برمودا]] و در منطقه‌ای بین جزیره‌های برمودا و جزیره‌های پاناما به وقوع پیوسته است و سرنخی از این حوادث به دست پژوهش‌گران نیفتاده است. رویدادهای مثلث برمودا به‌عنوان یک سلسله حوادث پیچیده فضایی، به دانشمندان متخصص این فن عرضه شد که شاید بتوانند راه‌حلی برای تکرار نشدن این حوادث پیدا کنند؛ زیرا این حوادث یکی از زیان‌بارترین حوادث دریایی و هوایی است که از این رهگذر به [[زندگی]] هزاران خلبان، ملوان، خدمه و مسافر خاتمه داده شده و صدها کشتی، هواپیما، زیردریایی، ناوگان و ناوشکن در این حوادث ناپدید شده‌اند. نتیجه [[پژوهش]] هزاران پژوهشگر این شد که تعدادی فرضیه یا [[تئوری]] غیرقابل [[اعتماد]] که احیانا با یکدیگر نیز تضاد داشتند، عرضه شد که این [[تئوری‌ها]] هرگز مشکلی را حل نکرد. برخی از پژوهش‌گران میان حوادث مثلث برمودا و بشقاب‌های پرنده، ارتباطی قائل شده‌اند.


بعضی دیگر شکل مثلث را در پدید آمدن این حوادث، مؤثر دانسته‌اند. برخی دیگر این حوادث را مربوط‍‌ به اشعه‌هایی می‌دانند که از [[شهر]] خیالی "اطلنطید"<ref>از نظر میتولوژی، اطلنطید اسم جزیره‌ای بوده در دنیای باستان، در اقیانوس اطلس، در غرب جبل الطارق که در هزاران سال پیش به زیر آب رفته است.</ref> برمی‌خیزد و موجب بروز این حوادث می‌شود. و برخی دیگر، آنها را معلول هرم‌هایی می‌دانند که چون [[اهرام]] [[مصر]] در زیر آب وجود دارد و موجب این رویدادها می‌شوند. برخی ادعا کرده‌اند، [[مثلث برمودا]] همان "[[جزیره خضرا]]" است<ref>برگرفته از "جزیره خضراء، افسانه یا واقعیت"، طریقه‌دار، ص۶۸.</ref>.<ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۶۱۱؛ [[عباس حیدرزاده|حیدرزاده، عباس]]، [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)|فرهنگنامه آخرالزمان]]، ص۵۳۷-۵۳۸.</ref>.
بعضی دیگر شکل مثلث را در پدید آمدن این حوادث، مؤثر دانسته‌اند. برخی دیگر این حوادث را مربوط‍‌ به اشعه‌هایی می‌دانند که از [[شهر]] خیالی "اطلنطید"<ref>از نظر میتولوژی، اطلنطید اسم جزیره‌ای بوده در دنیای باستان، در اقیانوس اطلس، در غرب جبل الطارق که در هزاران سال پیش به زیر آب رفته است.</ref> برمی‌خیزد و موجب بروز این حوادث می‌شود. و برخی دیگر، آنها را معلول هرم‌هایی می‌دانند که چون [[اهرام]] [[مصر]] در زیر آب وجود دارد و موجب این رویدادها می‌شوند. برخی ادعا کرده‌اند، [[مثلث برمودا]] همان "جزیره خضرا" است<ref>برگرفته از "جزیره خضراء، افسانه یا واقعیت"، طریقه‌دار، ص۶۸.</ref>.<ref>[[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|موعودنامه]]، ص۶۱۱؛ [[عباس حیدرزاده|حیدرزاده، عباس]]، [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)|فرهنگنامه آخرالزمان]]، ص۵۳۷-۵۳۸.</ref>


== پرسش مستقیم ==
== پرسش مستقیم ==
خط ۹۹: خط ۱۰۱:
# [[پرونده:136864.jpg|22px]] [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت ج۲ (کتاب)|'''درسنامه مهدویت ج۲''']]
# [[پرونده:136864.jpg|22px]] [[خدامراد سلیمیان|سلیمیان، خدامراد]]، [[درسنامه مهدویت ج۲ (کتاب)|'''درسنامه مهدویت ج۲''']]
# [[پرونده:29873800.jpg|22px]] [[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|'''موعودنامه''']]
# [[پرونده:29873800.jpg|22px]] [[مجتبی تونه‌ای|تونه‌ای، مجتبی]]، [[موعودنامه (کتاب)|'''موعودنامه''']]
# [[پرونده:13681151.jpg|22px]] [[عباس حیدرزاده|حیدرزاده، عباس]]، [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)|'''فرهنگنامه آخرالزمان''']].
# [[پرونده:13681151.jpg|22px]] [[عباس حیدرزاده|حیدرزاده، عباس]]، [[فرهنگنامه آخرالزمان (کتاب)|'''فرهنگنامه آخرالزمان''']]
{{پایان منابع}}
{{پایان منابع}}


۱۲۹٬۵۶۶

ویرایش