بحث:عصمت در قرآن: تفاوت میان نسخه‌ها

بحث:عصمت در قرآن (نمایش مبدأ)

نسخهٔ ‏۲ ژانویهٔ ۲۰۲۳، ساعت ۱۲:۴۲

۴٬۹۳۲ بایت اضافه‌شده ، ‏۲ ژانویهٔ ۲۰۲۳

←‏پانویس

دیداریویکی‌متن

Bahmani

مدیران

۱۳۰٬۴۴۷

ویرایش

@@ خط ۹۶: / خط ۹۶: @@
 واژه عصمت در [[قرآن]] به صورت جمع ({{متن قرآن|عِصَم}}) در یک‌جا آمده است. {{متن قرآن|...وَلَا تُمْسِكُوا بِعِصَمِ الْكَوَافِرِ...}}<ref>«...و به پیوند (پیشین خود با) زنان کافر پایبند نباشید.».. سوره ممتحنه، آیه ۱۰.</ref>. مرحوم [[طبرسی]] در [[تفسیر]] این آیه می‌فرماید: {{عربی|أي لا تمسكوا بنكاح الكافرات، و أصل العصمة: المنع، و سمّي النكاح عصمة، لأن المنكوحة تكون في حبال الزوج و عصمته}}<ref>مجمع البیان، ج۹ و ۱۰، ص۴۱۲، ذیل آیه مذکور.</ref> یعنی مفهوم {{متن قرآن|...وَلَا تُمْسِكُوا بِعِصَمِ الْكَوَافِرِ...}} عبارت است از: به [[ازدواج]] زن‌های [[کافر]] متمسّک نشوید. و اصل لغت عصمت، عبارت است از منع، ازدواج نیز عصمت نامیده شده است، به خاطر آنکه [[زن]] ازدواج کرده در واقع زیر چتر [[حمایت]] و [[حفاظت]] شوهرش است.
 حاصل آن‌که کلمه [[عصمت]] در [[قرآن]] به مفهوم لغوی آن به کار رفته است و مفهوم آن عبارت است از: منع، [[حفظ]] و شبیه آن.<ref>[[رضا محمدی|محمدی، رضا]]، [[عصمت در قرآن (کتاب)|عصمت در قرآن]] ص ۶-۱۲.</ref>.
+عصمت بر سه قسم است:
+# [[عصمت از خطا]] در [[تلقّی وحی]]
+# عصمت از خطا در [[تبلیغ]] و [[رسالت]]
+# [[عصمت از معصیت]]؛ یعنی آنچه که [[هتک حرمت]] [[عبودیت]] و [[مخالفت]] مولوی باشد و برگشت آن بالاخره به گفتار و کرداری است که منافی عبودیت است<ref>فرهنگ قرآن، ج۲۰، ص۴۰۷.</ref>.
+یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های [[انبیاء]] و یکی از لوازم اجتناب‌ناپذیر [[نبوت]] مسئله «عصمت» است. اصل این واژه از «عَصَم» به معنای «منع» و «حفظ» و «جلوگیری از [[ناملایمات]]» است. در تعریف عصمت گفته‌اند: نیرویی است درونی که دارنده آن را از هر گونه گناه باز میدارد.
+منظور از عصمت در مورد انبیاء و [[اوصیاء]] دو چیز است:
+#مصونیت از گناه.
+#[[مصونیت از اشتباه]].
+[[پیامبران]] و اوصیاء آنان باید از گناه مصونیت داشته باشند. [[انبیاء]] که برای [[نجات]] [[جامعه]] از آلودگی‌ها، [[فسادها]]، [[تباهی‌ها]]، [[زشتی‌ها]] و آگاهاندن [[مردم]] به [[فلسفه آفرینش]] و [[تکامل]] تلاش می‌کنند، اگر از این گونه [[مفاسد]] مصونیت نداشته باشند، نمی‌توانند رسالت خود را انجام دهند. پیامبران باید در «گرفتن [[وحی]]» و «[[ابلاغ وحی]]» به مردم، از [[اشتباه]] مصون باشند؛ یعنی حتی مردم نباید احتمال دهند که آنچه [[پیامبر]] به عنوان «وحی» و سخن [[خداوند متعال]] برای آنها نقل می‌کند، [[خطا]] و [[اشتباه]] باشد. دلیل این [[ضرورت]] روشن است. چون اشتباه در [[ابلاغ وحی]] قطعاً [[انحراف]] از مسیر [[تکامل]] را به دنبال دارد و بر فرض که عملاً اشتباهی رخ ندهد، عدم مصونیت [[پیامبر]] از اشتباه، کافی است که [[اعتماد]] [[مردم]] را از گفته‌های او سلب نماید. و لذا به [[حکم قطعی]] [[عقلی]]، [[خداوند متعال]] باید فرستادگان خود را از اشتباه در [[ابلاغ]]، مصون و [[معصوم]] گرداند.
+[[فلسفه عصمت]] در دو چیز خلاصه می‌شود:
+#[[جلب اعتماد]] مردم
+#[[الگو]] بودن برای مردم.
+برای جلب اعتماد مردم، معصوم بودن امری ضروری است وگرنه سلب اعتماد از آنها خواهد شد و در نتیجه [[بعثت]] آنان، محکوم به [[شکست]] خواهد بود. [[تربیت]] وقتی مؤثر است که شخص مربی، خود به تمام معنا عامل به [[تعالیم]] [[الهی]] بوده و [[لغزش]] و گناهی در [[افعال]] و [[اعمال]] او دیده نشود. و لازمه الگو بودن چنین [[انسانی]]، مصونیت او از خطا و [[گناه]] است.
+بنابراین فایده [[عصمت]] را در دو چیز می‌‌توان خلاصه کرد:
+#اعتماد مردم به محتویات [[وحی]].
+#اعتماد مردم به پیامبر به عنوان انسانی کامل که از هر جهت، الگوی [[فکری]] و عملی آنها واقع شود.
+عصمت، دارای مراتبی است که عبارت‌اند از:
+#عصمت [[اعتقادی]] یا فکری
+#عصمت [[تبلیغی]]
+#عصمت فتوایی
+#[[عصمت عملی]] و [[اخلاقی]].
+[[شیعه امامیه]]، بروز گناه چه عمومی و چه نسیانی، چه به عنوان خطا در [[تأویل]] و چه به عنوان [[اسهاء]] از جانب [[پروردگار]] برای پیامیران جایز نمی‌داند. البته در اسهاء [فراموشانیدن] فقط [[صدوق]] و استادش [[محمد بن حسن بن ولید]]، [[مخالفت]] نموده‌اند و [[سهوی]] را که از طرف [[خدا]] بر پیامبر مسلط شود نه از جانب [[شیطان]]، بر [[پیامبران]] و [[امامان]] تجویز نموده‌اند<ref>قاموس الرجال ۱۱، باب سهو النبی.</ref>.
+ریشه عصمت به چند چیز بر می‌گردد:
+#[[علم]] به [[مفاسد گناه]]
+#[[ایمان کامل]]
+#[[موهبت الهی]]<ref>[[محمد علی کوشا|کوشا، محمد علی]]، [[عصمت (مقاله)|مقاله «عصمت»]]، [[دانشنامه معاصر قرآن کریم (کتاب)|دانشنامه معاصر قرآن کریم]]، ص ۹۳۲-۹۳۴.</ref>.
 == پانویس ==
 {{پانویس}}